Главная страница

SM UC-8
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa okręt podwodny
Typ UC I
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia Vulcan, Hamburg
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Wodowanie 6 lipca 1915
 Kaiserliche Marine
Nazwa SM UC-8
Wejście do służby 5 lipca 1915
Wycofanie ze służby internowany 4.11.1915
 Koninklijke Marine
Nazwa Hr. Ms. M 1
Wejście do służby 13 marca 1917
Wycofanie ze służby 1931
Los okrętu złomowany w 1932
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton[a]
183 t
Długość 33,99 m
Szerokość 3,15 m
Zanurzenie 3,04 m
Zanurzenie maksymalne 50 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 90 KM
1 silnik elektryczny o mocy 175 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,2 węzła
5,22 w.
Zasięg powierzchnia: 780 Mm @ 5 w.
zanurzenie: 50 Mm @ 4 w.
Uzbrojenie
12 min, 1 km
Załoga 14

SM UC-8niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, ósmy w kolejności okręt podwodny typu UC I. Zwodowany 6 lipca 1915 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine jeszcze przed wodowaniem – 5 lipca. Podczas przejścia z Kilonii do Flandrii 4 listopada 1915 roku okręt wszedł na mieliznę na wodach terytorialnych Holandii i został internowany. Zakupiony przez holenderski rząd, w marcu 1917 roku wszedł do służby w Koninklijke Marine jako Hr. Ms. M 1. Służył do 1931 roku, a w roku 1932 został sprzedany na złom.

Projekt i dane taktyczno–techniczne

Sukcesy pierwszych niemieckich U-Bootów na początku I wojny światowej (m.in. zatopienie brytyjskich krążowników pancernych HMS[b] „Aboukir”, „Hogue” i „Cressy” przez U-9) skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowych typów okrętów podwodnych[1]. Doceniając też wagę wojny minowej, 9 października 1914 roku ministerstwo marynarki zatwierdziło projekt małego podwodnego stawiacza min (określanego później typem UC I)[1][2].

SM[c] UC-8 był niewielkim, jednokadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym o długości całkowitej 33,99 metra, szerokości 3,15 metra i zanurzeniu 3,04 metra[2][3][4]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 6,3 metra[5]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton[a], a w zanurzeniu 183 tony[3][6][7]. Cechą charakterystyczną jednostki był zaokrąglony dziób oraz cylindryczny kiosk o średnicy 1,3 m, obudowany opływową osłoną[8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 6-cylindrowy, czterosuwowy silnik diesla Daimler RS166 o mocy 90 koni mechanicznych (KM), zaś pod wodą poruszał się dzięki silnikowi elektrycznemu SSW o mocy 175 KM[2][3][9]. Poruszający jedną trójłopatową, wykonaną z brązu śrubą (o średnicy 1,8 m)[8] układ napędowy zapewniał prędkość 6,2 węzła na powierzchni i 5,22 węzła w zanurzeniu[6][10] (przy użyciu na powierzchni silnika elektrycznego okręt był w stanie osiągnąć 7,5 węzła[11]). Zasięg wynosił 780 Mm przy prędkości 5 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[4][9][d]. Okręt zabierał 3,5 tony oleju napędowego[4], a energia elektryczna magazynowana była w akumulatorach składających się ze 112 ogniw, o pojemności 4000 Ah, które zapewniały 3 godziny podwodnego pływania przy pełnym obciążeniu[11]. Okręt posiadał dwa wewnętrzne zbiorniki balastowe[11]. Maksymalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas zanurzenia 23-36 s[4]. Okręt nie posiadał uzbrojenia torpedowego ani artyleryjskiego, przenosił natomiast w części dziobowej (poza kadłubem sztywnym) 12 min kotwicznych typu UC/120 w sześciu skośnych pionowych komorach minowych o średnicy 100 cm[7][8][10]. Układ ten powodował, że zapalniki min trzeba było uzbrajać przed rejsem, gdyż na morzu nie było do nich dostępu[13]. Uzbrojenie uzupełniał jeden karabin maszynowy z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][3][5]. Okręt posiadał jeden peryskop Zeissa, a do jego wnętrza prowadziły dwa luki: jeden w kiosku i drugi w części rufowej, prowadzący do pomieszczeń załogi[8]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 136 kg[8]. Załoga okrętu składała się z 1 oficera (dowódcy) oraz 13 podoficerów i marynarzy[3][4].

Budowa

SM UC-8 zamówiony został w listopadzie 1914 roku jako ósmy z serii 16 okrętów typu UC I, w ramach wojennego programu rozbudowy floty[12]. Pierwsze 10 jednostek typu, w tym UC-8, zostało zbudowanych w stoczni Vulcan w Hamburgu[2][14]. UC-8 otrzymał numer stoczniowy 52 (Werk 52)[5]. Okręt został zwodowany 6 lipca 1915 roku[6], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęty dzień wcześniej, 5 lipca 1915 roku[5][15][e].

Przebieg służby

Kaiserliche Marine

Pierwszym dowódcą UC-8 został 5 lipca 1915 roku mianowany por. mar. Georg Haag[16]. 18 października nowym dowódcą okrętu został por. mar. Walter Gottfried Schmidt[17]. Podczas rejsu z Kilonii do Flandrii (okręt wysłano w celu wzmocnienia stacjonującej tam flotylli), 4 listopada 1915 roku okręt wszedł na mieliznę u brzegów wyspy Terschelling na wodach terytorialnych neutralnej Holandii (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|23|0|N|5|05|0|E}), skąd nie zdołał zejść o własnych siłach[5][18][19]. UC-8 został internowany i był przetrzymywany w Nieuwediep i Alkmaar[5][19].

Koninklijke Marine

30 stycznia 1917 roku UC-8 został zakupiony przez holenderski rząd, podobnie jak internowany brytyjski okręt podwodny HMS H6[20]. Wiedza holenderskich inżynierów o szczegółach konstrukcji niemieckiego okrętu została wykorzystana przy remoncie okrętu podwodnego O 8, na którym też zamontowano peryskop Zeissa zdemontowany z UC-8 (w zamian instalując ten zdjęty z ex-angielskiego okrętu)[20]. 12 pistoletów Luger P04, znalezionych na pokładzie UC-8, przekazanych zostało do lotnictwa morskiego, gdzie zostały wykorzystane jako broń osobista pilotów[20]. 13 marca 1917 roku okręt został wcielony do służby w Koninklijke Marine pod nazwą Hr. Ms.[f] M 1 (M od hol. Mijnenlegger – stawiacz min)[19][20].

Pierwszym holenderskim dowódcą okrętu został mianowany por. mar. Dirk Scalongne[21].

Kolejnymi kapitanami M 1 byli[20]:

Okręt – jedyny ze swojego typu, który przetrwał wojnę - służył do 1931 roku, a po wycofaniu został złomowany w 1932 roku[5][20][35].

  1. a b Wyporność w tonach metrycznych.
  2. HMS – His/Her Majesty's Ship – Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  3. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  4. R.H. Gibson i M. Prendergast podają inne wartości: prędkość 8,4 węzła na powierzchni i 5,5 węzła w zanurzeniu oraz zasięg na powierzchni 850 mil morskich przy prędkości 5 węzłów[12].
  5. W artykule „Class M1” umieszczonym w serwisie dutchsubmarines.com podana jest data 15 lipca[11].
  6. Hr. Ms. – Hare Majesteit's – [okręt] Jego Królewskiej Mości.
  1. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 59.
  2. a b c d e Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: 2004, s. 54.
  3. a b c d e Jane's Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 127.
  4. a b c d e Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 62.
  5. a b c d e f g UC 8 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-09-09].
  6. a b c Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 100.
  7. a b Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 15.
  8. a b c d e UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  9. a b Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 181.
  10. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 563.
  11. a b c d Class M 1 (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-14].
  12. a b R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 313.
  13. Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 14.
  14. Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: 2002, s. 12.
  15. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 152.
  16. Oberleutnant zur See Georg Haag (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-09].
  17. Kapitänleutnant (Charakter) Walter Gottfried Schmidt (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-09].
  18. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 185.
  19. a b c R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 63.
  20. a b c d e f M 1 (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  21. D. Scalnogne (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  22. L.A.C.M. Doorman (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  23. J.L. Chaillet (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  24. G.E.V.L. Beckman (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  25. J.J. van der Have (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  26. Esq. H.P. Coertzen de Kock (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  27. J.G. van den Berg (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  28. J.C. Cornelis (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  29. Dutch Submarine Commanders L – J.J. Logger (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  30. Dutch Submarine Commanders L – J. van Leeuwen (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  31. J.J. Wichers (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  32. H.C.W. Moorman (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  33. F.W. Coster (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  34. W.J. Kruys (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  35. Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 101.

Bibliografia

  • Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4.
  • Jane's Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.)
  • Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: Lampart, 2000. ISBN 83-86776-51-X.
  • Jak Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.)
  • Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-362-4. (ang.)
  • Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: WIS-2, 2009. ISBN 978-83-88259-45-6.
  • Tadeusz Wywerka Prekurat, Jan Gozdawa-Gołębiowski: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • UC 8 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-09-09].
  • UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  • M 1 (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-13].
  • Class M 1 (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-14].