Главная страница

Szablon:Okręt rozszerzony infobox U-754 – niemiecki okręt podwodny (U-Boot) typu VII C z okresu II wojny światowej. Okręt wszedł do służby w 1941.

Produkcja jednostki i trening załogi

Zamówienie na U-Boota zostało złożone 9 października 1939. Po wybudowaniu dowództwo okrętu objął kapitan marynarki (niem. {{{1}}} Kapitänleutnant) Hans Oestermann. Szkolenie załogi odbyło się w 5. Flotylli U-Bootów pomiędzy 28 sierpnia a 30 października 1941 roku. 1 grudnia jednostkę skierowano do 1. Flotylli U-Bootów z bazą w Breście.

Służba bojowa

"U-754" odbył trzy rejsy bojowe, podczas których zatopił 13 statków o pojemności 55 659 BRT oraz uszkodził jeden (490 BRT). Spędził łącznie 135 dni na morzu.

Wszystkie rejsy bojowe odbyły się w ramach operacji Paukenschlag – rejonem działań było wschodnie wybrzeże Ameryki Północnej.

U-Booty typu VII były okrętami średniego zasięgu, nie przystosowane do aż tak dalekich podróży – aby wystarczyło paliwa musiały podróżować powoli, z włączonym tylko jednym Dieslem. "U-754" ani razu nie uzupełniał zapasów paliwa i żywności z okrętów zaopatrzeniowych (tzw. "mlecznych krów"), mimo że U-Bootwaffe od drugiego rejsu dysponowała takimi okrętami i inne jednostki biorące udział w operacji Paukenschlag były zaopatrywane w ten sposób.

Pierwszy rejs bojowy

Okręt wypłynął 30 grudnia 1941 z Kilonii, przepłynął nad Wyspami Brytyjskimi nad wybrzeże Kanady, a następnie dotarł do bazy w Breście we Francji (zobacz trasę) – był to pierwszy rzut operacji Paukenschlag. Rejs trwał 42 dni i zatopiono na nim cztery statki w sumie o wyporności 11 386 BRT.

21 stycznia o 19.22 "U-754" storpedował niekonwojowany norweski parowiec "Belize" (2153 BRT) na pozycji Nieprawidłowe parametry: {47|21|00|N|52|08|00|W|scale:800000}. Cała 24-osobowa załoga zginęła (17 Norwegów, 5 Szwedów, Duńczyk oraz chłopak z Hondurasu Brytyjskiego). 24 stycznia kanadyjska korweta odnalazła łódź ratunkową z nazwą statku. Była wypełniona wodą, a w środku znajdowały się cztery ciała.

22 stycznia o 3:42 U-Boot storpedował norweski frachtowiec "William Hansen" (1344 BRT) na pozycji Nieprawidłowe parametry: {45|56|00|N|52|57|00|W|scale:800000}, płynący z amerykańskiej bazy w Argentii do portu St. John. W poprzednim kierunku wiózł sprzęt wojskowy, teraz płynął pod balastem. Eskortę stanowił trałowiec, którego nikt już więcej nie widział[1]. Po trafieniu torpedą na statku wybuchł pożar oraz szybko zatonął rufą. Z liczącej 19 osób załogi, tylko 8 znalazło się w łodzi ratunkowej, ale 3 z nich wkrótce zginęło z powodu trudnych warunków atmosferycznych. Następnego dnia odnalazła ich korweta "Algoma", szukająca bezskutecznie rozbitków z innego statku.

25 stycznia o 9:25 "U-754" storpedował grecki frachtowiec "Mount Kitheron" (3876 BRT); zatonął on o 9:38 na pozycji Nieprawidłowe parametry: {47|32|00|N|52|31|00|W|scale:800000}. Z liczącej 36 osób załogi uratowało się 24.

27 stycznia o 0:21 okręt wystrzelił salwę trzech torped w stronę greckiego frachtowca "Icarion" (4013 BRT). Po 5 minutach i 25 sekundach jedna z nich trafiła w rufę i o 1:08 frachtowiec zatonął na pozycji Nieprawidłowe parametry: {46|02|00|N|52|22|00|W|scale:800000}. Statek płynął pod balastem na trasie Manchester-Halifax w rozproszonym konwoju ON-53. Z liczącej 29 osób załogi zginęło 9.

9 lutego 1942 U-Boot dotarł do bazy w Breście.

Drugi rejs bojowy

"U-754" na swój drugi rejs bojowy wypłynął 7 marca 1942 (zobacz trasę). Zatopił na nim 7 statków o łącznej pojemności 31 578 BRT oraz uszkodził 1 o pojemności 490 BRT.

23 marca o 15:41 trafił on marudera z konwoju HX-181, brytyjski zbiornikowiec "British Prudence" (8620 BRT) na pozycji Nieprawidłowe parametry: {45|28|00|N|56|13|00|W|scale:800000}. Tankowiec wiózł do Clyde 12 000 ton oleju napędowego. Zginęły 3 osoby, 47 uratowano.

31 marca o 8:08 "U-754" zaatakował z broni pokładowej amerykański parowy nieuzbrojony holownik "Menominee" (441 BRT), ciągnący trzy barki z Norfolk do Stamford. Holownik zwolnił barki, przyspieszając z 5 do 11 węzłów, jednak zatonął po 4 trafieniu (pozycja:Nieprawidłowe parametry: {37|34|00|N|75|25|00|W|scale:800000}). Większość członków załogi zdołała opuścić tonącą jednostkę, ale tylko dwójce udało się dotrzeć do tratwy ratunkowej – jedynie oni ocaleli. 16 osób zginęło. U-Boot wrócił do barek i ostrzelał je, topiąc "Allegheny" (914 BRT) wiozącą 1448 ton węgla, "Barnegat" (914 BRT) z ładunkiem 1511 ton węgla oraz uszkodził "Ontario" (490 BRT), która nie chciała zatonąć ze względu na ładunek drewna. W każdej z nich znajdowało się 3 członków załogi; wszyscy przeżyli.

Następnego dnia zaatakował niekonwojowany i nieuzbrojony amerykański tankowiec "Tiger" (5992 BRT), wiozący do Norfolk 64 321 baryłek oleju napędowego dla marynarki wojennej. Pierwsza salwa trzech torped chybiła, ponieważ tankowiec zmniejszył prędkość aby wyłowić jedną osobę z morza. Kolejna torpeda trafiła i statek od 16:18 zaczął powoli osiadać na pozycji Nieprawidłowe parametry: {36|50|00|N|75|49|00|W|scale:800000}. Na okręcie przebywały wtedy 42 osoby – załoga licząca 36 osób oraz 6 operatorów dział (jako pasażerowie) – z powodu ataku zginął 1 człowiek, operator działa pełniący wachtę obserwacyjną. Próbowano odholować tankowiec, ale ostatecznie zatonął on podczas transportu 2 kwietnia.

3 kwietnia o 11:49 U-Boot zaatakował pojedynczą torpedą niekonwojowany, niezygzakujący amerykański frachtowiec "Otho" (4839 BRT), wiozący do Filadelfii 1300 ton oleju palmowego, 750 ton cyny oraz 4400 ton rudy manganu. Po trafieniu statek zatonął w ciągu dwunastu minut na pozycji Nieprawidłowe parametry: {36|25|00|N|72|22|00|W|scale:800000}. Znajdowały się na nim 53 osoby – 36-osobowa załoga, 10 operatorów dział oraz 7 pasażerów. Ewakuowali się oni trzema łodziami ratunkowymi oraz tratwą. 8 kwietnia odnaleziono jedną łódź, a 25 kwietnia tratwę z rozbitkami w stanie krytycznym (1 osoba zmarła w godzinę po podniesieniu z morza). Pozostałych łodzi ratunkowych nigdy nie odnaleziono. Zginęło 32 ludzi.

6 kwietnia o 20:58 "U-754" zaatakował dwoma torpedami niekonwojowany tankowiec motorowy "Kollskegg" (9858 BRT) płynący pod norweską banderą. Wiózł 8000 ton ropy naftowej i 6300 ton oleju napędowego. Torpedy trafiły w sterburtę, przechylając statek o 20–25 stopni, mimo to utrzymywał się on nadal na powierzchni. Początkowy alarm ewakuacyjny został odwołany przez kapitana, który uświadomił sobie, że tankowiec nie zatonie. Z powodu alarmu utracono jednak motorówkę, która samotnie dryfowała, a 10 osób znajdowało się na innej łodzi ratunkowej poza statkiem w momencie wydania rozkazu "pełna naprzód". Ze względu na zagrożenie powtórnym atakiem nie czekano na ich powtórne wejście na pokład. Wysyłano drogą radiową komunikaty o wrogim okręcie podwodnym. "U-754" rozpoczął pościg i ostatecznie następnego dnia, o 2:18, trafił torpedą w maszynownię i statek zatonął w ciągu 4 minut na pozycji Nieprawidłowe parametry: {34|58|00|N|63|38|00|W|scale:800000}. Z 42-osobowej załogi zginęły 4 osoby, w tym główny mechanik znajdujący się w maszynowni w momencie eksplozji.

Po 50 dniach, 25 kwietnia 1942, okręt wrócił do bazy w Breście.

Trzeci rejs bojowy

"U-754" na swój trzeci rejs bojowy wypłynął 19 maja 1942 (zobacz trasę). Zatopił na nim 2 statki o łącznej pojemności 12 695 BRT.

29 maja o 6:10, płynąc na wschodnie wybrzeże Ameryki, Oestermann zaatakował i zatopił na środku oceanu nieeskortowany brytyjski frachtowiec "Waiwera" (12 435 BRT) płynący do Liverpoolu (pozycja:Nieprawidłowe parametry: {45|49|00|N|34|29|00|W|scale:800000}). Na statku znajdowało się 105 ludzi, 12 933 ton żywności oraz 2100 worków z pocztą. 8 osób zginęło.

Po przybyciu na rejon patrolowania meldował o silnej obronie oraz o braku celów – okręty pływały teraz wyłącznie w konwojach. Jedynie 28 lipca udało mu się zatopić z działa trawler rybacki "Ebb" (260 BRT) wiozący 38 ton prowiantu (pozycja Nieprawidłowe parametry: {43|18|00|N|63|50|00|W|scale:800000}), zużywając około 50 pocisków. Z 17-osobowej załogi zginęło 5 ludzi. Zatopienie jest kontrowersyjne, ponieważ trawler został ostrzelany przed szansą ucieczki przez załogę; ogień wstrzymano po ratunkowym sygnale świetlnym. Niemieccy dowódcy częściej praktykowali zatrzymanie i żądanie opuszczenia statku – ostrzał prowadzono po ewakuacji lub gdy statek rozpoczął uciekać. Niewykluczone, że Oestermann obawiał się zasadzki, wywiad doniósł bowiem o pewnej ilości uzbrojonych trawlerów na Wschodnim Wybrzeżu[2].

Zatopienie

31 lipca okręt został zaatakowany przez kanadyjski samolot zwalczania okrętów podwodnych typu Hudson, na pozycji Nieprawidłowe parametry: {43|02|00|N|64|52|00|W|scale:800000}. Samolot zrzucił cztery bomby głębinowe w miejscu, gdzie zanurzał się U-Boot, po czym krążył nad tym terenem. Po około godzinie pilot zauważył wynurzający się kiosk okrętu, który ostrzelał z karabinów maszynowych. Nastąpiła wtedy ogromna eksplozja, której przyczyna jest ciągle niejasna.

Nikt z załogi "U-754" nie przeżył.

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

  1. www.uboat.net: U-754 (ang.). [dostęp 23 marca 2009].
  2. Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. [T. 1], Myśliwi : 1939–1942. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 2007, s. 498, 564, 573, 633, 652, 653, 654, 656. ISBN 978-83-89656-27-8.

Szablon:Bibliografia stop