Главная страница

Unplugged
Album koncertowy zespołu Alice in Chains
Wydany 30 lipca 1996
Nagrywany 10 kwietnia 1996 w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music, Nowy Jork[1]
Gatunek rock akustycznyrock alternatywny[2]
Długość 71:26
Wydawnictwo Columbia
Producent Toby Wright, Alice in Chains
Album po albumie
Single z albumu Unplugged
  1. Over Now
    Wydany: lipiec 1996
  2. Would?
    Wydany: listopad 1996

Unplugged – album koncertowy amerykańskiego zespołu muzycznego Alice in Chains, wydany 30 lipca 1996 nakładem wytwórni Columbia. Jest zapisem występu z serii MTV Unplugged, który odbył się w dniu 10 kwietnia w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music na terenie Nowego Jorku. Reżyserem widowiska jest Joe Perota. Pierwsza retransmisja koncertu odbyła się w stacji MTV 28 maja[3]. Zespół zaprezentował specjalny zestaw utworów, zaaranżowanych w nowych wersjach. Na koncercie grupa wspomagana była przez Scotta Olsona, który pełnił rolę drugiego gitarzysty[4]. Był to zarazem pierwszy publiczny występ całego zespołu od 7 stycznia 1994[2].

Album zadebiutował na 3. pozycji amerykańskiego notowania Billboard 200[5], zyskując w większości przychylne recenzje krytyków muzycznych. Otrzymał certyfikat platynowej płyty w Stanach Zjednoczonych[6] oraz status złotej w Australii i Kanadzie[7][8]. W roku 1999 na rynku ukazała się specjalna reedycja albumu wydana w formacie DVD[9], natomiast we wrześniu 2007 Unplugged ukazał się w pakiecie CD/DVD, wzbogaconym dodatkowo o wycięte wcześniej fragmenty koncertu[10].

Kontekst

Po wydaniu w listopadzie 1995 albumu studyjnego Alice in Chains, zespół ponownie zrezygnował z aktywności koncertowej[11]. Powodem tej decyzji był coraz większy stopień uzależnienia wokalisty Layne’a Staleya od heroiny[12]. W 1996 stacja MTV zwróciła się do zespołu z propozycją akustycznego występu[1]. Negocjacje prowadził Rick Kirm[1]. Cantrell w rozmowie z „Guitar School” przyznał: „Z pewnością moglibyśmy to zrobić jakiś czas temu (…) TV mnie przeraża. Ciężko brzmieć dobrze w telewizji, zwłaszcza dla zespołu jak nasz, który jest trochę surowy i szorstki”[2]. Pierwsze próby rozpoczęły się w Seattle[1]. Sean Kinney odnosząc się do wewnętrznych problemów panujących wewnątrz grupy, przyznał w jednym z wywiadów: „Stało się bardziej oczywiste, że jeśli rzeczy się nie zmienią, nie będziemy mogli wyjść i zagrać z naszym potencjałem – na tym poziomie. Nie możemy nawet przezwyciężyć półtora tygodnia bez jakiegoś dramatu i przerażającego gówna. To prawda, zacząłem przygotowywać się psychicznie na wersję mówiącą „to się skończyło”. Podobnie z MTV Unplugged – spytali czy to zrobimy. Do tej pory to było coś fascynującego”[1]. Według producenta wykonawczego współpracującego z MTV Alexa Colettiego, fakt, że zespół nie koncertował od pewnego czasu, był czynnikiem wpływającym na korzyść. „Jeśli grasz co wieczór w arenach i dużych miejscach rockowe występy, odłączenie się od tego, gdy siedzi to w twojej głowie, jest naprawdę trudną rzeczą”[4]. Udał się on do Seattle do miejsca prób, by sprawdzić, jak muzycy dopasowali się do parametrów występu[4]. Członkowie zespołu do współpracy zaprosili Scotta Olsona, grającego ówcześnie z grupą Heart jako drugi gitarzysta[1]. Coletti: „Przed koncertem udałem się do sali prób Alice in Chains w Seattle. Gdy tam wszedłem, byłem szczęśliwy widząc jak Layne je kurczaka. Miał założone rękawiczki bez palców i wszystkie były tłuste, dlatego nie mógł mi uścisnąć dłoni (…) Był bardzo przyjazny (…) Gdy dotarł do Nowego Jorku, myślę, że był jeszcze w dobrym stanie zdrowia”[11]. Na początku kwietnia muzycy udali się do Nowego Jorku, gdzie na 10 kwietnia ustalony był termin występu[1]. W jednym z wywiadów, basista Mike Inez stwierdził: „Na pewno nie jest czymś, co mieliśmy w planach. Po prostu przed wspólnymi koncertami z Kiss mieliśmy trochę wolnego czasu. Zebraliśmy się więc, by trochę pojamować, i wyszła z tego sesja dla MTV”[13]. Bilety trafiły do sprzedaży w cenie 25 dolarów i zostały wyprzedane po kilkunastu minutach[14].

Nagranie

Przygotowania

Występ zaplanowano w Majestic Theatre. Coletti: Tamtejszy „dyrektor artystyczny odrestaurował to miejsce tak, by celowo wyglądało „nędznie”. Dowiedziałem się od osób pracujących za kulisami, że strzelali do dziur po kulach, by stworzyć pęknięcia. Ale cała płatkowana farba była pięknie ręcznie malowana i wykonano ją celowo. Masz tę scenę w kształcie miski, półkolisty amfiteatr, i to było idealne dla takiego koncertu. Spośród wszystkich wykonawców których tam nagrywaliśmy, było to najbardziej odpowiednie miejsce dla Alice. Miało się nieodparte wrażenie starego teatru, poczucia historii, mroku, wystarczająco dużo nastrojów i piękna artystycznego”[15]. Na krótko przed rozpoczęciem koncertu, Coletti otrzymał prośbę na dekorację sceny przy użyciu lamp lava. „Dostałem je zbyt późno. Widocznie ten rodzaj lamp musi być rozgrzany, włączony na chwilę, zanim zrobią to co mają za zadanie wykonać”[15]. W wyniku tej sytuacji, w trakcie występu lampy świeciły w niepełnym zakresie[15]. Z uwagi na różowy kolor włosów Staleya, dyrektor oświetlenia starał się dopasować tło, które kontrastowałoby z odcieniem fryzury wokalisty. Gdy zespół wykonał testy dźwiękowe i próbę kamery, na podstawie każdego utworu, wybrano odpowiednie oświetlenie[15].

Występ

Majestic Theatre – miejsce w którym zarejestrowano koncert

Z uwagi na zatrucie pokarmowe Cantrella, na scenie obok stolika, ustawiono specjalny kosz, na wypadek, gdyby muzyk poczuł się źle[15]. „Byłem chory cały tydzień. Dostałem zatrucia pokarmowego po zjedzeniu hot doga, którego kupiłem u sprzedawcy na rogu ulicy”[2]. Występ rozpoczął się od kompozycji „Nutshell”, pochodzącej z minialbumu Jar of Flies[15]. Cały koncert trwał ponad 3 godziny[2], ze względu na prace związane z ustawianiem kamer, oświetlenia oraz doboru dźwięku, a także częstą ilość pomyłek w utworach, które trzeba było rejestrować po kilka razy. Jedynie kompozycje „Brother”, „No Excuses”, „Rooster”, „Heaven Beside You” i „Over Now” udało się nagrać za pierwszym podejściem[14]. Staley kilkukrotnie pomylił się w tekście przy „Sludge Factory”. Toby Wright przyznał, że mogło mieć to związek ze stresem i zdenerwowaniem[16]. „Nie pamiętam ile razy dokładnie do tego podchodziliśmy, ale było tego sporo”[15]. Przed ponownym wykonaniem utworu, Inez i Kinney zagrali intro „Enter Sandman” z repertuaru zespołu Metallica, której członkowie obecni byli na widowni[15]. Napis „Friends Don’t Let Friends Get Friends Haircuts” na gitarze basowej Ineza, miał charakter żartobliwy, i odnosił się do fryzur muzyków Metalliki, którzy ścieli długie włosy podczas sesji do albumu Load[15]. Gdy zespół przygotowywał się do wykonania „Angry Chair”, Cantrell odegrał część sekwencji otwierającej kompozycję „Battery”[15], i zaśpiewał fragment piosenki „Gloom, Despair and Agony on Me” z programu telewizyjnego Hee Haw[15]. W trakcie występu, pomiędzy wykonywaniem poszczególnych utworów, muzycy często żartowali wspólnie z publicznością, odnosząc się przy tym do Randy’ego Biro, technicznego gitarzysty Cantrella, który obecny był na widowni[15]. Na sam koniec koncertu, zespół zaprezentował nowy utwór zatytułowany „Killer is Me”. Kompozycja zaśpiewana przez Cantrella, została skomponowana podczas jednej z prób poprzedzających występ[13]. W początkowym założeniu, nie zamierzano uwzględniać jej na płycie, lecz po namowach ze strony wytwórni, zdecydowano o dodaniu utworu[13]. Zespół wystąpił w pięcioosobowym składzie. Scott Olson stworzył podwójny line-up wraz z Cantrellem[17]. Kompozycje „Down in a Hole[18], „Sludge Factory”, „Heaven Beside You”, „Frogs” i „Over Now”, zostały wykonane po raz pierwszy na żywo[2]. Cantrell w rozmowie z magazynem „Guitar School” odniósł się do selekcji utworów: „Wykorzystaliśmy materiał z każdego albumu, z wyjątkiem naszego pierwszego Facelift. Prawie spróbowaliśmy „We Die Young” i „Love, Hate, Love”, ale postanowiliśmy nie robić tego na ostatnią chwilę. Głównie dlatego, że na występ MTV Unplugged ma się około 45 minut, wiec nie ma czasu na zrobienie wszystkiego”[2]. Mike Inez przyznał, że sam koncert był dla niego bardzo wzruszającym przeżyciem: „Scotty Olson, który grał z Heart, wystąpił z nami tego wieczora; to było naprawdę wyjątkowe, mieć inną energię na scenie. Odkryliśmy, że utwory takie jak „Sludge Factory” były cięższe akustycznie. Głos Layne’a, zwłaszcza w „Down in a Hole”, powodował, że pojawiały się łzy w moich oczach. Kilkakrotnie musiałem je przecierać i przypominać sobie, że przecież jestem w pracy i muszę się skupić na moich strunach basowych. Był tak hipnotyzujący”[17].

Pierwszą wersję nagrania, stacja MTV przesłała zespołowi dwa tygodnie po zakończeniu koncertu[3]. Staley nie był zadowolony z efektów, przez co Wright podjął się sprawdzenia materiału. „Kiedy film przeszedł proces edycji, Layne wzgardził nim. Nie chciał, żeby to w ogóle zostało wydane. Uważał, że przedstawili go w najgorszym możliwym świetle, więc spytał mnie, czy podejmę się ponownej edycji (…) Problem polegał na tym, że podczas wykonywania piosenek, robił pewne rzeczy, które mu się podobały, lecz nie był zadowolony ze sposobu ich pocięcia, i szukał czegoś, aby pokazać go w bardziej pozytywny sposób, z dala od piętna lub czegokolwiek co działo się w jego życiu osobistym”[3]. Pierwsza retransmisja występu odbyła się w MTV 28 maja 1996[3]. Podczas pokazu wycięte zostały utwory „Angry Chair”, „Frogs” i „Killer is Me”[10].

Wydanie

Premiera albumu Unplugged odbyła się 30 lipca[19]. W pierwszym tygodniu od momentu premiery, uzyskał nakład sprzedaży wynoszący 124 tys. kopii[20]. 17 sierpnia zadebiutował na 3. pozycji amerykańskiego zestawienia Billboard 200[3][5], na którym utrzymał się łącznie przez 33 tygodnie[5]. Unplugged osiągnął lokaty w pierwszej dziesiątce na listach w Kanadzie, Norwegii, Nowej Zelandii, Portugalii i Szwecji[21]. Mike Inez w jednym z wywiadów podsumował występ: „Myślę, że ta płyta pokazuje trochę inne oblicze Alice in Chains. Można na niej bowiem posłuchać superciężkich utworów w rodzaju „Sludge Factory” w jakby obnażonych wersjach – dopiero tutaj można się wsłuchać w to, co śpiewają Layne i Jerry. No więc ta płyta pokazuje nas od trochę innej strony. Gdy grasz jakiś kawałek na okrągło w tej samej wersji, zaczyna cię to nudzić. Fajnie pokazać go w trochę innej oprawie”[13]. W celach promocyjnych, w lipcu został wydany singel „Over Now”[22]. Osiągnął on 4. pozycję zestawienia Mainstream Rock Tracks[23] i 24. Modern Rock Tracks[24]. W listopadzie wydano drugi singel – „Would?”[25]. Dotarł on do 19. lokaty Mainstream Rock Tracks[26] i 21. kanadyjskiej RPM Alternative 30[27]. W roku 1999 na rynku ukazała się reedycja albumu, wydana w postaci DVD[9]. 18 września 2007 Unplugged został wydany w specjalnym pakiecie CD/DVD, wzbogaconym o wycięte wcześniej kompozycje „Angry Chair”, „Frogs” i „Killer is Me”[10].

Odbiór

Krytyka

Recenzje
Wydawca Ocena
AllMusic 2.5/5 gwiazdek[28]
The A.V. Club A-[29]
Billboard korzystne[30]
Classic Rock 4/5 gwiazdek[31]
Encyclopedia of Popular Music 3/5 gwiazdek[32]
Entertainment Weekly C[33]
Kerrang! 5/5 gwiazdek[34]
The Philadelphia Inquirer 3/5 gwiazdek[35]
Q 3/5 gwiazdek[36]
Rolling Stone 3/5 gwiazdek[37]
Rolling Stone Album Guide 3/5 gwiazdek[38]
Tylko Rock 3.5/5 gwiazdek[39]

Stephen Thomas Erlewine z serwisu AllMusic, recenzując album stwierdził, że „brak koncertowania ze strony zespołu sprawia, że Unplugged jest pozycją wyjątkową”[28]. Autor podkreśla, że „na podstawie przesłuchanego materiału, trudno uwierzyć jest w to, że muzycy nie grali ze sobą ponad trzy lata”[28]. „Alice in Chains wyselekcjonowali ze swoich trzech albumów studyjnych i dwóch minialbumów, oferując nowe, bardziej refleksyjne ustalenia dotyczące trudniejszych utworów takich jak „Would?” i praktycznie ponownego odtworzenia oryginalnych wersji „Got Me Wrong” i „No Excuses”. Na albumie grupa wydaje się mocna i profesjonalna”[28]. Recenzent zaznacza, że utwory zaaranżowane w nowych wersjach „brzmią nieco żywiej, lecz nie wnoszą niczego nowego”[28]. Stephen Thompson z The A.V. Club przyznał: „Alice in Chains dostarcza najbardziej oczywiste reinterpretacje jakie można sobie wyobrazić – brzmią tak samo jak oryginały”[29], choć autor zaznacza, że brzmienie takich utworów jak „Sludge Factory”, jest znacznie lepsze niż w wydaniu studyjnym. Thompson całe wydawnictwo określa mianem „bezwartościowego”[29]. Paul Verna z tygodnika „Billboard” napisał: „Występując z przyszywającą intymnością i pięknym zapisem, ten album będzie prawdopodobnie pobudzać główną playlistę i da zespołowi kolejny impuls w MTV”[30]. Essi Berelian z „Classic Rock”, recenzując album przyznał: „Ze wszystkich zespołów, które mogłyby opanować te najbardziej intymne style koncertowe, AiC są – czy powinno to być? – wśród najlepszych wykładników. Delikatne i niepokojące melodie gitary Jerry’ego Cantrella, w niezmiernie nieszczęśliwej symbiozie z torturowanym wokalem Layne’a Staleya – wzniosły wzór grunge, przygnieciony do maksimum, i głęboko dokuczliwym, gdy pozbawi się go zasadniczych elementów przed adorującym tłumem”[31]. Tom Sinclair z „Entertainment Weekly”, zwraca uwagę na panujący nastrój przygnębienia w utworach „Down in a Hole” i „Rooster”[33]. Sara Sherr z „The Philadelphia Inquirer” podkreśla w swojej ocenie, że „Unplugged jest dokumentem dotyczącym zmagania się z osobistymi demonami i przeżywania ich”[35]. Autorka podkreśla, że „zespół przeżywa swój mrok” do momentu, gdy Staley zaczyna żartować[35]. Recenzent dwutygodnika „Rolling Stone”, Sandy Masuo stwierdza, że niektóre utwory w ogóle nie różnią się od wersji studyjnych. Jako przykład podaje kompozycję „No Excuses”. Recenzent podkreśla przy tym melancholijny nastrój, jaki panuje w trakcie wykonywania utworu „Rooster”, który w wersji studyjnej, poprzez swój ciężar, nie oddaje w pełni tego uczucia. Masuo zaznacza także aspekty gry Cantrella i wokale Staleya[37]. Krzysztof Celiński z miesięcznika „Tylko Rock”, w recenzji albumu stwierdza: „Płyta dowodzi, że w okrojonej aranżacji emocjonalna i muzyczna istota stylu Alice pozostaje nietknięta. W związku z tym, ich dotychczasowa twórczość wydaje się tym bardziej szczera. Bardzo udane są wielogłosowe fragmenty, które w otoczeniu akustycznych gitar i charakterystycznych dysonansów znów przypominają poczynania artystów pokroju Crosby’ego i reszty”[40].

Sprzedaż

W niespełna dwa miesiące po premierze, 23 września Unplugged uzyskał certyfikat platynowej płyty, za sprzedaż miliona kopii w Stanach Zjednoczonych[6]. W Kanadzie album osiągnął status złotej płyty, przyznanej przez organizację Music Canada w dniu 24 września 1996[6]. 31 grudnia 2008 Unplugged otrzymał od australijskiego stowarzyszenia Australian Recording Industry Association certyfikat złotej płyty, uzyskany za sprzedaż przekraczającą 35 tys. kopii[7]. Jak poinformował system Nielsen SoundScan, album Unplugged przekroczył nakład 1 mln 240 tys. sprzedanych kopii, co czyni go jednym z sześciu wydawnictw z serii MTV Unplugged, którego łączna sprzedaż przekroczyła sumę miliona egzemplarzy[41]. 12 kwietnia 2001 album Unplugged w formacie wideo, uzyskał certyfikację złotej płyty na terenie Stanów Zjednoczonych, za sprzedaż 50 tys. kopii[6].

Wyróżnienia

Publikacja Kraj Wyróżnienie Rok Pozycja
Ultimate Classic Rock Stany Zjednoczone „12 najlepszych występów MTV Unplugged”[42] 2015 10

Lista utworów

Nr Tytuł utworu AutorzyDługość
1.NutshellLayne Staley • Jerry Cantrell • Mike Inez • Sean Kinney4:58
2.„Brother”Cantrell5:27
3.No ExcusesCantrell4:57
4.„Sludge Factory”Staley • Cantrell • Kinney4:36
5.Down in a HoleCantrell5:46
6.Angry ChairStaley4:36
7.RoosterCantrell6:41
8.Got Me WrongCantrell4:59
9.Heaven Beside YouCantrell • Inez5:38
10.Would?Cantrell3:43
11.FrogsStaley • Cantrell • Inez • Kinney7:30
12.Over NowStaley • Cantrell7:12
13.„Killer is Me”Cantrell5:23
1:11:26

Twórcy

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[19]:

Alice in Chains

Dodatkowy personel

  • Scott Olson – gitara akustyczna, akustyczna gitara basowa (utwór 13)

Produkcja

  • Aranżacja: Jerry Cantrell, Layne Staley, Mike Inez, Sean Kinney
  • Teksty utworów: Layne Staley, Jerry Cantrell

Pozycje na listach i certyfikaty

Album

Lista (1996) Pozycja
Alben Top 100 (Szwajcaria)[43] 41
Billboard 200 (Stany Zjednoczone)[5] 3
Billboard European Hot 100 (Europa)[44] 17
Canadian Top Albums (Kanada)[21] 9
Mega Album Top 100 (Holandia)[45] 33
NZ Top 40 Albums Chart (Nowa Zelandia)[46] 8
Offizielle Top 100 (Niemcy)[47] 46
Official Albums Chart Top 100 (Wielka Brytania)[48] 20
Portugal Albums Chart (Portugalia)[21] 9
RPM 100 Albums (Kanada)[49] 11
Suomen virallinen lista (Finlandia)[50] 13
Top 50 Albums (Australia)[51] 12
Topp 40 Album (Norwegia)[52] 9
Topplistan (Szwecja)[53] 7
Ultratop 50 Albums (Wa) (Belgia)[54] 15
Ö3 Austria Top 40 (Austria)[55] 23

Single

Rok Singel Najwyższa
pozycja
Mainstream Rock Tracks
[23][26]
Modern Rock Tracks
[24]
RPM Alternative 30
[27][56]
1996 Over Now 4 24 50
Would? 19 21
"–" oznacza, że utwór nie został odnotowany na liście.

Certyfikaty

Państwo Certyfikacja Sprzedaż
Australia (ARIA)[7] złota płyta 35 000+[a]
Kanada (MC)[8] złota płyta 50 000+[b]
Stany Zjednoczone (RIAA)[6] platynowa płyta 1 240 000+[c][41]

VHS

Państwo Certyfikacja Sprzedaż
Stany Zjednoczone (RIAA)[6] złota płyta 50 000+[d]

Wideo

Lista (1996) Pozycja
Billboard Top Music Videos[5] 7
  1. Sprzedaż ustalona na podstawie certyfikatu przyznanego 31 grudnia 2008.
  2. Sprzedaż ustalona na podstawie certyfikatu przyznanego 24 września 1996.
  3. Sprzedaż ustalona na podstawie danych opublikowanych przez Nielsen SoundScan.
  4. Sprzedaż ustalona na podstawie certyfikatu przyznanego 12 kwietnia 2001.

Przypisy

Szablon:Przypisy-lista

Bibliografia

Linki zewnętrzne

  1. a b c d e f g de Sola 2015 ↓, s. 251.
  2. a b c d e f g Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie School
    BŁĄD PRZYPISÓW
  3. a b c d e de Sola 2015 ↓, s. 253.
  4. a b c de Sola 2015 ↓, s. 251–252.
  5. a b c d e Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie autonazwa1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  6. a b c d e f Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Aliceriaa
    BŁĄD PRZYPISÓW
  7. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie goldAUS
    BŁĄD PRZYPISÓW
  8. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Canada
    BŁĄD PRZYPISÓW
  9. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie poligrafia1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  10. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Relase
    BŁĄD PRZYPISÓW
  11. a b Yarm 2012 ↓, s. 324.
  12. Prato 2009 ↓, s. 410.
  13. a b c d Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie AliceTerazRock
    BŁĄD PRZYPISÓW
  14. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie support
    BŁĄD PRZYPISÓW
  15. a b c d e f g h i j k l de Sola 2015 ↓, s. 252.
  16. Yarm 2012 ↓, s. 325.
  17. a b Yarm 2012 ↓, s. 324–325.
  18. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Who
    BŁĄD PRZYPISÓW
  19. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Credits96
    BŁĄD PRZYPISÓW
  20. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Unplugged_sales
    BŁĄD PRZYPISÓW
  21. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie NZ chart96
    BŁĄD PRZYPISÓW
  22. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie relase
    BŁĄD PRZYPISÓW
  23. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie tracks
    BŁĄD PRZYPISÓW
  24. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie modern
    BŁĄD PRZYPISÓW
  25. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie unplugged96
    BŁĄD PRZYPISÓW
  26. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie would
    BŁĄD PRZYPISÓW
  27. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Rock Alternative Volume 64
    BŁĄD PRZYPISÓW
  28. a b c d e Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Allmusic
    BŁĄD PRZYPISÓW
  29. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie AV
    BŁĄD PRZYPISÓW
  30. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Bill
    BŁĄD PRZYPISÓW
  31. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie CR
    BŁĄD PRZYPISÓW
  32. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Weekly
    BŁĄD PRZYPISÓW
  33. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie kerrang
    BŁĄD PRZYPISÓW
  34. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Phi
    BŁĄD PRZYPISÓW
  35. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie q
    BŁĄD PRZYPISÓW
  36. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie RS
    BŁĄD PRZYPISÓW
  37. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie rolling1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  38. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie TerazRock2
    BŁĄD PRZYPISÓW
  39. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie TerazRock1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  40. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie sales
    BŁĄD PRZYPISÓW
  41. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie best1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  42. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie SWI chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  43. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie EU Charts
    BŁĄD PRZYPISÓW
  44. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie NLD chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  45. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie NZ chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  46. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie GER chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  47. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Roberts
    BŁĄD PRZYPISÓW
  48. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Canadian Charts
    BŁĄD PRZYPISÓW
  49. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie FIN chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  50. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie AUS chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  51. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie NOR chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  52. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie SWE chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  53. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Ultra
    BŁĄD PRZYPISÓW
  54. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie AUT chart
    BŁĄD PRZYPISÓW
  55. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie canada_over
    BŁĄD PRZYPISÓW