199 Rudolf Bultmann

Rudolf Bultmann

Rudolf Karl Bultmann (ur. 20 sierpnia 1884 w Wiefelstede w Dolnej Saksonii - zm. 30 lipca 1976 w Marburgu). Był jednym z najbardziej wpływowych teologów ewangelickich XX wieku.

Wśród jego uczniów można wymienić takich egzegetów i teologów jak Hans Jonas, Ernst Käsemann, Günther Bornkamm, Ernst Fuchs i Herbert Braun. Bultmann jest znany głównie ze swego programu demitologizacji przekazu ewangelicznego.

Życie

Był synem protestanckiego pastora. W latach 1895-1903 uczęszczał do gimnazjum humanistycznego w Oldenburgu. Po maturze studiował teologię ewangelicką w Tybindze, Berlinie i Marburgu. W 1910 obronił pracę doktorską, a dwa lata później zaczął wykładać. Wykładał we Wrocławiu (1916-1920), Gießen (1920-1921) i Marburgu (1921-1951).

Myśl

Według niego język mitologiczny obecny w Ewangeliach nie jest już zrozumiały dla człowieka, a wiara nie może być zredukowana do przyjmowania za prawdziwe serii cudownych wydarzeń. Bultmann chciał więc wyeliminować oczyścić przekaz ewangeliczny z języka mitologicznego i uczynić go zrozumiałym dla współczesnego człowieka. W tym celu użył w egzegezie metody historyczno-krytycznej, a jako podstawy filozoficznej egzystencjalizmu Martina Heideggera. Przyjmując zasadę teoriopoznawczą egzystencjalizmu, Bultmann uznał za mit wszystko to, co znajduje się poza obszarem poznania eksperymentalno-egzystencjalnego. Podkreślał niedostępność świata fizycznego dla interwencji bożej i nazywał mitem wszystko to, co przekraczało te ramy. Lansował postulat demitologizacji orędzia nowotestamentalnego. Rzecz mityczna nie jest rzeczywistością historyczną - to znaczy, że nie można jej przypisać określonego czasu i miejsca. Według Bultmanna Jezus był żydowskim rabinem, który został ukrzyżowany. Ten ukrzyżowany Jezus staje się dla nas paradygmatem wszelkiej egzystencji chrześcijańskiej. Wierzyć w krzyż Chrystusa nie znaczy kontemplować pewne mityczne wydarzenie. Wierzyć w krzyż Chrystusa znaczy wziąć na siebie tenże krzyż jako własny i pozwolić się ukrzyżować wraz z nim. Dokonuje się to poprzez postawę absolutnego zaufania Bogu bez potrzeby szukania motywów nadziei. Nie potrzeba nawet wiedzieć czego się oczekuje i w czym ma się nadzieję. Bultmann podkreślał „prezentyzm”, który da się dostrzec szczególnie w Ewangelii św. Jana. Według niemieckiego teologa dla św. Jana zmartwychwstanie umarłych i sąd już są obecne poprzez przyjście Jezusa. Kto wierzy, już jest wolny od sądu, niewierzący już jest potępiony (J 3,18). Wierzący już zmartwychwstał (J 5, 24-25). Teologia Bultmanna występowała przeciw tradycyjnym ujęciom, dlatego nic dziwnego, że znalazła wielu przeciwników nie tylko wśród teologów katolickich, ale i protestanckich. Teorię Bultmanna propagowali jego uczniowie, choć niektórzy z nich po pewnym czasie sprzeciwili sie najbardziej radykalnym tezom mistrza.

Dzieła

  • Die Geschichte der synoptischen Tradition (1921)
  • Welchen Sinn hat es, von Gott zu reden? (1925)
  • Jesus (1926)
  • Offenbarung und Heilsgeschehen (1941)
  • Das Evangelium des Johannes (1941)
  • Die drei Johannesbriefe (1967)
  • Der zweite Brief an die Korinther (1976)
  • Neues Testament und Mythologie. Das Problem der Entmythologisierung der neutestamentlichen Verkündigung (1941)
  • Das Urchristentum im Rahmen der antiken Religionen (1949)
  • Theologie des Neuen Testaments (1948-1953)
  • Ist voraussetzungslose Exegese möglich? (1957)
  • Geschichte und Eschatologie (1964)