Главная страница

Sobór Zmartwychwstania Pańskiego
sobór katedralny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Estonia
Miejscowość Narva vapp.svg Narwa
Adres {{{adres}}}
Wyznanie prawosławne
Kościół Estoński Kościół Prawosławny
Parafia Zmartwychwstania Pańskiego w Narwie
Katedra od 2011
Wezwanie Zmartwychwstania Pańskiego
Wspomnienie liturgiczne Pascha
Przedmioty szczególnego kultu
Cudowne ikony Ikona Matki Bożej „Znak” (kopia)
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}

Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Narwieprawosławny sobór w Narwie, wzniesiony w latach 1890–1896.

Historia

Plan budowy soboru w narewskiej robotniczej dzielnicy Kreenholm pojawił się w kwietniu 1873 z inicjatywy gubernatora estońskiego. Z powodu braku funduszy budowa została jednak odłożona na czas nieokreślony[1]. Ostatecznie położenie kamienia węgielnego pod świątynię miało miejsce 5 sierpnia 1890 z udziałem cara Aleksandra III. Projekt obiektu wykonał architekt Pawieł Alisz, który zaplanował wzniesienie świątyni w stylu neobizantyjskim, różnym od cerkwi już istniejących w Narwi[1]. Prace budowlane trwały do 1896. W wymienionym roku, 17 listopada, arcybiskup ryski i mitawski Arseniusz poświęcił gotowy obiekt. W roku następnym osobno konsekrowane zostały ołtarze boczne Ikony Matki Bożej „Wszystkich Strapionych Radość” i św. Mikołaja[2].

Sobór działał jako świątynia parafialna nieprzerwanie od momentu poświęcenia do II wojny światowej. W czasie działań wojennych został poważnie uszkodzony: zniszczeniu uległ dach, szyby okienne z witrażami, ołtarze oraz jedna ze ścian, w którą uderzył pocisk. Nabożeństwa odbywały się w związku z tym jedynie w cerkwi podziemnej[1]. Cerkiew pozostawała czynna również w okresie przynależności Estonii do ZSRR[2]. Świątynia do 2010 pełniła funkcje II katedry Estońskiego Kościoła Prawosławnego[2]. Od 2011, po erygowaniu przez Święty Synod Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego eparchii narewskiej, jest jej katedrą[3].

Architektura

Widok ikonostasu. Po lewej stronie widoczna rzeźba Ukrzyżowania

Sobór wzniesiony jest na planie krzyża greckiego. Jego wnętrze wyraźnie rozdzielone jest na trzy nawy – główną i dwie boczne od północy i południa. Na czterech ścianach obiektu, nad portalami, umieszczone są wizerunki św. Aleksandra Newskiego, świętych Kosmy i Damiana, Matki Bożej (według ikony „Wszystkich Strapionych Radość”) oraz św. Mikołaja[1]. Sobór posiada jedną kopułę, poniżej której znajduje się rząd 16 półkolistych okien, częściowo wypełnionych witrażami[1]. Łączna wysokość soboru wynosi 40,5 m, długość – 34,8, natomiast szerokość – 28,4[1].

Wejście na chór i dzwonnicę prowadzi po drabinie z 124 stopniami[1]. W soborze znajduje się osiem dzwonów, z których największy waży 2053 kg i jest dekorowany wizerunkiem Chrystusa Zbawiciela. Na dwóch mniejszych (odpowiednio 875 i 419 kg) widoczne są postacie Matki Bożej i św. Mikołaja[1].

Wnętrze

W soborze znajduje się trzyrzędowy, złocony ikonostas autorstwa Astafiewa[2] z końca XIX wieku[1]. Na ścianach i sklepieniach obiektu rozmieszczony jest natomiast zespół fresków, z których najlepiej zachowany jest wizerunek Chrystusa Pantokratora w kopule[1]. W soborze znajduje się rzeźba Ukrzyżowania, przeniesiona z soboru Przemienienia Pańskiego w Narwie po jego zniszczeniu w czasie bombardowania w 1944[1]. Szczególną czcią są również otaczane uważane za cudotwórcze ikony św. Mikołaja oraz kopia ikony Matki Bożej „Znak”[1].

W podziemiu soboru znajduje się dolna cerkiew św. Serafina z Sarowa oraz pracownie pisania ikon, wypieku prosfor, stolarstwa, jak również kancelaria[1].