Главная страница

Wybory powszechne w Nigrze w 2011 rokuwybory prezydenckie i parlamentarne przeprowadzone 31 stycznia 2011 w Nigrze. Ich organizacja nastąpiła w następstwie zamachu stanu w lutym 2010 i stanowiła ostatni etap powrotu kraju do rządów cywilnych. W pierwszej turze wyborów najwięcej głosów uzyskali Mahamadou Issoufou (36% głosów poparcia) oraz Seyni Oumarou (23%). W drugiej turze głosowania 12 marca 2011 zwycięstwo odniósł Mahamadou Issoufou, uzyskawszy prawie 58% głosów poparcia. Zaprzysiężenie nowego szefa państwa ma nastąpić najpóźniej do 6 kwietnia 2011.

W wyborach parlamentarnych najwięcej miejsc mandatów zdobyła Nigerska Partia na rzecz Demokracji i Socjalizmu (PNDS) oraz Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (MNSD), na czele których stali odpowiednio Issoufou i Oumarou.

Przygotowania do wyborów

Niger
Godło Nigru
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Nigru

Wikiprojekt Polityka

18 lutego 2010 w Nigrze doszło do wojskowego zamachu stanu, w wyniku którego obalony został prezydent Mamadou Tandja, próbujący poprzez zmianę konstytucji wydłużyć swoje 10-letnie rządy. Władzę w kraju objęła junta wojskowa (Rada Najwyższa na rzecz Przywrócenia Demokracji, CSRD) na czele z mjr Salou Djibo, która zadeklarowała powrót do rządów cywilnych w ciągu 12 miesięcy. W tym czasie planowała przygotowanie projektu nowej konstytucji zatwierdzonego w powszechnym referendum oraz organizację wyborów regionalnych, parlamentarnych i prezydenckich.

Pod koniec kwietnia 2010 władze rozpoczęły prace zmierzające do przygotowania projektu konstytucji i określiły szczegółowy kalendarz wyborczy. 23 kwietnia 2010, powołana przez juntę i składająca się z przedstawicieli środowisk naukowych i społecznych, Komisja Konsultacyjna przedstawiła plan powrotu do rządów cywilnych. Przewidywał on roczny okres transferu władzy, począwszy kolejno od referendum konstytucyjnego 24 października 2010, promulgacji ustawy zasadniczej 11 listopada 2010, wyborów parlamentarnych i I tury wyborów prezydenckich 26 grudnia 2010, wyborów regionalnych i II tury wyborów prezydenckich 26 stycznia 2011, pierwszego posiedzenia parlamentu 14 lutego 2011 i skończywszy na zaprzysiężeniu nowego prezydenta 1 marca 2011[1][2]. 5 maja 2010 rzecznik CSRD potwierdził kalendarz wyborczy wypracowany przez Komisję Konsultacyjną. Stwierdził, że powrót do rządów cywilnych nastąpi przed pierwszą rocznicą zamachu stanu[3][4].

14 czerwca 2010 prace rozpoczęła powołana Niezależna Narodowa Komisja Wyborcza (CENI) na czele z sędzią Abdourahmane Ghousmane. Jej głównymi zadaniami miały być m.in. rewizja list wyborczych, sporządzenie dokładnego kalendarza przygotowań wyborczych i kosztorysu organizacji wyborów[5]. 3 lipca 2010 komisja wyborcza zmodyfikowała lekko kalendarz wyborczy, wyznaczając datę referendum konstytucyjnego na 31 października 2010[6], wyborów parlamentarnych i pierwszej tury prezydenckich na 3 stycznia 2011, z druga turą 14 stycznia 2011 i zaprzysiężeniem nowego szefa państwa 11 marca 2011[7].

6 września 2010 komisja wyborcza poinformowała o przesunięciu daty wyborów parlamentarnych i prezydenckich z 3 stycznia na 31 stycznia 2011 (z drugą turą w razie potrzeby 12 marca 2011) z powodu problemów organizacyjnych i lepszego przygotowania głosowania. Cały proces wyborczy miał się natomiast zakończyć zaprzysiężeniem nowego szefa państwa 6 kwietnia 2011[8][9]. Jednocześnie tego samego dnia władze ogłosiły, że zapewniły krajowi pomoc finansową od międzynawowych donatorów, służącą przeprowadzeniu wyborów, w wysokości 41 mln USD[10]. Całkowity koszt organizacji wszystkich głosowań miał wynieść 45,7 mln euro[9].

31 października 2010 obywatele w narodowym referendum przyjęli projekt ustawy zasadniczej, w oparciu o którą zorganizowane zostały wybory prezydenckie i parlamentarne. Wprowadzał on system półprezydencki. Szefem państwa na 5-letnią kadencję mógł być wybrany obywatel, który ukończył 35 rok życia.

Kandydaci

17 lipca 2010 siedemnaście partii opozycyjnych wobec rządów prezydenta Tandji, zgrupowanych w koalicji Koordynacja Sił Demokratycznych Republiki (CFDR), podpisało porozumienie wyborcze. Przewidywało ono wystawienie własnych kandydatów w pierwszej turze głosowania i poparcie wspólnego kandydata w turze następnej. Wśród sygnatariuszy znaleźli się główni politycy dawnej opozycji: Hama Amadou, Mahamane Ousmane i Mahamadou Issoufou[11].

Hama Amadou, pełniący funkcję premiera w latach 1995–1996 oraz 2000–2007, powrócił do Nigru z emigracji we Francji w marcu 2010, by założyć nowe ugrupowanie polityczne, Demokratyczny Ruch Nigerski (MDM). 11 lipca 2010 publicznie ogłosił zamiar startu w wyborach[12]. Z kolei na początku listopada 2010 kandydatem na urząd prezydenta wybrany został przez Nigerską Partię na rzecz Demokracji i Socjalizmu (PNDS) inny z polityków opozycji, Mahamadou Issoufou[13]. Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (MNSD), dawny obóz rządzący prezydenta Tandji, 9 sierpnia 2010 swoim kandydatem mianował Seyniego Oumarou, pełniącego funkcję premiera w latach 2007–2009 oraz przewodniczącego parlamentu od 2009 do 2010[14].

22 grudnia 2011 Rada Konstytucja zatwierdziła 10 kandydatur w wyborach prezydenckich. Wśród głównych pretendentów do obsady funkcji szefa państwa znaleźli się trzej główni rywale: Mahamadou Issoufou, Hama Amadou, Seyni Oumarou, a także Mahamane Ousmane, Ousmane Issoufou Oubandawaki, Amadou Cissé, Amadou Cheiffou, Moussa Djermakoye Moumouni, Bayard Mariama Gamatié (pierwsza kobieta ubiegająca się o ten urząd), Abdoulaye Amadou Traoré. Z powodów natury etycznej Rada odrzuciła kandydaturę Ibrahimy Saidou Maigi[15][16].

Sytuacja przed wyborami i kampania wyborcza

Pod koniec listopada 2010 partie polityczne, zarówno ze strony dawnej opozycji, jak i dawnego obozu władzy, zaapelowały do komisji wyborczej o usunięcie nieprawidłowości w procesie wyborczym, do których zaliczyły rozbieżności w liczbie uprawnionych do głosowania, różnice w danych na listach wyborców a kartach do głosowania oraz kwestię rozbieżnych informacji odnoszących się do liczby lokali wyborczych[17]. Na początku stycznia 2011 Koordynacja Sił Demokratycznych Republiki wystąpiła ponownie z apelem o przegląd list wyborców. Hama Amadou stwierdził, że nieprawidłowości mogą dotyczyć nawet ok. 23% z nich. Jednakże partie tworzące koalicję nie doszły do wspólnego stanowiska w sprawie ewentualnego żądania przełożenia terminu wyborów. Minister spraw wewnętrznych wyjaśnił, iż listy wyborców zostały przejrzane przed i po referendum konstytucyjnym, odrzucając przy tym możliwość powtórzenia tychże działań w przeddzień wyborów[18]. 9 stycznia 2011 rozpoczęła się trwająca trzy tygodnie kampania przed wyborami powszechnymi[19].

Z powodów problemów logistycznych związanych z dostarczeniem kart do głosowania komisja wyborcza 7 stycznia 2011 przesunęła o trzy dni datę wyborów regionalnych (z 8 na 11 stycznia 2011)[20]. W wyborach tych zwycięstwo odnieśli kandydaci byłej opozycji. Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa zażądał unieważnienia wyników z powodów licznych nieprawidłowości. Sama komisja wyborcza przyznała, że w czasie głosowania doszło do problemów technicznych, jednak stwierdziła, że nie miały one wpływu na ostateczny wynik głosowania[21][22].

19 stycznia 2011, wszyscy kandydaci na urząd prezydenta wezwali rządzącą juntę wojskową do przesunięcia o trzy tygodnie wyborów prezydenckich (na 20 lutego 2011) oraz reorganizacji komisji wyborczej w celu uniknięcia nieprawidłowości zaobserwowanych podczas wyborów lokalnych[21][22]. 24 stycznia 2011 Rada Najwyższa na rzecz Przywrócenia Demokracji, po odbyciu spotkania z kandydatami, zadecydowała jednakże o organizacji głosowania w zaplanowanym czasie[23].

Pod koniec stycznia 2011 sześciu kandydatów, w tym Seyni Oumarou i Hama Amadou, zawarło sojusz wyborczy, zakładający udzielenie sobie wzajemnego poparcia w drugiej turze wyborów[24][25].

Mahamadou Issoufou w czasie kampanii wyborczej zobowiązywał się do ożywienia krajowej gospodarki, reformy rolniczej oraz zwiększenia inwestycji w infrastrukturę, edukację, służbę zdrowia i sektor energetyczny do poziomu 6 bln franków CFA (12,7 mld USD) w ciągu 5 lat. Obiecał stworzenie 50 tys. nowych miejsc pracy rocznie dla młodych i bezrobotnych absolwentów szkół. W tym celu planował wykorzystać dochody ze sprzedaży zasobów naturalnych, w tym uranu. Rola państwa w tym sektorze miała ulec zwiększeniu. Zapowiadał średni wzrost gospodarczy w czasie swojej kadencji rzędu 7% rocznie (w 2009 wynosił 1,2%)[26][27].

Seyni Oumarou opowiadał się za kontynuacją pracy prezydenta Tandji. Podkreślał jego zasługi dla kraju, w tym poprawę poziomu życia mieszkańców. Zobowiązał się również do zwolnienia Mamadou Tandji z więzienia w przypadku wygranej[26].

Pierwsza tura wyborów

Pierwsza tura wyborów prezydenckich i wybory parlamentarne odbyły się w Nigrze 31 stycznia 2011. Do udziału w głosowaniu uprawnionych było 6,7 mln obywateli. Do obsady pozostawało 113 miejsc w Zgromadzeniu Narodowym. Głosowanie przebiegło w spokojnej atmosferze. Do jedynych poważniejszych zakłóceń doszło w mieście Tassara na północnym-wschodzie kraju, gdzie zaatakowanych zostało kilka lokali wyborczych. Zanotowano także przypadki opóźnień w ich otwarciu[28][24][25].

Lider junty wojskowej mjr Salou Djibo, tuż po oddaniu głosu, określił dzień mianem "nowego początku". Wyraził nadzieję w lepszą przyszłość i rozwój kraju oraz satysfakcję z organizacji głosowania. Komisja wyborcza miała trzy dni na ogłoszenie wyników wyborów, które następnie w ciągu 14 dni musiała zatwierdzić Rada Konstytucyjna[28][25].

Wybory w Nigrze monitorowane były przez obserwatorów z Unii Afrykańskiej, ECOWAS oraz Unii Europejskiej (UE). Obserwatorzy z UE nie zostali jednak rozmieszczeni z powodów bezpieczeństwa w północnym regionie Agadez[28]. 2 lutego 2011 szef misji UE Santiago Fisas Ayxelá pochwalił przebieg głosowania, podając go za przykład dla innych państw na kontynencie. Stwierdził, że pomimo mniejszych problemów technicznych wybory były dużym sukcesem. Oświadczył, że poszanowana została wolność wypowiedzi i komunikowania się wszystkich kandydatów. Obserwatorzy z UE również wyrazili satysfakcję z procesu wyborczego, pomimo odnotowanych problemów logistycznych. ECOWAS oznajmiła, że głosowanie odbyło się w sposób przejrzysty i wezwała kandydatów i ich zwolenników do zachowania spokoju i podejmowania dalszych działań w zgodzie z obowiązującym prawem[29][30].

4 lutego 2010 komisja wyborcza ogłosiła wyniki wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Do drugiej tury głosowania przeszedł Mohamadou Issoufou, który zdobył 36% głosów poparcia oraz Seyni Oumarou z wynikiem 23% głosów. Trzecie miejsce zajął Hama Amadou (niecałe 20% głosów). Wyniki wyborów do parlamentu pokryły się z wynikami wyborów prezydenckich. Najwięcej mandatów (39) uzyskała Nigerska Partia na rzecz Demokracji i Socjalizmu, następnie Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (26) i Demokratyczny Ruch Nigerski (24). Frekwencja wyborcza wyniosła 52,8%[31].

9 lutego 2011 Hama Amadou wycofał się z sojuszu wyborczego z Seynim Oumarou i przed drugą turą wyborów poparł oficjalnie Mohamadou Issoufou, co postawiło go w roli faworyta do urzędu prezydenckiego[32]. Następnego dnia poparcie dla Issoufou wyraziło troje kolejnych kandydatów, którzy zdobyli w sumie ok. 10% głosów: Amadou Cheffou, Moussa Moumouni Djermakoye i Amadou Cissé[33]. 22 lutego 2011 Rada Konstytucyjna zatwierdziła wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich oraz wyborów parlamentarnych[34].

Druga tura wyborów

Druga tura wyborów prezydenckich z 12 marca 2011 odbyła się w pokojowej atmosferze. Mjr Salou Djibo pochwalił przebieg całego głosowania, oznajmiając, że był to "wielki dzień dla niego samego i wszystkich Nigerczyków", a wybory mogą stanowić przykład dla reszty Afryki. Wezwał przy tym kandydatów do poszanowania werdyktu wyborców, a przegranego do zaakceptowania porażki. W tym samym dniu Issoufou i Oumarou zobowiązali się do uznania wyników wyborów i podejmowania dalszych działań wyłącznie na drodze prawnej[35][36].

14 marca 2011 komisja wyborcza ogłosiła wyniki wyborów, zgodnie z którymi zwycięstwo odniósł Mahamadou Issoufou, zdobywając niecałe 58% głosów poparcia. Seyni Oumarou uzyskał ponad 42% głosów. Frekwencja wyborcza była niższa niż w pierwszej turze wyborów i wyniosła ok. 48%. Prezydent-elekt podziękował wyborcom za zaufanie, stwierdzając, że obywatele wykazali się dojrzałością polityczną, oddając swoje głosy w sposób pokojowy. Wyniki wyborów w ciągu 15 dni musi zatwierdzić Sąd Konstytucyjny. Zaprzysiężenie nowego prezydenta planowane jest najpóźniej 6 kwietnia 2011[27][37].

Przebieg wyborów pochwaliła misja obserwacyjna UE, która nazwała je "zwycięstwem narodu nigerskiego" i uznała za "przykład powrotu do demokracji w pokoju"[38]. Obserwatorzy z ECOWAS i UA wyrazili satysfakcję z przebiegu całego procesu wyborczego, ogłaszając, że zarówno samo głosowanie, jak również zliczanie głosów odbyło się bez żadnych incydentów[39].

Wyniki wyborów

Wybory prezydenckie

  • Szczegółowe wyniki I tury wyborów prezydenckich:
Kandydat Partia polityczna Liczba głosów %
Mahamadou Issoufou Nigerska Partia na rzecz Demokracji i Socjalizmu (PNDS) 1 217 527 36,06%
Seyni Oumarou Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (MNSD) 784 618 23,24%
Hama Amadou Demokratyczny Ruch Nigerski (MDN) 669 153 19,82%
Mahamane Ousmane Konwencja Demokratyczna i Społeczna (CDS) 284 188 8,42%
Cheiffou Amadou Rassemblement Social Démocrate 137 501 4,07%
Moussa Moumouni Djermakoye Alliance Nigérienne pour la Démocratie et le Progrès 133 222 3,95%
Issoufou Ousmane Oubandawaki 65 077 1,93%
Amadou Cissé Union pour la Démocratie et la République 54 218 1,61%
Abdoulaye Amadou Traoré niezależny 18 116 0,54%
Bayard Mariama Gamatié niezależna 12 991 0,38%
Razem (frekwencja 52,83%) 3 376 611 100%
Źródło:[40]
  • Szczegółowe wyniki II tury wyborów prezydenckich:
Kandydat Partia polityczna Liczba głosów %
Mahamadou Issoufou Nigerska Partia na rzecz Demokracji i Socjalizmu (PNDS) 1 820 639 57,95%
Seyni Oumarou Ruch Narodowy na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (MNSD) 1 321 248 42,05%
Razem (frekwencja 48,17%) 3 141 887 100%
Źródło:[41]

Wybory parlamentarne

  • Podział mandatów wyborach parlamentarnych:
Partia polityczna Liczba głosów Liczba mandatów
Nigerska Partia na rzecz Demokracji i Socjalizmu (PNDS) 39
Narodowy Ruch na rzecz Rozwijającego się Społeczeństwa (MNSD) 26
Demokratyczny Ruch Nigerski (MDN) 23
Alliance Nigérienne pour la Démocratie et le Progrès 8
Rassemblement pour la Démocratie et le Progrès 7
Union pour la Démocratie et la République 6
Konwencja Demokratyczna i Społeczna (CDS) 3
Union Nationale des Indépendants 1
Razem 113
Źródło:[42]
  1. Présidentielle au Niger: le 26 décembre proposé pour la tenue du 1er tour (fr.). AFP, 23 kwietnia 2010. [dostęp 2010-05-01].
  2. Niger aims for December poll (ang.). news24, 24 kwietnia 2010. [dostęp 2010-05-01].
  3. Niger junta plans polls before coup anniversary (ang.). BBC News, 6 maja 2010. [dostęp 2010-05-06].
  4. Niger junta sets election date (ang.). News24, 6 maja 2010. [dostęp 2010-05-06].
  5. Niger launches own IEC (ang.). news24, 14 czerwca 2010. [dostęp 2010-08-05].
  6. Niger to Begin Discussions on Proposed Constitution (ang.). VOANews.com, 19 lipca 2010. [dostęp 2010-08-05].
  7. Date set for Niger vote (ang.). news24, 4 lipca 2010. [dostęp 2010-08-05].
  8. Niger’s Election to Return to Civilian Rule Delayed to 31st January (ang.). VOANews.com, 7 września 2010. [dostęp 2010-09-08].
  9. a b Niger polls postponed yet again (ang.). news24, 14 września 2010. [dostęp 2010-09-15].
  10. Niger wins $41 million in election support (ang.). Reuters, 7 września 2010. [dostęp 2010-09-08].
  11. Niger parties form alliance ahead of presidential election (ang.). AFP, 17 lipca 2010. [dostęp 2011-02-28].
  12. Niger ex-PM Amadou ready to stand in 2011 election (ang.). Reuters, 11 lipca 2010. [dostęp 2011-03-10].
  13. W.African court tells Niger junta to free ex-leader (ang.). Reuters, 8 listopada 2010. [dostęp 2011-03-10].
  14. Niger's ex-PM to run for president despite graft charges (ang.). AFP, 9 sierpnia 2010. [dostęp 2011-03-10].
  15. Ten candidates approved to run in Niger election (ang.). Reuters, 23 grudnia 2010. [dostęp 2011-03-10].
  16. Au Conseil Constitutionnel Dix (10) candidats déclarés éligibles aux Présidentielles 2011 (fr.). tamtaminfo.com, 23 grudnia 2010. [dostęp 2011-03-10].
  17. Niger politicians want poll list fixed (ang.). news24, 24 listopada 2010. [dostęp 2011-03-10].
  18. Niger Opposition Leaders Want Election Rolls Corrected (ang.). VOANews.com, 6 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  19. Niger to Begin Campaigning Ahead of January Elections (ang.). VOANews.com, 23 grudnia 2010. [dostęp 2011-03-10].
  20. Niger Postpones Elections (ang.). VOANews.com, 7 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  21. a b Niger Presidential Candidates Want to Delay Election (ang.). VOANews.com, 21 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  22. a b Candidates seek to delay Niger presidential poll (ang.). Reuters, 19 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  23. Niger Military Says Elections Will Not Be Delayed (ang.). VOANews.com, 24 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  24. a b Niger Holds National Elections (ang.). VOANews.com, 31 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  25. a b c Fraud worries overshadow peaceful Niger vote (ang.). Reuters, 31 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  26. a b Niger Election to Return Country to Civilian Rule (ang.). VOANews.com, 11 marca 2011. [dostęp 2011-03-13].
  27. a b Niger's Issoufou wins poll to end junta rule (ang.). Reuters, 14 marca 2011. [dostęp 2011-03-15].
  28. a b c Niger votes for civilian rule (ang.). news24, 31 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-10].
  29. Observers sign off on Niger poll (ang.). news24, 2 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  30. Niger Vote Results Being Announced (ang.). VOANews.com, 2 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  31. Niger announces presidential run-off candidates (ang.). AFP, 4 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  32. Niger opposition presidential rival wins key alliance (ang.). Reuters, 9 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  33. Niger's Issoufou expands alliance ahead of run-off (ang.). Reuters, 11 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  34. Niger top court validates poll, run-off March 12 (ang.). Reuters, 22 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  35. Junta hails "model" vote as Niger chooses leader (ang.). Reuters, 12 marca 2011. [dostęp 2011-03-13].
  36. Niger voters pick president (ang.). news24, 12 marca 2011. [dostęp 2011-03-13].
  37. Niger's Issoufou wins presidential race (ang.). news24, 14 marca 2011. [dostęp 2011-03-15].
  38. Niger presidential election 'is example for Africa' (ang.). BBC News, 12 marca 2011. [dostęp 2011-03-13].
  39. Niger vote gets thumbs up from regional obervers (ang.). Reuters, 13 marca 2011. [dostęp 2011-03-15].
  40. PRESIDENTIELLE 1er TOUR AU NIGER: Les résultats globaux provisoires… (fr.). niger.senego.com, 4 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].
  41. Proclamation des résultats globaux provisoires du 2è tour des élections présidentielles par la CENI (fr.). niger.senego.com, 14 marca 2011. [dostęp 2011-03-15].
  42. RESULTATS PROVISOIRES DES LEGISLATIVES DU 31 JANVIER: La CENI répartit les 113 sièges du parlement… (fr.). niger.senego.com, 4 lutego 2011. [dostęp 2011-03-10].