Главная страница

Warszawa Grochówstacja postojowa, lokomotywownia i wagonownia PKP Intercity i Kolei Mazowieckich stanowiąca zaplecze techniczne dla stacji Warszawa Wschodnia Osobowa. Obiekt położony jest we wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Praga-Południe, na terenie Olszynki Grochowskiej, nieopodal przystanku osobowego Warszawa Olszynka Grochowska. Krzyżują się tu linie kolejowe nr 45, 452 i 545.

Historia

W 1936 miał miejsce początek obsługi i utrzymania zespołów trakcyjnych przez punkt rewidencki Warszawa Grochów, a w 1938 powstał budynek elektrowozowni[1].

4 września 1939 podczas zmasowanego bombardowania Warszawy grochowska wagonownia uległa zniszczeniu. Jako że Główne Warsztaty Elektrotrakcyjne i Elektrowozownia Szczęśliwice zostały zniszczone doszczętnie, główną bazą zaplecza technicznego stała się Elektrowozownia Grochów, do której zaczęto ściągać tabor. Naprawiano tu również zniszczone przez działania wojenne pojazdy o mniejszym zakresie prac. Wiosną 1940 uruchomiono trakcję elektryczną do grochowskiej bazy[2], a wiosną 1941 do elektrowozowni dostarczono cztery pojazdy serii E606 oraz dokonano częściowej przebudowy ich instalacji i urządzeń elektrycznych[3].

W 1945 rozpoczęto porządkowanie elektrowozowni na Grochowie, a grupa pracowników wyruszyła na zachód w poszukiwaniu wywiezionych podczas wojny obrabiarek i innych urządzeń oraz ewakuowanego taboru kolejowego[4]. Pod koniec 1945 w elektrowozowni rozpoczęto naprawę zdewastowanych w mniejszym stopniu zespołów trakcyjnych, a w marcu 1946 rozpoczęto remonty ściągniętej do Warszawy lokomotywy E203 i 10 EZT. Ze względu na pilną potrzebę odbudowy taboru podmiejskiego zrezygnowano z naprawy lokomotywy, a jej części wykorzystano do remontu zespołów. Wrak lokomotywy stał na Grochowie do 1958, kiedy to został zezłomowany[4].

W latach 1954-1956 zakłady Pafawag dostarczyły 20 sztuk EZT serii EW53, które zostały skierowane do pracy w Elektrowozowni Grochów[5], a na początku 1957 do Grochowa przybyły składy serii ED70[6]. W latach 1972-1976 powstało 15 elektrowozów serii EP08, z których 14 przypisano do elektrowozowni[7], a w latach 1991-1996 na Grochów skierowano łącznie 36 lokomotyw serii EP09[8].

PKP Intercity

Tory odstawcze PKP IC (1), Warszawa Grochów, 2014-07-31.jpg
Tory odstawcze PKP IC (2), Warszawa Grochów, 2014-07-31.jpg

W 2002 przewoźnik PKP Intercity przejął obsługę stacji od PKP[9]. Obiekt zajmuje 64 ha, na których ułożonych jest 57 km torów. Na jego terenie znajdują się hale obsługi lokomotyw, napraw elektrycznych i mechanicznych oraz przeglądów wagonów. Codziennie ze stacji na szlak wyrusza około 70 pociągów. Jej układ torowy jest podzielony na cztery grupy przygotowania pociągów[10].

Grupa nowa obsługuje składy przyjeżdżające i odjeżdżające w krótkim czasie oraz składy Berlin-Warszawa-Express. Na torach grupy przyjazdowej rewidenci dokonują oględzin wagonów oraz sprawdzają ich ogrzewanie i oświetlenie. W przypadku wykrycia usterki pojazd jest wyłączany, a na jego miejscu umieszcza się sprawny. Sprawdzony skład przechodzi przez kolejne etapy ciągu technologicznego i jedzie na myjnię z zamkniętym obiegiem wody. Pudła wagonów są myte co 1-2 dni, natomiast co 2 tygodnie ma miejsce dokładne czyszczenie okresowe[10].

Hala całopociągowa to największy budynek na całej stacji. Ma długość 420 m, szerokość 24 m i jest wyposażona w 3 niezależne tory umożliwiające równoległą obsługę trzech składów 16-wagonowych. Każdy z torów posiada osobne poziomy dla obsługi podwozi i wnętrz wagonów. W obiekcie wykonywane są przeglądy międzypociągowe. Pracownicy hali sprawdzają układ jezdny oraz dokonują ewentualnych napraw podzespołów. Opróżniane są zbiorniki zamkniętych układów toalet oraz czyszczone i odkurzane wnętrza wagonów. Dokonywane są także przeglądy ogrzewania, klimatyzacji i oświetlenia[10]. W 2007 obiekt ten został zmodernizowany[9].

Grupa odjazdowa to miejsce, w którym składy wagonów sprawdzane są tuż przed wyjazdem w trasę. Kontroluje się tu układy pneumatyczne i elektryczne oraz wyposażenie, przeprowadza próby hamulca oraz przypina się lokomotywy. Cały proces jest koordynowany i nadzorowany przez dystrybutora.

„Siódma faza” to obszar, w którym wagony oczekują na naprawy okresowe[10].

Centrum Serwisowe Pociągów Dużych Prędkości

Hala warsztatowa Pendolino
ED250-002 na torach odstawczych

W listopadzie 2012 rozpoczęła się budowa nowego obiektu na terenie stacji Warszawa Grochów, pod koniec stycznia 2013 miało miejsce uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod tę inwestycję[11], a 9 kwietnia 2014 obiekt został oddany do użytku[12].

Obiekt znajduje się przy ul. Kozia Górka 9 w Warszawie, nieopodal bazy PKP Intercity[13]. Centrum zajmuje powierzchnię 1,2 ha i znajduje się na działce o powierzchni 2,5 ha. Obiekt składa się z hali warsztatowej, infrastruktury kolejowej, zaplecza biurowo-socjalnego i automatycznej myjni. W jego skład wchodzą również blisko 2 km torów z trakcją. Hala warsztatowa przewidziana dla składów ED250 Pendolino jest wyposażona w 3 tory utrzymaniowe i 2 tory naprawcze[11].

Na pierwszych czterech torach centrum serwisowego wykonywane są przeglądy cykliczne. Wzdłuż nich zamontowanych jest siedem stanowisk systemu CET (asenizacja i nawadnianie) obsługujących toalety pociągów serii ED250. Tory te w hali posiadają sztywną sieć trakcyjną, która jest wysuwana i chowana na ramionach. Zasilana jest prądem stałym o napięciu 3 kV, ale istnieje możliwość jej zasilenia również prądem przemiennym o napięciu 15 lub 25 kV[13]. Tor piąty nie jest wyposażony w sieć i służy do przeprowadzania dłuższych napraw okresowych, podczas których pociągi są odłączone od zasilania. Wzdłuż toru zamontowanych jest 28 podnośników Kutruffa pozwalających na podniesienie całego składu do góry[14].

Zastosowana w centrum serwisowym tokarka podtorowa jest sterowana z rozdzielni i składa się z dwóch tokarek, które wykonują swoją pracę niezależnie i jednocześnie na dwóch wózkach. Jest to jedyne urządzenie tego typu w Polsce i jedno z kilku w Europie[14]. Na torze sąsiadującym z torem, na którym znajduje się tokarka, zainstalowano zapadnię do demontażu wózków i wymiany zestawów kołowych[15].

Pod sufitem hali zamontowano dwie suwnice. Jedna z nich o udźwigu 10 t służy do przenoszenia wózków, drugą natomiast o udźwigu 1,5 t transportuje się elementy dachowe pojazdów[15].

Na terenie centrum znajduje się myjnia przejazdowa, a w jej pobliżu instalacja do odladzania oraz zabezpieczania podwozi[15].

W warsztatach utrzymania technicznego Pendolino zastosowano zabezpieczenia w technice interlockingu. Wykorzystuje się je m.in. do ochrony wejścia na podest przed przypadkowymi osobami[14].

W obiekcie jest zakaz wykorzystywania pojazdów spalinowych, dlatego do przetaczania pociągów po całej hali wykorzystywana jest elektryczna jednostka Zefir. Na terenie hali można również spotkać wyprodukowany w Polsce wózek z instalacją podawania piasku do piasecznic pociągów serii ED250[14].

Koleje Mazowieckie

Tory odstawcze Kolei Mazowieckich

Na terenie Sekcji Napraw i Eksploatacji Taboru Warszawa Grochów należącej do Kolei Mazowieckich znajduje się m.in. szopa wyposażona w kanały rewizyjne, tokarka podtorowa oraz warsztaty rzemieślnicze[16].

  1. Kalendarium. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 137-156. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  2. II wojna światowa. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 85-86. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  3. Lokomotywa elektryczna serii E606. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 86-88. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  4. a b Odbudowa trakcji elektrycznej po 1945. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 92-94. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  5. Elektryczne zespoły trakcyjne serii EW53. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 99-100. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  6. Elektryczne zespoły trakcyjne serii ED70 (E58, 92400). W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 103-105. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  7. Lokomotywy elektryczne serii EU06/EU07 i EP08. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 110-112. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  8. Paweł Terczyński. Lokomotywa elektryczna serii EP09. „Świat Kolei”. 8/2003, s. 14-21. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1231-5962 (pol.). 
  9. a b PKP Intercity: Historia (pol.). intercity.pl. [dostęp 2014-08-14].
  10. a b c d kolejna2012.pl: Grochów, czyli początek kolejowego świata (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-07-02. [dostęp 2014-08-11].
  11. a b PKP Intercity, Alstom: Kamień węgielny pod zaplecze techniczne dla Pendolino wmurowany (pol.). intercity.pl, 2013-01-30. [dostęp 2014-08-14].
  12. Konrad Majszyk: Oto nowe centrum serwisowe Pendolino na Olszynce Grochowskiej w Warszawie (pol.). forsal.pl, 2014-04-09. [dostęp 2014-08-14].
  13. a b AB: Centrum serwisowe Pendolino od kuchni (cz. 1) (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-09-12. [dostęp 2014-09-14].
  14. a b c d AB: Centrum serwisowe Pendolino od kuchni (cz. 2) (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-09-13. [dostęp 2014-09-14].
  15. a b c AB: Centrum serwisowe Pendolino od kuchni (cz. 3) (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-09-16. [dostęp 2014-09-19].
  16. Koleje Mazowieckie: Dzień Dziecka w Kolejach Mazowieckich (pol.). mazowieckie.com.pl. [dostęp 2014-08-15].