Главная страница

Supermarine Swift FR Mk5
Ilustracja
Swift F Mk.2 WK242 / "P" z 56 Dywizjonu RAF
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Supermarine
Typ myśliwiec przechwytujący, rozpoznawczy
Załoga 1 pilot
Historia
Data oblotu 29 grudnia 1948 (Typ 510)
Lata produkcji 1954
Wycofanie ze służby 1970.
Egzemplarze 4 muzealne
Dane techniczne
Napęd 1× Rolls-Royce Avon 114
Ciąg 31.9 kN
Wymiary
Rozpiętość 9.9 m
Długość 12.8 m
Wysokość 4.1 m
Powierzchnia nośna 30.5 m²
Masa
Własna 6 094 kg
Startowa 9 380 kg
Osiągi
Prędkość maks. 1147 km/h
Pułap 13 960 m
Zasięg 1 015 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 × działko ADEN 30 mm, bomby i rakiety na węzłach
Użytkownicy
Wielka Brytania

Supermarine Swiftbrytyjski samolot myśliwski i myśliwsko-rozpoznawczy. Po długim okresie rozwoju, odbył stosunkowo krótką służbę, zastąpiony w dywizjonach bojowych przez bardziej udanego Hawkera Huntera. Wersje rozpoznawcze służyły do lat 70. Nigdy nie został użyty w walce.

Swift pochodził od kilku prototypów, na których wypróbowywano różne warianty silnika i konstrukcji. W odpowiedzi na wymagania Ministerstwa Lotnictwa na myśliwiec przechwytujący numer F.43/46, następnie F.3/48, firma Supermarine opracowała typ 526, lecz nie został on zamówiony[1]. Zbudowany w tym samym czasie doświadczalny typ 510 – rozwojowa wersja Supermarine Attackera, był pierwszym brytyjskim samolotem o skośnych skrzydłach i skośnym usterzeniu. Prototyp numer VV106 został oblatany w grudniu 1948 i nosił nieoficjalną nazwę fabryczną Swift[1]. Jego drugi prototyp VV119 został przebudowany na typ 535, z podwoziem trójkołowym[1]. Na podstawie wyników prób zamówiono dwa prototypy wersji rozwojowej – myśliwca typ 541, który otrzymał nazwę Swift[1]. Otrzymał on silnik Rolls-Royce Avon ze sprężarkami osiowymi, w miejsce silnika Nene, o sprężarkach odśrodkowych, co spowodowało konieczność przekonstruowania kadłuba, dostosowanego do bardziej "pękatych" jednostek napędowych.

Pierwszy prototyp typ 541 (nr WJ960) został oblatany w Boscombe Down 1 sierpnia 1951[2]. Drugi prototyp WJ965, oblatany 14 lipca 1952, miał kabinę przesuniętą bardziej do przodu. Prototyp ten później rozbił się 10 listopada 1953[3]. W międzyczasie zamówiono pierwszą serię myśliwców.

Pierwsza wersja bojowa, Swift F Mk1 (F - fighter - myśliwiec) został pospiesznie wprowadzony do produkcji w związku ze wzrostem napięcia między Układem Warszawskim a NATO po wybuchu wojny koreańskiej. Pierwszy samolot produkcyjny został oblatany 25 sierpnia 1952[4]. Zbudowano 20 samolotów tej wersji[5]. Uzbrojenie stanowiły dwa działka 30 mm ADEN. Swifty Mk1, które dopuszczono do służby w styczniu 1954[3], były pierwszymi myśliwcami ze skośnym skrzydłem w służbie brytyjskiej.

Wersja F.Mk 2, oblatana w grudniu 1952, miała dodatkowe dwa działka ADEN i krawędź natarcia skrzydła o niejednolitym skosie (większym przy kadłubie), zamiast prostej[4]. Zbudowano 16 samolotów tej wersji[5]. Zwiększone obciążenie spowodowało jednak kłopoty ze statecznością. Samoloty F.Mk 3, zbudowane w liczbie 25, zostały wyposażone w silniki RR Avon 114 z dopalaczem; były wykorzystywane wyłącznie jako szkolne (pierwszy lot na początku 1953 roku)[6]. Wersja F.Mk 4 wprowadziła ponadto skrzydła z uskokiem na krawędzi natarcia i wyższy statecznik. Wyeliminowało to kłopoty ze statecznością; niestety, dopalacze nie dawały się włączyć na dużych wysokościach, co uniemożliwiło Swiftom skuteczne działanie w roli myśliwca przechwytującego. Wersja Mk 4 miała być ostatecznie dopracowaną wersją myśliwca, lecz zbudowano tylko 8 sztuk, z czego połowę przebudowano później na Mk 5[6].

Następną wersją był FR Mk5, samolot myśliwsko-rozpoznawczy o przedłużonym nosie, gdzie zamontowane były kamery; uzbrojenie zmniejszono do dwóch działek, jak w wersji Mk1. Ze względu na problemy z dopalaczem na dużych wysokościach, misje rozpoznawcze były wykonywane na niskim pułapie. PR Mk6 była wersją rozpoznawczą pozbawioną uzbrojenia; z kolei Mk7 był pierwszym brytyjskim myśliwcem uzbrojonym w pociski kierowane powietrze-powietrze, Fairey Fireflash. Obie wersje były wykorzystywane jedynie jako treningowe i testowe.

Ze względu na kłopoty ze statecznością, wersje Mk1 i Mk2 zostały – po kilku katastrofach (w tym jednym wypadku śmiertelnym) – szybko uziemione. Problemy usunięto do wersji FR Mk5, która była w użyciu w jednostkach RAF stacjonujących w Niemczech do 1961 r., kiedy to zastąpiły je bardziej uniwersalne Huntery. Sukces tej ostatniej konstrukcji spowodował przerwanie dalszych prac na Swiftem.

Wybudowano 197 z planowanych 497 maszyn. Samolot pobił kilka rekordów, w tym ostatni rekord prędkości należący do seryjnie produkowanej maszyny brytyjskiej: 1,187 km/h w 1953 r. (pilot Mike Lithgow). Pewna liczba Swiftów, rozmieszczonych w różnych odległościach od punktu epicentrum, została użyta podczas testów bomb atomowych.

  1. a b c d Buttler ↓, s. 1-2.
  2. Buttler ↓, s. 4.
  3. a b Buttler ↓, s. 5.
  4. a b Buttler ↓, s. 7.
  5. a b Buttler ↓, s. 13.
  6. a b Buttler ↓, s. 8,13.

Bibliografia

  • Tony Buttler: Supermarine Swift and Type 535. Hall Park Books, seria: Warpaint Series. No.58. (ang.)
  • Birtles, Philip. Supermarine Attacker, Swift and Scimitar (Postwar Military Aircraft 7). London: Ian Allan, 1992. ISBN 0-7110-2034-5.
  • Curry, Alan and Frank Goodridge. "The Rise and Fall of the Swift." FlyPast: Key Publications, May and July 1987.
  • Taylor, John W.R. "Supermarine Swift." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
  • Winchester, Jim. The World's Worst Aircraft: From Pioneering Failures to Multimillion Dollar Disasters. London: Amber Books Ltd., 2005. ISBN 1-904687-34-2.

Linki zewnętrzne