Главная страница

SM UC-7
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa okręt podwodny
Typ UC I
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia Vulcan, Hamburg
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Wodowanie 6 lipca 1915
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 9 lipca 1915
Los okrętu zatopiony 5.07.1916
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton[a]
183 t
Długość 33,99 m
Szerokość 3,15 m
Zanurzenie 3,04 m
Zanurzenie maksymalne 50 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 90 KM
1 silnik elektryczny o mocy 175 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,2 węzła
5,22 w.
Zasięg powierzchnia: 780 Mm @ 5 w.
zanurzenie: 50 Mm @ 4 w.
Uzbrojenie
12 min, 1 km
Załoga 14

SM UC-7niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, siódmy w kolejności okręt podwodny typu UC I. Zwodowany 6 lipca 1915 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 9 lipca 1915 roku. W czasie służby operacyjnej SM UC-7 odbył 34 patrole bojowe, podczas których postawił zagrody minowe, na których zatonęło 31 statków o łącznej pojemności 45 734 BRT[a] i jeden okręt o wyporności 3520 ton, zaś dwa statki o pojemności 6151 BRT zostały uszkodzone. SM UC-7 został zatopiony 5 lipca 1916 roku, prawdopodobnie po wejściu na minę na północ od Zeebrugge.

Projekt i dane taktyczno–techniczne

Sukcesy pierwszych niemieckich U-Bootów na początku I wojny światowej (m.in. zatopienie brytyjskich krążowników pancernych HMS[b] „Aboukir”, „Hogue” i „Cressy” przez U-9) skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowych typów okrętów podwodnych[1]. Doceniając też wagę wojny minowej, 9 października 1914 roku ministerstwo marynarki zatwierdziło projekt małego podwodnego stawiacza min (określanego później typem UC I)[1][2].

SM[c] UC-7 był niewielkim, jednokadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym o długości całkowitej 33,99 metra, szerokości 3,15 metra i zanurzeniu 3,04 metra[2][3][4]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 6,3 metra[5]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton, a w zanurzeniu 183 tony[3][6][7]. Cechą charakterystyczną jednostki był zaokrąglony dziób oraz cylindryczny kiosk o średnicy 1,3 m, obudowany opływową osłoną[8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 6-cylindrowy, czterosuwowy silnik diesla Daimler RS166 o mocy 90 koni mechanicznych (KM), zaś pod wodą poruszał się dzięki silnikowi elektrycznemu SSW o mocy 175 KM[2][3][9]. Poruszający jedną trójłopatową, wykonaną z brązu śrubą (o średnicy 1,8 m)[8] układ napędowy zapewniał prędkość 6,2 węzła na powierzchni i 5,22 węzła w zanurzeniu[6][10] (przy użyciu na powierzchni silnika elektrycznego okręt był w stanie osiągnąć 7,5 węzła[11]). Zasięg wynosił 780 Mm przy prędkości 5 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[4][9][d]. Okręt zabierał 3,5 tony oleju napędowego[4], a energia elektryczna magazynowana była w akumulatorach składających się ze 112 ogniw, o pojemności 4000 Ah, które zapewniały 3 godziny podwodnego pływania przy pełnym obciążeniu[11]. Okręt posiadał dwa wewnętrzne zbiorniki balastowe[11]. Maksymalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas zanurzenia 23-36 s[4]. Okręt nie posiadał uzbrojenia torpedowego ani artyleryjskiego, przenosił natomiast w części dziobowej (poza kadłubem sztywnym) 12 min kotwicznych typu UC/120 w sześciu skośnych pionowych komorach minowych o średnicy 100 cm[7][8][10]. Układ ten powodował, że zapalniki min trzeba było uzbrajać przed rejsem, gdyż na morzu nie było do nich dostępu[13]. Uzbrojenie uzupełniał jeden karabin maszynowy z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][3][5]. Okręt posiadał jeden peryskop Zeissa, a do jego wnętrza prowadziły dwa luki: jeden w kiosku i drugi w części rufowej, prowadzący do pomieszczeń załogi[8]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 136 kg[8]. Załoga okrętu składała się z 1 oficera (dowódcy) oraz 13 podoficerów i marynarzy[3][4][e].

Budowa

SM UC-7 zamówiony został w listopadzie 1914 roku jako siódmy z serii 16 okrętów typu UC I, w ramach wojennego programu rozbudowy floty[12]. Pierwsze 10 jednostek typu, w tym UC-7, zostało zbudowanych w stoczni Vulcan w Hamburgu[2][14]. UC-7 otrzymał numer stoczniowy 51 (Werk 51)[5]. Okręt został zwodowany 6 lipca 1915 roku[6], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęty już trzy dni później, 9 lipca 1915 roku[5][15].

Przebieg służby

1915 rok

Pierwszym dowódcą UC-7 został 9 lipca 1915 roku mianowany por. mar. Franz Wäger[16], a okręt włączono do Flotylli Flandria w dniu 12 sierpnia[5]. W sierpniu okręt uczestniczył w 2 operacjach minowania, stawiając łącznie 24 miny[17]. 1 września na postawione przez okręt pole minowe w estuarium Tamizy weszły trzy brytyjskie jednostki: uzbrojony trawler HMT[f] „Malta” (138 ts), który zatonął ze stratą 7 członków załogi[18]; uzbrojony trawler HMT „Nadine” (150 ts), na którym zginęło 9 osób[19] oraz stary, zbudowany w 1881 roku parowiec „Savona” (1180 BRT), płynący z ładunkiem trawy esparto i ołowiu z Oranu do Leith (wraz ze statkiem zginęło 3 marynarzy)[20][21]. 3 września nieopodal Orfordness (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|01|0|N|1|38|0|E}) ze stratą 4 ludzi zatonął brytyjski parowiec „Churston” (2470 BRT), który wypłynął z Cardiff z ładunkiem węgla[20][22]. W dniu 22 września załoga UC-7 zanotowała poważny sukces: na postawionej przez okręt minie zatonął duży holenderski statek pasażerski „Koningin Emma” (9 181 BRT), przewożący pasażerów i drobnicę z Batawii do Amsterdamu (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|53|0|N|1|32|0|E})[23]. 26 września mina zniszczyła zbudowaną w 1879 roku łódź pilota „Vigilant” (69 BRT), na której śmierć poniosło 14 osób[24][g]. 5 października na południowy wschód od Lowestoft zatonął nowy brytyjski parowiec „Novocastrian” (1151 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Londynu do Newcastle (bez strat w ludziach)[20][26], a następnego dnia jego los podzielił holenderski parowiec „Texelstroom” (1601 BRT), transportujący kawę, węgiel, blachę i opony na trasie Swansea - Amsterdam (nikt nie zginął)[27]. Kolejny sukces miał miejsce dopiero 28 listopada, kiedy to mina zniszczyła uzbrojony trawler HMT „William Morrison” (212 ts), który zatonął ze stratą 3 marynarzy na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|53|0|N|1|31|0|E}[28].

30 listopada 1915 roku nowym dowódcą okrętu został por. mar. Georg Haag[29]. Pierwszy sukces załogi UC-7 pod nowym dowódcą miał miejsce 8 grudnia, kiedy to 5,5 mili na północny wschód od Aldeburgh zatonął bez strat w załodze zbudowany w 1903 roku brytyjski parowiec „Ignis” (2042 BRT), płynący z Tyne do Londynu z ładunkiem węgla i benzyny[20][30]. Dwa dni później ten sam los spotkał w tym miejscu norweski parowiec „Ingstad” (780 BRT), transportujący węgiel na trasie SunderlandRouen (bez strat ludzkich)[31]. 21 grudnia na południowy wschód od Orfordness zatonął brytyjski parowiec „Knarsdale” (1641 BRT), płynący z ładunkiem węgla z Blyth do Sheerness (śmierć poniósł jeden marynarz)[20][32]. Ostatni w 1915 roku sukces miał miejsce w Sylwestra, kiedy to mina zniszczyła uzbrojony trawler HMT „Speeton” (205 ts) – zatonął on w okolicy Lowestoft (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|33|0|N|1|50|0|E}) ze stratą 11 członków załogi[33][h].

1916 rok

Pierwsze zatopienie spowodowane minami postawionymi przez UC-7 w 1916 roku miało miejsce 6 lutego, kiedy to w estuarium Tamizy (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|46|0|N|1|32|0|E}) zatonął stary, pochodzący z 1880 roku brytyjski parowiec „Balgownie” (1061 BRT), przewożący drobnicę z Londynu do Leith (zginął 1 marynarz)[20][35]. Dwa dni później więcej szczęścia miał transportujący jęczmień z Baltimore do Hull brytyjski parowiec „Elswick Manor” (3943 BRT), który na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|22|0|N|1|47|0|E} wszedł na minę i został jedynie uszkodzony, a z załogi nikt nie zginął[36]. 11 lutego załoga UC-7 odniosła duży sukces, gdyż nieopodal Felixstowe wszedł na minę i zatonął na płyciźnie ze stratą 10 członków załogi nowy brytyjski krążownik lekki HMS „Arethusa”, okręt flagowy dowódcy Harwich Force, komodora Reginalda Tyrwhitta[37][38][39]. 26 lutego na wschód od Skegness (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {53|07|0|N|1|15|0|E}) zatonął brytyjski parowiec „Dido” (4769 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Hull do Bombaju (w katastrofie zginęło 28 osób wraz z kapitanem)[20][40]. Następnego dnia jego los podzielił holenderski statek pasażerski „Mecklenburg” (2885 BRT), kursujący na trasie TilburyVlissingen, który zatonął na minie w estuarium Tamizy (wszyscy pasażerowie zostali uratowani)[37][41]. Kolejny sukces miał miejsce 9 marca, kiedy to w okolicy North Foreland (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|24|0|N|1|29|0|E}) ze stratą 14 członków załogi zatonął brytyjski krążownik pomocniczy „Fauvette” (2644 BRT)[37][42]. 18 marca na postawionych przez UC-7 minach zatonęły dwie brytyjskie jednostki: uzbrojony trawler HMT „Ameer” (216 ts), na którym zginęło 8 marynarzy (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|58|45|N|1|28|0|E})[43] oraz, nieopodal North Foreland, zbudowany w 1888 roku parowiec „Lowlands” (1789 BRT), przewożący tarcicę (bez strat w ludziach)[20][44]. Następnego dnia mina zniszczyła nowy uzbrojony trawler HMT „Valpa” (230 ts), który zatonął ze stratą 3 marynarzy w okolicy Grimsby, na pozycji Nieprawidłowe parametry: {53|33|30|N|0|10|0|E}[45]. 24 marca szczęście opuściło płynący z ładunkiem drobnicy z Rotterdamu brytyjski parowiec „Fulmar” (1270 BRT), który zatonął po wejściu na minę w estuarium Tamizy (zginął kapitan statku)[20][46]; dzień później na tym samym akwenie (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|28|35|N|1|24|0|E}) zatonął zbudowany w 1902 roku kuter HMD[i] „Hilary II” (78 ts), na którym życie straciło 8 osób[37][47], a 26 marca (także u ujścia Tamizy) zatonął nowy brytyjski parowiec „Cerne” (2579 BRT), transportujący węgiel z Tyne do Londynu (z załogi nikt nie zginął)[20][48]. 2 kwietnia na postawione przez okręt podwodny miny wpadły dwie jednostki: francuski duży żaglowiec „Bourbaki” (2208 BRT), przewożący jęczmień na trasie San Francisco - Ipswich, który został uszkodzony i na holu doprowadzony do najbliższego portu (obyło się bez strat w ludziach)[49] oraz nowy uzbrojony trawler HMT „Commandant” (207 ts), na którym zginęło 5 marynarzy (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|33|0|N|1|36|0|E})[37][50]. Tydzień później na tym samym akwenie ze stratą 2 członków załogi zatonął brytyjski parowiec „Avon” (1574 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Londynu do Leith (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|29|0|N|1|26|30|E})[20][51]. Dzień 14 kwietnia okazał się pechowy dla załóg dwóch brytyjskich uzbrojonych trawlerów, patrolujących rejon Grimsby: 7 ofiar pociągnęło za sobą zatonięcie na pozycji Nieprawidłowe parametry: {53|45|0|N|0|51|0|E} HMT „Alberta” (209 ts)[52], a 6 osób zginęło podczas katastrofy HMT „Orcades” (270 ts)[53]. Dzień później w okolicach przylądka Gris-Nez (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {50|54|0|N|1|34|0|E}) zatonął norweski parowiec „Tusnastabb” (859 BRT), transportujący węgiel na trasie Newcastle – Boulogne (bez strat ludzkich)[54]. 23 kwietnia na wschód od North Foreland (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|22|30|N|1|33|0|E}) ze stratą 11 członków załogi zatonął brytyjski uzbrojony trawler HMT „Lena Melling” (274 ts), zbudowany w 1915 roku[55][j]. Kolejny sukces UC-7 odniósł 10 maja, kiedy to na postawionej przez okręt w estuarium Tamizy minie (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|26|0|N|1|28|0|E}) zatonął stary, pochodzący z 1882 roku brytyjski parowiec „Dolcoath” (1706 BRT), przewożący węgiel z Tyne do Cette (śmierć poniósł 1 marynarz)[20][56]. Ostatnim udokumentowanym zatopieniem dokonanym przez UC-7 było wejście na minę 18 czerwca amerykańskiego parowca „Seaconnet” (2294 BRT), przewożącego drewno z Archangielska do Londynu (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|26|0|N|2|00|0|E})[37][57].

5 lipca 1916 roku okręt zaginął wraz z całą załogą – prawdopodobnie zatonął na brytyjskiej zagrodzie minowej na północ od Zeebrugge u wybrzeży Flandrii[5][58]. Ciała dwóch marynarzy znaleziono na wybrzeżu Flandrii, zaś kolejne dwa zostały wyłowione przez holenderskich rybaków[5]. Inne opracowania podają natomiast, że UC-7 został zniszczony 6 lipca 1916 roku przez łódź motorową „Salmon” bombami głębinowymi[9][10][59].

  1. a b Wyporność jednostek niemieckich podano w tonach metrycznych, okrętów brytyjskich w długich tonach (ts), dla statków handlowych podano pojemność w tonach rejestrowych brutto.
  2. HMS – His/Her Majesty's Ship – Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  3. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  4. R.H. Gibson i M. Prendergast podają inne wartości: prędkość 8,4 węzła na powierzchni i 5,5 węzła w zanurzeniu oraz zasięg na powierzchni 850 mil morskich przy prędkości 5 węzłów[12].
  5. W momencie zatopienia na pokładzie UC-7 przebywało 18 ludzi[5].
  6. HMT – His Majesty's Trawler – Trawler Jego Mości.
  7. We wrześniu 1915 roku UC-7 uczestniczył w 3 operacjach minowania, stawiając 24 miny[25].
  8. W ostatnich trzech miesiącach 1915 roku UC-7 uczestniczył w dziesięciu operacjach minowania, stawiając łącznie 119 min[34].
  9. HMD – His Majesty's Drifter – Kuter Jego Mości.
  10. W okresie 11 stycznia - 27 kwietnia 1916 roku UC-7 przeprowadził 12 operacji minowania, stawiając łącznie 144 miny[37].
  1. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 59.
  2. a b c d e Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: 2004, s. 54.
  3. a b c d e Jane's Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 127.
  4. a b c d e Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 62.
  5. a b c d e f g h UC 7 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-09-07].
  6. a b c Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 100.
  7. a b Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 15.
  8. a b c d e UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  9. a b c Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 181.
  10. a b c J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 563.
  11. a b c Class M 1 (ang.). web.archive.org-dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-14].
  12. a b R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 313.
  13. Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 14.
  14. Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: 2002, s. 12.
  15. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 152.
  16. Oberleutnant zur See Franz Wäger (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  17. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 172.
  18. Malta (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  19. Nadine (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  20. a b c d e f g h i j k l BRITISH MERCHANT SHIPS LOST to ENEMY ACTION Part 1 of 3 – Years 1914, 1915, 1916 in date order. naval-history.net. [dostęp 2016-09-07].
  21. Savona (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  22. Churston (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  23. Koningin Emma (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  24. Vigilant (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  25. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 174.
  26. Novocastrian (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  27. Texelstroom (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  28. William Morrison (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  29. Oberleutnant zur See Georg Haag (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  30. Ignis (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  31. Ingstad (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  32. Knarsdale (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  33. HMT Speeton (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  34. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 185.
  35. Balgownie (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  36. Elswick Manor (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  37. a b c d e f g Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 209.
  38. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 262.
  39. HMS Arethusa (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  40. Dido (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  41. Mecklenburg (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  42. Fauvette (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  43. Ameer (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  44. Lowlands (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  45. Valpa (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  46. Fulmar (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  47. HMD Hilary Ii (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  48. Cerne (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  49. Bourbaki (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  50. Commandant (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  51. Avon (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  52. Alberta (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  53. HMT Orcades (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  54. Tusnastabb (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  55. Lena Melling (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  56. Dolcoath (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  57. Seaconnet (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-08].
  58. Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 101.
  59. R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 99.

Bibliografia