Главная страница

SM UB-14
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa okręt podwodny
Typ UB I
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia AG Weser, Brema
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Położenie stępki 9 listopada 1914
Wodowanie 23 marca 1915
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 25 marca 1915
Wycofanie ze służby 15 listopada 1918
Los okrętu poddany w Sewastopolu 25 listopada 1918 roku, zatopiony na początku 1919[a]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

127 ton
142 ton
Długość 28,10 metra
Szerokość 3,2 metra
Zanurzenie 3 metry
Zanurzenie testowe 50 metra
Rodzaj kadłuba jednokadłubowy
Napęd
1 silnik Diesla (60 KM), silnik elektryczny (120 KM)
1 wał napędowy, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,5 węzłów
5,5 węzła
Zasięg 1650 Mm @ 58 węzłów (pow.)
45 Mm @ 4 węzły (zan.)
Uzbrojenie
2 torpedy, karabin 8 mm; od 1917 armata rewolwerowa[1]
Wyrzutnie torpedowe 2 x 450 mm (dziób)
Załoga 14 osób

SM UB-14niemiecki jednokadłubowy okręt podwodny typu UB I zbudowany w stoczni AG Weser w Bremie w latach 1914-1915. Zwodowany 23 marca 1915 roku, wszedł do służby w Kaiserliche Marine 25 marca 1915 roku. Służbę rozpoczął w 3 Flotylli Pola (Deutsche U-Halbflotille Pola) 1 lipca 1915 roku. 24 listopada 1915 roku został przeniesiony do Flotylli Konstantynopolskiej (U-boote der Mittelmeer division in Konstantinopel), gdzie służył do chwili poddania 25 listopada 1918 roku w Sewastopolu. SM UB-14[b] zatopił krążownik "Amalfi" i okręt podwodny E-20 oraz 5 statków o łącznej pojemności 14 335 BRT, uszkodził także jeden statek o pojemności (11 899 BRT). Po zakończeniu wojny, został przekazany aliantom i w 1919 roku zezłomowany.

Budowa

SM UB-14 należał do typu UB-I. Był małym jednokadłubowym okrętem przeznaczonymi do działań przybrzeżnych, o prostej konstrukcji, długości 28,1 metrów, wyporności w zanurzeniu 142 BRT, zasięgu 1650 Mm przy prędkości 5,8 węzła na powierzchni oraz 45 Mm przy prędkości 4 węzły w zanurzeniu.

Wymogiem przy projektowaniu tych okrętów była możliwość transportu koleją, dzięki temu część z nich została przetransportowana nad Adriatyk, gdzie operowały z baz austriackich. UB-14 został więc po wybudowaniu rozebrany na części, oraz w tym stanie przewieziony koleją do Puli, gdzie dotarł 12 czerwca 1915 roku[2]. Podczas ponownego składania okrętu, 21 czerwca dowództwo jednostki objął Heino von Heimburg - dotychczasowy dowódca U-11, z którego przejął także część załogi[2][c], natomiast 24 czerwca okręt został ponownie przyjęty do służby. W przeciwieństwie do wcześniejszych dostarczonych z Niemiec okrętów, UB-14 pozostawał formalnie w służbie niemieckiej, nosząc jednak podczas służby na Adriatyku austriackie oznakowanie oraz austriackie oznaczenie U-26[2].

Służba

7 lipca 1915 roku podczas pierwszego patrolu po Adriatyku około 20 mil na południe od Wenecji, UB-14 storpedował włoski krążownik pancerny "Amalfi". W wyniku ataku śmierć poniosło 67 członków załogi krążownika[4].

UB-14 w porcie w Konstantynopolu, z lewej kapitan Kurt Schwarz

Pod dowództwem von Heimburga UB-14 zatopił jeszcze cztery statki oraz okręt podwodny HMS E20. 6 listopada 1915 UB-14 storpedował i zatopił brytyjską jednostkę podwodną, bo wykonaniu nią zasadzki, która okazała się możliwa dzięki niefrasobliwości dowódcy francuskiego okrętu podwodnego "Turquoise" (Q 46), który zaatakowany i uszkodzony przez tureckie lekkie jednostki nawodne, wysadził swój okręt na brzeg i wraz z załoga opuścił okręt, nie dbając o zabezpieczenie znajdujących się w okręcie tajnych dokumentów. W osiadłej na brzegu jednostce, żołnierze tureccy znaleźli między innymi dokładne informacje na temat zaplanowanego spotkania w morzu francuskiej jednostki z brytyjskim E20[2]. Dokumenty te zostały następnie przekazane przez Turcję Niemcom. Dzięki otrzymanym dokumentom, UB-14 mógł przygotować zasadzkę na okręt brytyjski. Po przybyciu E20, UB-14 z bezpośredniej bliskości 500 metrów odpalił jedną torpedę ustawioną na głębokość 1,5 metra, której eksplozja po trafieniu w śródokręcie zniszczyła i zatopiła okręt. W wyniku ataku zginęło 21 osób, natomiast dowódca E20, dwóch oficerów i sześciu marynarzy przeżyło wydarzenie[2].

5 grudnia 1915 roku Heino von Heimburg został urlopowany na 2 miesiące, a na jego miejsce dowódcą UB-14 został Albrecht von Dewitz[5]. Po powrocie z urlopu Heino von Heimburg dowodził okrętem do 16 czerwca 1916 roku. 1 lipca na krótko został mianowany dowódcą SM UC-22, a jego miejsce zajął kapitan Kurt Schwarz[6], który 28 maja 1917 roku został zastąpiony przez Ernsta Ulricha[7]. To pod dowództwem Ernsta Ulricha UB-14 odniósł swoje ostatnie zwycięstwo. 5 czerwca 1917 roku w okolicach gruzińskiego portu Poti zatopił rosyjski żaglowiec "Karasunda"[8]. Do końca I wojny światowej jednostka służyła na Morzu Czarnym.

Po podpisaniu rozejmu w Compiegne i zaprzestaniu działań wojennych losy okrętu nie są pewne. Według jednej z wersji UB-14 wraz z pozostałymi okrętami podwodnymi operującymi w Flotylli Konstantynopolskiej został 25 listopada 1918 roku przekazany wojskom Ententy w Sewastopolu i na początku 1919 zatopiony w pobliżu portu[9]. Inne źródła podają, że został zezłomowany w Niemczech w 1919 roku[10] lub zezłomowany na Malcie rok później[1].

  1. Według uboat.net - WWI U-boats UB 14, (ang.) [dostęp 20-10-2013].
  2. SM - Seiner Majestät.
  3. Pierwszy dowódca UB-14, następnie dowódca UB-15, UC-22, UB-68 oraz U-35. Pod jego dowództwem okręty te zatopiły 20 statków o łącznej wyporności 44 892 BRT, trzy okręty wojenne (10 777 BRT) oraz osiem uszkodziły (49 699 BRT). 11 sierpnia 1917 roku został odznaczony Pour le Mérite[3].
  1. a b E. Moller, W. Brack, The Encyclopedia of U-Boats From 1904 to the Present, str. 43.
  2. a b c d e Robert Stern: The hunter hunted:, s. 24-38
  3. Heino von Heimburg (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2013-10-06].
  4. Amalfi (+1915) – WreckSite, [dostęp=2013-10-04]
  5. Albrecht von Dewitz (7 grudnia 1889 – zm. ?) wcześniej dowódca SM UC-15 - Uboat.net WWI U-boat commanders.
  6. Kurt Schwarz (13 czerwca 1889 – zm. ?) następnie dowódca SM UB-42 oraz SM UC-58 - Uboat.net WWI U-boat commanders. [dostęp=2013-10-04]
  7. Ernst Ulrich (26 czerwca 1888 – zm. 6 kwietnia 1945) - Uboat.net WWI U-boat commanders. [dostęp=2013-10-04]
  8. Karasunda (+1917) – WreckSite, [dostęp=2013-10-04]
  9. uboat.net - WWI U-boats UB 14, (ang.) [dostęp 20-10-2013]
  10. R. Gardiner (red.) – Conway's All the World Fighting Ships 1906-1921, str. 180.

Bibliografia

  • Eberhard Moller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats From 1904 to the Present. Londyn: Greenhill Books Lionel Leventhal Ltd., 2004, s. 43. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner (red.): Conway's All the World Fighting Ships 1906-1921. Londyn: Conway Maritime Press Ltd., 1985, s. 180. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, marzec 2007, s. 99. ISBN 1-85367-623-3.
  • Robert Cecil Stern: The hunter hunted: Submarine versus submarine: encounters from World War I to the present. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, 2007. ISBN 1-59114-379-9.

Szablon:Link FA Szablon:Link GA