Главная страница

Rozstaw osi pojazdu

Rozstaw osi jest to odległość pomiędzy środkiem przedniego i tylnego koła.

Samochody

W samochodach rozstaw osi jest to odległość pomiędzy środkiem koła przedniego a tylnego. W stanie równowagi łączny moment siły działający na samochód wynosi zero, dlatego też rozstaw osi związany jest z ciężarem przypadającym na każde koło co opisuje równanie:

gdzie to ciężar naciskający na koło przednie, na koło tylne, to rozstaw osi, to odległość środka ciężkości od tylnego koła, odległość środka ciężkości od koła przedniego ( + = ), to masa samochodu, a to przyspieszenie ziemskie normalne. Przykładowo, przy załadowaniu bagażnika znajdującego się z tyłu pojazdu ciężkim sprzętem środek ciężkości przesuwa się do tyłu, wzrasta ciężar naciskający na koła tylne, powoduje to, że tył pojazdu obniża się w zależności od sztywności zawieszenia. Jeśli samochód przyspieszy lub zacznie hamować, dodatkowy moment siły oddziałuje na tylną oponę, równanie przyjmuje wartość:

gdzie to ciężar naciskający na koło przednie, ciężar naciskający na koło tylne, to odległość środka ciężkości samochodu od koła tylnego, odległość środka ciężkości samochodu od koła przedniego, to rozstaw osi, to masa samochodu, to przyspieszenie ziemskie (w przybliżeniu 9,8 m/s2), to prostopadle mierzona odległość środka ciężkości od powierzchni ziemi, natomiast to przyspieszenie samochodu (lub opóźnienie jeśli wykonywany jest manewr hamowania). Można to zaobserwować w życiu codziennym: kiedy samochód przyspiesza, jego tył zazwyczaj lekko osiada zaś podnosi się przód (to jak bardzo zależy od sztywności zawieszenia). Analogicznie jest w przypadku hamowania - przód osiada (tzw. fading - nurkowanie), podnosi się tył nadwozia[1].

Ponieważ rozstaw osi ma wpływ na rozłożenie masy samochodu, jego długość jest kluczowa przy projektowaniu samochodu, decyduje ona o jego właściwościach jezdnych i wyważeniu. Przykładowo, samochód w którym nacisk na tylną oś jest duży wykazuje skłonność do podsterowności, koła przednie nie mają wystarczającego docisku a przez to przyczepności. Należy dlatego pamiętać by przy holowaniu jednoosiowej przyczepy kempingowej docisk na hak holowniczy wynosił około 400 N. Samochód może również wykazywać tendencję do nadsterowności jeśli wywierany będzie zbyt duży nacisk na koła przednie przy niedostatecznym dociążeniu kół tylnych. Również podczas skręcania na koła oddziałuje boczny moment siły, który nadaje im siłę skrętną której wielkość zależy od odległości koła od środka ciężkości pojazdu. Dlatego też w samochodach z krótkim rozstawem osi, mała odległość pomiędzy środkiem ciężkości a tylną oponą powodować będzie występowanie większej siły bocznej działającej na tylną oponę, oznacza to w praktyce szybsze przyspieszanie i większą podatność pojazdu na ściąganie jego tylnej części.

Większość współczesnych segmentów samochodowych wydzielanych jest według rozstawu osi.

Jednoślady

W większości motocyklów i rowerów rozstaw osi jest tak krótki w stosunku do wysokości ich środka ciężkości, że możliwe do wykonania są stoppie oraz wheelie (jazda tylko na tylnym lub przednim kole).

Przykłady

Rozstaw Nazwa modelu
1867 mm Smart Fortwo
1870 mm Twike
2200 mm Fiat Cinquecento
2211–2350 mm Porsche 911
2578 mm Volkswagen Golf VI
2650 mm Ferrari Enzo Ferrari
2881–3001 mm Volkswagen Phaeton
2850–3075 mm Mercedes-Benz W126
3035–3165 mm Mercedes-Benz W221
3200-3900 mm Mercedes-Benz W100
3302 mm Hummer H1


Zobacz też

  1. Andy Ruina, Rudra Pratap: Introduction to Statics and Dynamics. Oxford University Press, 2002, s. 350. [dostęp 2007-03-23].