Главная страница

XXIII Balonowy Puchar Gordona Bennetta
Warszawa Warszawa
Ilustracja
Start balonów 15 września 1935
Data 15 września 1935
Miejscowość Warszawa
Organizator FAI

XXIIII Puchar Gordona Bennetta (balonowy) – zawody balonów wolnych, które rozpoczęły się 15 września w 1935 roku w Warszawie. Polska została po raz drugi organizatorem zawodów dzięki zwycięstwu w 1934 załogi balonu Kościuszko. W zawodach uczestniczyło 11 załóg z 7 państw. Zwyciężył polski balon Polonia II pilotowany przez Zbigniewa Burzyńskiego. Dzięki temu zwycięstwu Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał puchar na własność. Zawody poprzedził meeting lotniczy. Nagrody zostały ufundowane przez przedstawicieli władz oraz polskie firmy.

Historia

W pierwszym terminie czyli do 1 lipca 1935 roku zgłosiło się 11 załóg: trzy z Polski i Niemiec, dwa z Belgii i Francji i jeden ze Szwajcarii, przy czym aeroklub belgijski zakładał zgłoszenie trzeciego balonu, aeroklub holenderski poprosił Polskę o wypożyczenie balonu i uzyskał zgodę Departamentu Aeronautyki[1]. Drugi termin zgłoszeń upływał 15 sierpnia. Ostatecznie do zawodów zgłoszono 13 balonów z 7 państw (Polska, Szwajcaria, Belgia, Niemcy, Francja, Holandia i USA)[2]. Niemcy wystartowali na dwóch nowych balonach, a zawodników do startu wyłoniono w specjalnych zawodach krajowych. Nowy balon przygotowali również Francuzi. Polski balon Kościuszko przeszedł renowację - wymieniono mu górna powlokę, która zużywa się najszybciej. Wszystkie balony były wyposażone w aparaty tlenowe[3]. Zawodnicy, którzy przyjechali do Warszawy zamieszkali w hotelu Bristol[4].

12 sierpnia odbyła się na lotnisku mokotowskim odprawa prowadzona przez kierownika zawodów płk. Jana Wolszlegiera. Ustalono na drodze losowania kolejność startu: jako pierwszy o 16-tej miał wystartować balon belgijski Bruxelle, następnie: amerykański U.S. Navy, niemiecki Alfred Hildebrandt,francuski Maurice Mallet, szwajcarski Zurich III, holenderski Toruń, polski Kościuszko, belgijski Belgica, niemiecki Erich Deku, francuski Lorraine, polski Warszawa II, niemiecki DeutschIand i na końcu polski balon Polonia II[4].

Podczas odprawy zawodnicy otrzymali informację, że 24 państwa obiecały udzielić pomocy zawodnikom. Trudności jedynie mogli napotkać na terenie Czechosłowacji, gdzie w razie zbliżenia się do terenów "niedozwolonych do przelotów" załoga mogła zostać poproszona o wylądowanie. Zakazane było również na terenie tego kraju posiadanie radioaparatów i gołębi. Doprecyzowano również punkt regulaminu o wykluczeniu balonu w razie wodowania, przyjmując, że nastąpi to wyłącznie w przypadku wylądowania na morzu czyli "obszarze wód, który nie jest wyraźnie ze wszystkich stron zamknięty lądem"[4].

Uczestnicy

Zajęte

miejsce

Balon[5] Pojemność[5] Załoga

pilot

pomocnik pilota[6]

Kraj Czas

lotu

[h]

Odległość

[w km]

Miejsce lądowania

Państwo

miejsce

(najbliższe duże miasto)[5]

1. Polonia II 2204,5 kpt. Zbigniew Burzyński

por. Władysław Wysocki

Polska 57:54 1650,47 ZSRR Tiszkino

(Stalingrad)

2. Warszawa II 2204,5 kpt. Antoni Janusz

por. Ignacy Wawszczak

Polska 46:52 1567,13 ZSRR Nosowka

(Filinowo)

3. Belgica 2205 Ernest Demuyter

Pierre Hoffmans

Belgia 47:44 1455,63 ZSRR Niżni Dudarew

(Wiszenskaja)

4. Erich Decu 2200 Karl Götze jr.

Werner Lohmann

Niemcy 43:58 1373,68 ZSRR

Wielika Jekatierinowka

(Szack)

5. Kościuszko 2204,5 kpt. Franciszek Hynek

por. Władysław Pomaski

Polska 48:01 1306,47 ZSRR Nowo Biełaja

(Walujki)

6. Toruń 2204,5 Mauritz Ten Bosch

Jacob Van Tijen

Holandia 40:10 1017,81 ZSRR stacja kolejowa Szlina

(Bołogoje)

7. Maurice Mallet 2280 Charles Dolfus

Pierre Jacquet

Francja 25:11 758,10 ZSRR Wierkiejewka

(Nieżyn)

8. Lorraine 2280 Albert Boitard

Georges Cormier

Francja 28:21 731,31 ZSRR Dubrowka

(Klimowicze)

9. Bruxelle 2200 Philipe Quersin

Martial Van Schelle

Belgia 23:32 672,80 ZSRR Mokryje Wieliczki

(Czernichów)

10. Zürich III 2204,5 dr Erich Tilgencamp

Friedrich Michel

Szwajcaria 27:37 582,47 Łotwa Slejas

(Ryga)

11. Alfred

Hildebrandt

2200 Otto Bertram

Prehm Wilhelm

Niemcy 23:10 569,50 ZSRR Dulbna

(Swisłocz)

12. Deutschland 2200 Eugen Stüber

Schäfer Werner

Niemcy 19:52 550,53 Łotwa Kemmern

(Ryga)

13. US Navy 2254 Raymond Tyler

Howard Orville

USA 15:57 534.96 ZSRR Griszy Zosincy

(Owrucz)

Przebieg zawodów

Meeting lotniczy

Częścią zawodów był dwudniowy meeting lotniczy zorganizowany przez Aeroklub Warszawski, który odbył się 14 i 15 września. Wzięli w nim udział czołowi polscy piloci. Dla publiczności przygotowano nie tylko ciekawe pokazy, ale również nagłośnienie. Konferansjerem był inżynier W. Rychter. Na program złożyły się między innymi: przelot uczestników zlotu gwiaździstego, pokaz ewolucji na szybowcach, wyścig 8 różnych samolotów na trasie : lotnisko mokotowskie, Ochota, Okęcie, zawody w celnym zrzucaniu ładunku do 100 metrowego koła (zwyciężył pilot Onoszko na RWD 8, którego ładunek znalazł się 4 metry od środka koła), pokaz wirowca i inne[7][8]

Start i wyniki

Balony zaczęto napełniać gazem w dniu zawodów rano. Zawody i start oglądało ponad 30 000 widzów. Start na trybunie honorowej oglądali między innymi przedstawiciele rządu z premierem Sławkiem i prezydent z żoną. W imieniu rządu otwarcia dokonał wiceminister komunikacji Bobkowski[7]. Jako pierwszy wystartował balon otwarcia Gopło, który miał pokazać kierunek i siłę wiatru[9]. Po nim według wylosowanej kolejności startowały pozostałe balony przy dźwiękach hymnu narodowego. Jako ostatnie wystartowały nie uczestniczące w konkursie dwa polskie balony Syrena (zajmująca się łącznością radiową) i Legionowo (przewożący pocztę)[7]. Dwa balony Deutschland i Zürich III pomimo posiadania balastu wylądowały na brzegu Bałtyku. Balon US Navy musiał lądować z powodu awarii (nieszczelność klapy)[3]. Wygrał polski balon Polonia II pilotowany przez Zbigniewa Burzyńskiego, a drugie i piąte miejsce zajęły pozostałe polskie załogi[5].

Konkurs przewidywania

Zawodnicy w ramach konkursu musieli przewidzieć gdzie wylądują. Kartki w zaklejonych kopertach przekazali przed startem kierownictwu zawodów[10]. Nagrodę w wysokości 1000 złotych wygrał belgijski pilot Ernest Demuyter, który wylądował najbliżej podanego przed startem miejsca[11].

Nagrody

Zwycięska załoga balonu Polonia II Zbigniew Burzyński i Władysław Wysocki

Na uczestników zawodów czekały nagrody, nie tylko dla najlepszych drużyn, ale również dodatkowe ufundowane przez polskie firmy. Zgodnie z regulaminem najlepsza załoga otrzymała nagrodę regulaminową wynoszącą 10 000 złotych, za zajęcie drugiego miejsca 7 000 złotych, trzeciego 4 000, piątego 1 500, szóstego 1 200, siódmego tysiąc i ósmego osiemset złotych. Najcenniejszą nagrodą był Puchar przechodni, który dzięki trzeciej wygranej otrzymał na własność Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowe nagrody zostały ufundowane przez Prezydenta Rzeczypospolitej (srebrna plakieta), Prezydenta m. Warszawy (obraz), Aeroklub Rzeczypospolitej (misa miedziana), Minister Komunikacji (wazon kryształowy), Minister Spraw Wojskowych (srebrny puchar), Minister Spraw Zagranicznych (dwie srebrne papierośnice) oraz firmy taki jak: Sanok (waza kryształowa), Bracia Czechowiczka (puchar srebrny), Widzewska Manufaktura (puchar srebrny), Scheibler i Grohman (zegar dla pilota trzeciego balonu), Bracia Naef (druga nagroda krajowa – dwa srebrne puchary), Orwil (dwa wieczne pióra), Ład (nagroda w konkursie przewidywania), Wargum (dwie nagrody wytrwałości za najdłuższy czas lotu, pierwsza w wysokości 1 200 złotych dla załogi balonu Polonia II i druga w wysokości 800 złotych dla załogi balonu Kościuszko), Avia (trzecia nagroda wytrwałości – srebrny puchar zdobył Ernest Demuyter), Bracia Deutsch (nagroda szybkości – waza kryształowa, którą zdobył Raymond Tyler)[11].

Poczta balonowa

Tak jak rok wcześniej listy nadane w urzędzie pocztowym Warszawa 31 były stemplowane okolicznościowym kasownikiem z napisem MIĘDZYNARODOWE ZAWODY BALONÓW WOLNYCH/GORDON — BENNETT i datą 15 września 1935. Dodatkowo użyto stempla POCZTA BALONOWA/PAR BALLON. Przesyłki do przewozu pocztą balonową musiały być opłacone zgodnie z taryfą ekspresową. Balon Legionowo, który przewoził pocztę wylądował w Sokołowie Podlaskim i tam przesyłki zostały ostemplowane w i wysłane z tamtejszego urzędu pocztowego. Listy i karty pocztowe przewozili ze sobą również zawodnicy. Na przykład 1000 kart zabrał ze sobą belgijski pilot Demuyter. Część z nich ostemplowano w Warszawie, a część w Rosji. Niektóre zostały wysłane, a na części po powrocie nadrukowano w Belgii długość trasy i miejsce w którym balon wylądował[12][13].

Przypisy

  1. Zgłoszenia do zawodów o puhar Gordona Bennetta. Skrzydlata Polska 1935 nr 7 s. 171
  2. Uzupełnienie listy zgłoszeń na XXIII Zawody o nagrodę im. Gordon- Bennett'a Skrzydlata Polska 1935 nr 8 s.
  3. a b Łojasiewicz S. Osiński J. XXIII. Międzynarodowe Zawody Balonów Wolnych o puhar im. Gordon Bennetta Skrzydlata Polska 1935 nr 10 s. 246-248
  4. a b c Kolejność startów w zawodach balonowych o puhar Gordon-Bennetfa. Ilustrowany Kurier Codzienny 1935, nr 255 s.
  5. a b c d XXIII Międzynarodowe Zawody Balonowe o nagrodę imienia Gordon-Bennetta Skrzydlata Polska 1935 nr 10 s. 250-253
  6. Zawodnicy Skrzydlata Polska 1935 nr 9 s. 240
  7. a b c Kor. H. Start balonów wolnych Kurier Warszawski 1935, nr 254 s. 4
  8. Meeting lotniczy w Warszawie Skrzydlata Polska 1935 nr 10 s. 263
  9. Poczta balonowa - Epopeja Balonowa - Gordon Bennett 1935, www.epopejabalonowa.pl [dostęp 2019-09-30].
  10. Zawody balonów wolnych Kurier Warszawski 1935 nr 254 s. 12
  11. a b Podział nagród w Zawodach o Puchar Gordon-Bennett'a Skrzydlata Polska 1935 nr 10 s. 265
  12. Poczta balonowa - Epopeja Balonowa - Gordon Bennett 1935, www.epopejabalonowa.pl [dostęp 2019-09-30].
  13. Bura F. Gordon Bennett Filatelista 1969 nr 6 s. 103-106