Главная страница

USS Porter (DD-356)
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa niszczyciel
Typ Porter
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia New York Shipbuilding, Camden
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Położenie stępki 18 grudnia 1933
Wodowanie 12 grudnia 1935
 US Navy
Wejście do służby 25 sierpnia 1936
Los okrętu zatopiony 26 października 1942
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 1834 ts (projektowana standardowa)
Długość 116,2 m
Szerokość 11,3 m
Zanurzenie 3,96 m
Napęd
cztery kotły parowe, dwie turbiny o łącznej mocy 50 000 shp napędzające dwie śruby
Prędkość 37 węzłów
Zasięg 6500 Mm przy 12 w.
Uzbrojenie
1942:
8 dział kal. 127 mm
8 dział kal. 28 mm
5 dział kal. 20 mm
8 wyrzutni torped kal. 533 mm
Załoga 194

USS Porter (DD-356) – amerykański niszczyciel (lider) z okresu II wojny światowej, wiodąca jednostka typu Porter. Budowany od grudnia 1933 roku, wszedł do służby w US Navy 25 sierpnia 1936 roku.

Służył na Pacyfiku, od końca 1941 roku bazując w Pearl Harbor. Był w morzu podczas japońskiego ataku 7 grudnia. Od października 1942 roku operował w rejonie Wysp Salomona, biorąc udział w walkach w rejonie Guadalcanalu. Został zatopiony 26 października 1942 roku podczas bitwy koło wysp Santa Cruz.

Projektowanie i budowa

Pod koniec lat 20. XX wieku w Stanach Zjednoczonych prowadzono prace koncepcyjne nad skonstruowaniem dużych niszczycieli, zdolnych do pełnienia roli przewodników flotylli. Podpisany w kwietniu 1930 roku traktat londyński ograniczył maksymalną wyporność niszczycieli na 1850 ton angielskich (ts) i taką graniczną wielkość przyjęto dla projektowanych jednostek[1]. W maju 1932 roku stocznia New York Shipbuilding z Camden w stanie New Jersey przedstawiła szczegółowy projekt nowego typu niszczycieli, nazwanego typem Porter od nazwy pierwszej budowanej jednostki i otrzymała kontrakt na cztery okręty. Kolejne cztery miała wybudować stocznia Fore River w Quincy, należąca do koncernu Bethlehem Steel.[2].

Stępkę pod pierwszy niszczyciel typu, który otrzymał sygnaturę DD-356, położono w Camden 18 grudnia 1933 roku[2]. Wodowanie odbyło się 12 grudnia 1935 roku a matką chrzestną okrętu została Carlile Patterson Porter[3]. Jednostka otrzymała jako trzeci okręt amerykański nazwę "Porter" na cześć dwóch oficerów US Navy: ojca – komodora Davida Portera (1780–1843) – i syna – admirała Davida Dixona Portera (1813–1891)[4]. Przekazanie okrętu do służby w marynarce wojennej Stanów Zjednoczonych odbyło się 25 sierpnia 1936 roku w Filadelfii, a pierwszym dowódcą został komandor Forrest B. Royal[3].

Opis konstrukcji

Jak wszystkie niszczyciele swojego typu, "Porter" miał stalowy, nitowany kadłub o klasycznym kształcie, z wzniesioną dziobówką i uskokiem na wysokości przedniego komina. Charakterystyczną cechą pierwotnego wyglądu okrętu były rozbudowane, wysokie nadbudówki i dwa trójnożne maszty[2]. Przy długości całkowitej 116,2 m (113,4 m na konstrukcyjnej linii wodnej) i szerokości maksymalnej 11,3 m, projektowana wyporność standardowa wynosiła 1834 ts, a pełna 2597 ts[5], a zanurzenie przy wyporności pełnej 3,96 m[1] (po wojennych modernizacjach, gdy wyporność pełna wzrosła do ponad 2850 ts, zanurzenie maksymalne przekraczało 4,2 m[6]). Projektowana załoga miała liczyć 194 oficerów, podoficerów i marynarzy, w późniejszym okresie, wraz ze wzmacnianiem małokalibrowego uzbrojenia przeciwlotniczego, wzrastała[2].

Napęd okrętu stanowiły dwie, umieszczone w oddzielnych maszynowniach, turbiny parowe Parsonsa, zasilane w parę przez cztery kotły wodnorurkowe Babcock & Wilcox i napędzające dwie śruby[2]. Łączna moc siłowni wynosiła 50 000 shp i miała według projektu zapewnić uzyskanie prędkości maksymalnej 37 węzłów[1]. Zapas 635 ton paliwa płynnego pozwalał na uzyskanie zasięgu maksymalnego 6500 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 12 węzłów[5]. Zasilanie w energię elektryczną zapewniały dwa turbogeneratory o łącznej mocy 400 kW oraz dwa awaryjne generatory wysokoprężne o mocy po 70 kW. Spaliny z kotłowni odprowadzane były przez dwa kominy[2].

Pierwotne uzbrojenie niszczyciela składało się z ośmiu armat Mk 12 kal. 127 mm w czterech podwójnych, nieopancerzonych wieżach artyleryjskich, rozmieszczonych w superpozycjach na dziobie i rufie. Podstawy Mk 22 nie były przystosowane do strzelania przeciwlotniczego[2]. Do kierowania ich ogniem służyły dwa dalocelowniki optyczne Mk 35[6]. Artylerię przeciwlotniczą stanowiły dwa czterolufowe zestawy armat automatycznych kal. 28 mm, po jednym za wieżą nr 2 i przed wieżą nr 3, oraz dwa pojedyncze wielkokalibrowe karabiny maszynowe typu Browning M2 kal. 12,7 mm, na platformie wokół tylnego komina[2]. W chwili wejścia do linii okręt miał zainstalowane jedynie karabiny, działa kal. 28 mm zamontowano na nim już w trakcie służby[7]. Ponadto niszczyciel posiadał osiem wyrzutni torped kal. 533 mm w dwóch poczwórnych zestawach umieszczonych w osi symetrii na śródokręciu, z ośmioma torpedami zapasowymi[8]. Do wykrywania okrętów podwodnych służył sonar typu QC, zaś ich zwalczanie umożliwiały dwie zrzutnie bomb głębinowych na rufie[2].

Jedyną większą modernizację w historii niszczyciela przeprowadzono jeszcze przed przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do działań wojennych. Wobec nie najlepszej stateczności okrętu zdemontowano na nim ciężki trójnożny maszt rufowy z dalmierzem i platformą reflektorów, podobny przedni zastępując lżejszym masztem palowym. Dotychczasowe zrzutnie bomb głębinowych wymieniono na nowe, dostosowane do cięższych bomb Mk 7, dodano cztery burtowe miotacze bomb głębinowych. Okręt otrzymał również radary: artyleryjski Mk 3 i przeciwlotniczy typu SC Kierując się doniesieniami z europejskiego teatru działań wojennych wzmocniono przy okazji uzbrojenie przeciwlotnicze niszczyciela, instalując dodatkowo pięć dział automatycznych Oerlikon kal. 20 mm, z których trzy znalazły się na obniżonej nadbudówce rufowej obok poczwórnego zestawu dział kal. 28 mm, a dwa pozostałe na miejscach zajmowanych przez usunięte wielkokalibrowe karabiny maszynowe na platformie wokół tylnego komina.[9]. Według jednego ze źródeł oba zestawy dział kal. 28 mm zostały zastąpione dwulufowymi podstawami dział automatycznych Bofors kal. 40 mm[6].

Przebieg słuzby

Po wejściu do służby "Porter" wypłynął w rejs próbny na wody północnoeuropejskie, a następnie w maju 1937 roku wziął udział w uroczystościach z okazji koronacji Jerzego VI odbywających się w St. John's na Nowej Fundlandii[3]. W okresie od czerwca do lipca tegoż roku przebywał na krótkim remoncie i konserwacji w Washington Navy Yard[9]. W sierpniu został przeniesiony w skład Floty Pacyfiku, po przepłynięciu Kanału Panamskiego dotarł do San Francisco 5 sierpnia[3]. Został okrętem flagowym 2. Eskadry Niszczycieli (Destroyer Squadron – DesRon), bazującej w San Diego[9]. Stamtąd operował do 1941 roku, gdy przeszedł modernizację w Mare Island Navy Yard[10]. 1 października 1941 roku dotychczasowa 2. Eskadra, przebazowana do Pearl Harbor, została przemianowana na 5. Eskadrę[9]. W jej skład wchodziły wówczas: 9. Dywizjon (Destroyer Division – DesDiv) z niszczycielami "Mahan", "Drayton", "Lamson" i "Flusser" oraz 10. Dywizjon z niszczycielami "Cushing", "Perkins", "Smith" i "Preston" (wszystkie należące do typu Mahan[11].

5 grudnia 1941 roku "Porter" opuścił Pearl Harbor w eskorcie lotniskowca "Lexington", mającego dostarczyć samoloty myśliwskie na Midway[10] i uniknął w ten sposób japońskiego ataku na bazę w dwa dni później[3]. Przez następne miesiące "Porter" pełnił służbę patrolową i konwojową pomiędzy Hawajami a zachodnim wybrzeżem Stanów Zjednoczonych. Od połowy sierpnia uczestniczył w rejsach ćwiczebnych na wodach hawajskich, a 16 października 1942 roku wszedł, jako okręt flagowy 15. Dywizjonu Niszczycieli, w skład Task Force 16 dowodzonego przez admirała Thomasa C. Kinkaida. Razem z zespołem dołączył do sił amerykańskich w rejonie Wysp Salomona, które od sierpnia toczyły zacięte walki o Guadalcanal[12].

Zatopienie

USS "Porter" wchodził w skład eskorty głównych okrętów TF 16: lotniskowca USS "Enterprise" i pancernika USS "South Dakota" i wraz z nimi popłynął na północ archipelagu, w kierunku wysp Santa Cruz, gdzie 26 października 1942 roku rozegrała się bitwa powietrzno-morska znana jako bitwa koło wysp Santa Cruz. W jej trakcie dowódca niszczyciela, komandor podporucznik David G. Roberts, podjął decyzję o podjęciu z wody lotników z samolotu torpedowego Grumman Avenger, który wodował w pobliżu USS "Enterprise"[10]. USS "Porter" zastopował i zabrał na pokład pływającą w gumowej tratwie załogę porucznika pilota Richarda Battena[13]. W czasie akcji ratowniczej pilot jednego z krążących nad zespołem myśliwców Grumman Wildcat, porucznik Albert D. Pollock, zauważył ślad torpedy płynącej w kierunku burty niszczyciela i próbował ostrzelać ją z broni pokładowej, niestety bezskutecznie[14]. Torpeda trafiła w kotłownię nieruchomego okrętu, zabijając na miejscu 11 członków załogi i śmiertelnie raniąc dalszych czterech[10]. USS "Porter" utrzymywał się na powierzchni morza, dlatego dowódca nie wydał rozkazu opuszczenia jednostki. Dla asysty pozostawał w pobliżu USS "Shaw"[14]. Jednak w godzinę później admirał Kinkaid, nie chcąc narażać życia załóg obydwu jednostek, wydał rozkaz zatopienia USS "Porter". Po przejęciu załogi i uratowanych lotników USS "Shaw" zatopił uszkodzony okręt ogniem artyleryjskim[3].

Przez kolejne lata utrzymywał się pogląd, że torpeda, której trafienie doprowadziło do zatopienia USS "Porter" została wystrzelona przez japoński okręt podwodny, który znalazł się na drodze TF 16. Historycy wskazywali na I-21[3][14]. Jednak udostępnione po zakończeniu wojny rejestry w archiwach japońskich nie przyniosły potwierdzenia tej wersji. I-21 oraz żaden inny okręt podwodny nie przebywał wtedy na tym akwenie[10]. W 1990 roku ukazała się książka amerykańskiego historyka Richarda B. Franka "Guadalcanal : The Definitive Account of the Landmark Battle", w której przywołuje on teorię wysuniętą zaraz po bitwie przez dowódcę USS "Porter" i uratowanego pilota, że za zatonięcie niszczyciela odpowiedzialna jest torpeda z amerykańskiego samolotu torpedowego, która uwolniła się z zaczepów przy wodowaniu i mając zablokowany ster wykonała dwa pełne okrążenia, po czym uderzyła prosto w burtę okrętu[10][13].

USS "Porter" został oficjalnie skreślony z listy okrętów US Navy 2 listopada 1942 roku[3].

Przypisy

Szablon:Przypisy-lista

Bibliografia

  • Dave McComb: US Destroyers 1939–45: Pre-war classes. Botley, Oxford: 2010, seria: Osprey New Vanguard nr 162. ISBN 978-1-84908-252-5.
  • Grzegorz Nowak: Amerykański niszczyciel USS Porter. Wyszków: 2000, seria: Profile Morskie nr 23. ISBN 83-87918-60-1.

Ten artykuł zawiera treści udostępnione w ramach domeny publicznej przez Dictionary of American Naval Fighting Ships. Treści te są umieszczone tutaj.

  1. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Conway
    BŁĄD PRZYPISÓW
  2. a b c d e f g h i Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Holicki
    BŁĄD PRZYPISÓW
  3. a b c d e f g h Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie DANFS
    BŁĄD PRZYPISÓW
  4. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Nowak42
    BŁĄD PRZYPISÓW
  5. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Daszjan
    BŁĄD PRZYPISÓW
  6. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Adcock
    BŁĄD PRZYPISÓW
  7. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Nowak40
    BŁĄD PRZYPISÓW
  8. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie McComb13
    BŁĄD PRZYPISÓW
  9. a b c d Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Nowak43-44
    BŁĄD PRZYPISÓW
  10. a b c d e f Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Kopacz
    BŁĄD PRZYPISÓW
  11. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie McComb27
    BŁĄD PRZYPISÓW
  12. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Nowak45
    BŁĄD PRZYPISÓW
  13. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Rohwer42-10
    BŁĄD PRZYPISÓW
  14. a b c Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Flisowski
    BŁĄD PRZYPISÓW