Главная страница

Synagoga w Jeszywas Chachmej Lublin
{{{nazwa oryginalna}}}
Ilustracja
{{{opis zdjęcia}}}
Państwo {{{państwo}}}
Miejscowość {{{miejscowość}}}
Adres {{{adres}}}
Budulec murowana
Data budowy {{{data budowy}}}
Data likwidacji {{{data likwidacji}}}
Data zburzenia {{{data zburzenia}}}
Data odbudowy {{{data odbudowy}}}
Tradycja ortodoksyjna
Obecnie czynna synagoga
Położenie na mapie brak
Mapa lokalizacyjna brak
Brak mapy: {{państwo dane {{{państwo}}} | mapa/core | wariant = {{{państwo}}} }}
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}
[{{{www}}} Strona internetowa]
Widok na Aron ha-kodesz
Bima
Aron ha-kodesz
Widok na galerie dla kobiet

Synagoga w Jeszywas Chachmej Lublin - synagoga znajdująca się w Lublinie w budynku Jeszywas Chachmej Lublin, przy ulicy Lubartowskiej 85 (pierwotnie nr 57).

Historia

Synagoga została zbudowana w 1930 roku wraz z całym kompleksem Jeszywas Chachmej Lublin. Poza funkcjami religijnymi pełniła też funkcję auli wykładowej jesziwy i mogła pomieścić ponad 200 studentów. Podczas II wojny światowej synagoga została zdewastowana przez hitlerowców, a jej cenne wyposażenie zostało bezpowrotnie zniszczone oraz rozproszone.

Po zakończeniu wojny budynek jesziwy został przejęty przez Akademię Medyczną, która pomieszczenie po synagodze wyremontowała i dostosowała do potrzeb auli. Zmieniono wówczas kolorystykę ścian i kolumn oraz zamurowano okna znajdujące się na ścianie wschodniej.

Jesienią 2003 roku budynek został zwrócony Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, która podjęła decyzję o remoncie i rekonstrukcji synagogi. Prace można było rozpocząć dopiero w maju 2005 roku, po opuszczeniu budynku przez Akademię Medyczną. Wymieniono przegniły strop, wiszący nad salą modlitewną na drewnianej konstrukcji nośnej, położono nowy parkiet. Na podstawie przedwojennych zdjęć odtworzono oryginalną kolorystykę kolumn, przywrócono okna na ścianie wschodniej, odtworzono bimę oraz schodki do Aron ha-kodesz, które otacza kuta balustrada i inne mniej znaczące elementy.

Na czas nie odtworzono jednak Aron ha-kodesz, na miejsce którego ustawiono prowizoryczną szafę oraz dwumetrowej średnicy żyrandol. W połowie 2007 roku gmina żydowska zamówiła u snycerza oraz innych specjalistów brakujące elementy wnętrza.

Ponowne otwarcie

Oficjalne otwarcie synagogi po remoncie nastąpiło 11 lutego 2007 roku. Była to pierwsza tego typu uroczystość w powojennej Polsce, ponieważ rekonstrukcja wnętrza synagogi została w całości sfinansowana przez polską społeczność żydowską.

Podczas uroczystości otwarcia przybito dwie repliki mezuz z wizerunkiem orła polskiego - jedną na drzwiach wejściowych do jeszywas, a drugą na drzwiach synagogi, następnie rabin Michael Schudrich wniósł zwoje Tory, które ufundowała rodzina Lipmanów. Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego przekazała synagodze pozłacaną menorę oraz tablicę pamiątkową poświęconą zagładzie lubelskich Żydów.

Na uroczystości przybyło ponad 600 osób, w tym przedstawiciele polskiej i zagranicznej społeczności żydowskiej, środowisk uniwersyteckich, kulturalnych i religijnych, Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich, Piotr Kadlčik, Roman Litman, Ambasador Izraela David Peleg, arcybiskup Józef Życiński, prezydent Lublina Adam Wasilewski i przedstawiciele władz samorządowych, rabin Kaufman z Boro Park na Brooklynie, Jehuda Widawski, mieszkańcy Lublina oraz inni goście[1][2].

Wnętrze

Synagoga o powierzchni 200 ulokowana jest na wysokości drugiego i trzeciego piętra południowego skrzydła budynku. Jednoprzestrzenna główna sala modlitewna posiada galerie dla kobiet z wejściem na wysokości trzeciego piętra, na którą prowadzi też osobna klatka schodowa wydzielona z gmachu budynku. Wsparta jest ona na ośmiu zielonych, okrągłych, korynckich kolumnach, obiegającymi salę z trzech stron.

Na ścianie wschodniej znajduje się Aron ha-kodesz przed którym znajduje się podwyższenie otoczone kutą balustradą, na które wchodzi się po pięciu schodkach. Po lewej stronie szafy znajduje się niewielki ner tamid i tablica z hebrajską inskrypcją, a po prawej również tablica z hebrajską inskrypcją, pozłacana menora oraz tablica pamiątkowa w języku angielskim upamiętniająca zagładę lubelskich Żydów o treści:

"This menorah, symbolizing the reborn State of Israel is a gift to jewish community in Lublin in memory of 40.000 Lublin Jews killed by Nazi Germans during World War II. On the day synagogue was rededicatet."

Na środku znajduje się kwadratowa, dwuwejściowa bima, otoczona również kutą balustradą. Dawniej w synagodze stał kilkumetrowy, ukoronowany polskim orłem ośmioramienny świecznik o wadze około 180 kilogramów, który podarowała jesziwie gmina żydowska z Przemyśla[3]. Całe wyposarzenie wnętrza synagogi jest rekonstrukcją dokonaną na podstawie przedwojennych zdjęć.

Do dnia dzisiejszego zachował się jedynie bogato haftowany parochet, który prawdopodobnie pochodził właśnie z tej synagogi. Przez wiele lat był przechowywany w synagodze Chewra Nosim przy ulicy Lubartowskiej 10. Obecnie znajduje się w mniejszej synagodze na parterze budynku. Zostanie przeniesiony w swoje pierwotne miejsce po wykonaniu nowego Aron ha-kodesz, który na postawie archiwalnych zdjęć zrekonstruowała architekt Sylwia Piechnik.

Galeria

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  1. Grzegorz Józefczuk, Jesziwa z synagogą - gazeta.pl, 09.02.2007 (Ostatnia aktualizacja 11.02.2007)
  2. Grzegorz Józefczuk, Jesziwa wraca do Lublina - gazeta.pl, 12.02.2007 (Ostatnia aktualizacja 11.02.2007)
  3. Synagoga w lubelskiej jesziwie otwarta - jewish.org.pl, 20.02.2007