Главная страница

Elsterska
{{{nazwa oryginalna}}}
{{{jednostki}}}
Ilustracja
{{{opis zdjęcia}}}
Państwo  Polska
Miejscowość {{{miejscowość}}}
Poprzednie nazwy {{{poprzednie nazwy}}}
Plan
[[Plik:{{{plan}}}|240x240px|alt=Plan przebiegu ulicy|]]
Przebieg
Ikona deptak poczatek T.svg ul. Dąbrówki
Ikona ulica deptak2.svg ul. Berezyńska
Ikona deptak koniec T ulica.svg ul. Lipska
Ikona ulica koniec T.svg ul. Galijska
Położenie na mapie brak
Mapa lokalizacyjna brak
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}

Ulica Elsterska - warszawska ulica na Saskiej Kępie, biegnąca od skrzyżowania z ul. Dąbrówki do ul. skrzyżowania z ul. Galijską. Jej zabudowę stanowią domy mieszkalne, pochodzące częściowo z okresu dwudziestolecia międzywojennego, spośród których kilka wpisanych jest do rejestru zabytków. Nazwa ulicy nawiązuje do rzeki Elstery, co wpisuje się w nazewnictwo kilku sąsiednich ulic, które odnoszą się do postaci księcia Józefa Poniatowskiego[a].

Przebieg i ruch uliczny

Ulica Elsterska położona stanowi łącznik między ul. Dąbrówki a ul. Galijską. Znajduje się w północnej części Saskiej Kępy, blisko Ronda Waszyngtona[b], w podobnej odległości zarówno wobec ul. Francuskiej, jak i al. Waszyngtona. Jezdnia dla samochodów znajduje się wyłącznie na odcinku między ul. Lipską a Galijską, nie przebiegają przez nią trasy komunikacji miejskiej ani drogi dla rowerów. Pozostała część udostępniona jest wyłącznie pieszym.

Historia

Stała zabudowa ulicy Elsterskiej rozpoczęła się na przełomie lat 20. i lat 30. XX wieku. Wspomniano o tym m.in. w jednym z numerów tygodnika Świat z 1931, w którym pisano o rozwoju Saskiej Kępy: Jest ona w stadium powstawania, w tej chwili przedstawia się chaotycznie. Obok ślicznie zabudowujących się ulic Obrońców, Elsterskiej czy Katowickiej leżą jeszcze pustkowia nawet nie ogrodzone[1]. Elsterska już wówczas była jedną z ulic, między jezdniami której urządzony został zieleniec[2]. Według pierwotnych planów ulica Elsterska miała być jedną z głównych alej nowej dzielnicy[3]. Według planu strefowego regulacji Warszawy z 1922 Elsterska miała być jedną z pięciu ulic odchodzących promieniście od Ronda Waszyngtona[4].

Obiekty

  • dom przy ul. Elsterskiej 1 - willa Różyckiego z 1935, zaprojektowana przez Teodora Bursche. Jest przykładem zastosowania stylu art déco. Charakterystyczne elementy domu to półokrągły wykusz na schodkowych spornikach, zwieńczony mostkiem kapitańskim. Od strony ogrodu znajduje się półokrągły taras, podkreślający symetrię domu[5]. Budynek wpisany do rejestru zabytków[6].
  • dom przy ul. Elsterskiej 3 - willa Fitelberga i Szmolcówny z 1929-1930 roku. Dom jest jednym z najstarszych na całej ulicy. Budynek, nawiązujący formą do rokokowego pałacyku, zrealizowany został w stylu uproszczonego akademizmu, z oszczędnym detalem historycznym. Wyjątek stanowią charakterystyczne rzeźbione [[putto|putta], dźwigające kartusz z inicjałami Grzegorza Fitelberga i Haliny Szmolcówny. Elewacja została odrestaurowana w 2006 roku[3]. W domu mieściła się m.in. sala ćwiczeń, w której ćwiczyła i udzielała lekcji tańca Halina Szmolcówna[7]. Na budynku znajdowała się tablica upamiętniająca obecność Zarządu Głównego Stronnictwa Demokratycznego, który w okresie 1944-1945 miał tam swą siedzibę. Obecna tablica upamiętniająca zasłużonego mieszkańca domu umieszczona została w 1996[8].
  • dom przy ul. Elsterskiej 6/8 - willa gen. Burhardta-Bukackiego i inż. Szaniawskiego z ok. 1931-1932, zaprojektowana przez Wilhelma Henneberga i Chwalisława Kopcia. Budynek reprezentuje styl okrętowy (ang. streamline), ale wykorzystane w nim motywy nawiązują do nowoczesności głównie formą, a nie wykonaniem[9], przez co na tle pozostałych budynków w okolicy powstałych w podobnym okresie wyróżnia się raczej negatywnie[10].
  • dom przy ul. Elsterskiej 12 - willa z ok. 1930, której wygląd nawiązuje do klasycystycznych dworków (tzw. neoklasycyzm narodowy). W domu tym mieszkał m.in. Ludwik Bar[11]. Budynek wpisany do rejestru zabytków[6].
  1. Są to: aleja Księcia Józefa Poniatowskiego (wraz z Mostem), aleja Zieleniecka oraz ulice Berezyńska i Lipska
  2. Nie ma bezpośredniego połączenia z Rondem.
  1. Cytat za: Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 42. ISBN 83-915407-0-7.
  2. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 31. ISBN 83-915407-0-7.
  3. a b Magdalena Piwowar, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś: SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy. Centrum Architektury, 2012, s. 26. ISBN 978-83-934574-0-3.
  4. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 27. ISBN 83-915407-0-7.
  5. Magdalena Piwowar, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś: SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy. Centrum Architektury, 2012, s. 28. ISBN 978-83-934574-0-3.
  6. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 30 czerwca 2012 r. - woj. mazowieckie (Warszawa). nid.pl, 2012-06-30. [dostęp 29 sierpnia 2012].
  7. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 82. ISBN 83-915407-0-7.
  8. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 128-131. ISBN 83-915407-0-7.
  9. Magdalena Piwowar, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś: SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy. Centrum Architektury, 2012, s. 27. ISBN 978-83-934574-0-3.
  10. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 66-67. ISBN 83-915407-0-7.
  11. Willa przy ulicy Elsterskiej 12. polskaniezwykla.pl. [dostęp 31 sierpnia 2012].

Bibliografia

Linki zewnętrzne