Главная страница

SM UC-9
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa okręt podwodny
Typ UC I
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia Vulcan, Hamburg
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Wodowanie 11 lipca 1915
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 15 lipca 1915
Los okrętu zatopiony 21.10.1915
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton[a]
183 t
Długość 33,99 m
Szerokość 3,15 m
Zanurzenie 3,04 m
Zanurzenie maksymalne 50 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 90 KM
1 silnik elektryczny o mocy 175 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,2 węzła
5,22 w.
Zasięg powierzchnia: 780 Mm @ 5 w.
zanurzenie: 50 Mm @ 4 w.
Uzbrojenie
12 min, 1 km
Załoga 14

SM UC-9niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, dziewiąty w kolejności okręt podwodny typu UC I. Zwodowany 11 lipca 1915 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 15 lipca 1915 roku. W czasie służby operacyjnej SM UC-9 odbył 2 patrole bojowe, nie odnosząc sukcesów. Okręt został zatopiony na południowy wschód od Harwich 21 października 1915 roku, prawdopodobnie na skutek eksplozji własnej miny.

Projekt i dane taktyczno–techniczne

Sukcesy pierwszych niemieckich U-Bootów na początku I wojny światowej (m.in. zatopienie brytyjskich krążowników pancernych HMS[b] „Aboukir”, „Hogue” i „Cressy” przez U-9) skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowych typów okrętów podwodnych[1]. Doceniając też wagę wojny minowej, 9 października 1914 roku ministerstwo marynarki zatwierdziło projekt małego podwodnego stawiacza min (określanego później typem UC I)[1][2].

SM[c] UC-9 był niewielkim, jednokadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym o długości całkowitej 33,99 metra, szerokości 3,15 metra i zanurzeniu 3,04 metra[2][3][4]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 6,3 metra[5]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton[a], a w zanurzeniu 183 tony[3][6][7]. Cechą charakterystyczną jednostki był zaokrąglony, opływowy dziób oraz cylindryczny kiosk o średnicy 1,3 m[8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 6-cylindrowy, czterosuwowy silnik diesla Daimler RS166 o mocy 90 koni mechanicznych (KM), zaś pod wodą poruszał się dzięki silnikowi elektrycznemu SSW o mocy 175 KM[2][3][9]. Poruszający jedną trójłopatową, wykonaną z brązu śrubą (o średnicy 1,8 m)[8] układ napędowy zapewniał prędkość 6,2 węzła na powierzchni i 5,22 węzła w zanurzeniu[6][10]. Zasięg wynosił 780 Mm przy prędkości 5 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[4][9][d]. Okręt zabierał 3,5 tony oleju napędowego[4]. Maksymalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas zanurzenia 23-36 s[4]. Okręt nie posiadał uzbrojenia torpedowego ani artyleryjskiego, przenosił natomiast w części dziobowej (poza kadłubem sztywnym) 12 min kotwicznych typu UC/120 w sześciu skośnych pionowych komorach minowych o średnicy 100 cm[7][8][10]. Układ ten powodował, że zapalniki min trzeba było uzbrajać przed rejsem, gdyż na morzu nie było do nich dostępu[12]. Uzbrojenie uzupełniał jeden karabin maszynowy z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][3][5]. Okręt posiadał jeden peryskop, a do jego wnętrza prowadziły dwa luki: jeden w kiosku i drugi w części rufowej, prowadzący do pomieszczeń załogi[8]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 136 kg[8]. Załoga okrętu składała się z 1 oficera (dowódcy) oraz 13 podoficerów i marynarzy[3][4].

Budowa

SM UC-9 zamówiony został w listopadzie 1914 roku jako dziewiąty z serii 16 okrętów typu UC I, w ramach wojennego programu rozbudowy floty[11]. Pierwsze 10 jednostek typu, w tym UC-9, zostało zbudowanych w stoczni Vulcan w Hamburgu[2][13]. UC-9 otrzymał numer stoczniowy 53 (Werk 53)[5]. Okręt został zwodowany 11 lipca 1915 roku[6], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęty cztery dni później, 15 lipca 1915 roku[5][14].

Przebieg służby

15 lipca 1915 roku dowódcą UC-9 mianowany został por. mar. Paul Schürmann[e], a okręt włączono do Flotylli Szkolnej[5]. 23 września okręt przebazowano do Flandrii i wszedł w skład stacjonującej tam flotylli[5]. Okręt uczestniczył w 2 operacjach minowania, jednak nie odniósł sukcesów[5].

Podczas drugiej misji, 21 października 1915 roku okręt zatonął wraz z całą załogą, zniszczony prawdopodobnie podczas stawiania zagrody minowej przez wybuch własnej miny na południowy wschód od Harwich (na przybliżonej pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|40|0|N|1|30|0|E})[6][16][17]. 21 listopada morze wyrzuciło na mieliznę Long Sand zwłoki aspiranta-mechanika UC-9 Neuhausa[17].

  1. a b Wyporność w tonach metrycznych.
  2. HMS – His/Her Majesty's Ship – Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  3. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  4. R.H. Gibson i M. Prendergast podają inne wartości: prędkość 8,4 węzła na powierzchni i 5,5 węzła w zanurzeniu oraz zasięg na powierzchni 850 mil morskich przy prędkości 5 węzłów[11].
  5. Paul Schürmann (12 czerwca 1887 r. – 21 października 1915 r.) – dowódca SM UC-9, na którym zginął[15].
  1. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 59.
  2. a b c d e Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: 2004, s. 54.
  3. a b c d e Jane's Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 127.
  4. a b c d e Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 62.
  5. a b c d e f g UC 9 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-09-10].
  6. a b c d Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 100.
  7. a b Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 15.
  8. a b c d e UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-10].
  9. a b Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 181.
  10. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 563.
  11. a b R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 313.
  12. Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 14.
  13. Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: 2002, s. 12.
  14. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 152.
  15. Oberleutnant zur See Paul Schürmann (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-10].
  16. R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 63.
  17. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 185.

Bibliografia

  • Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4.
  • Jane's Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.)
  • Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: Lampart, 2000. ISBN 83-86776-51-X.
  • Jak Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.)
  • Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-362-4. (ang.)
  • Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: WIS-2, 2009. ISBN 978-83-88259-45-6.
  • Tadeusz Wywerka Prekurat, Jan Gozdawa-Gołębiowski: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • UC 9 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-09-10].
  • UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-10].