Главная страница

RAF-977 Łatwija
Ilustracja
Pierwszy model RAF-977 (grafika 3d)
Producent RAF
Okres produkcji 1958–1975
Miejsce produkcji  ZSRR, Ryga
Poprzednik brak
Następca RAF-2203
Dane techniczne
Segment mikrobus
Typy nadwozia van
Silniki benzynowe R4 2445 cm³, 75 KM
Skrzynia biegów mechaniczna 3-biegowa
Rodzaj napędu silnik podłużnie z przodu, napędzana tylna oś
Długość 4900 mm
Szerokość 1815 mm
Wysokość 2110 mm
Rozstaw osi 2700 mm
Masa własna 1675 kg
Liczba miejsc 1+9/1+10
Dane dodatkowe
Modele
bliźniacze
ŁARZ 977, JerAZ 762
Pokrewne GAZ-21 Wołga
Konkurencja ZSD Nysa, Škoda 1203, Barkas B1000, VW Transporter T1/T2
Podobny do RAF-977DM towarowo-osobowy JerAZ-762WGP (atrapa chłodnicy nie jest oryginalna)

RAF-977 Łatwija (ros. РАФ-977 Латвия, łot. RAF-977 Latvija) – model samochodu użytkowego produkowanego w latach 1958–1975 w ZSRR, przez łotewskie zakłady RAF. Podstawową wersją nadwozia był mikrobus do przewozu osób; budowano także sanitarki i nieliczne wersje specjalistyczne.

Historia powstania

Pierwszym i zarazem głównym producentem mikrobusów w ZSRR była państwowa fabryka RAF w Rydze, w ówczesnej Łotewskiej SRR. Nietypowe dla centralnie zarządzanego przemysłu motoryzacyjnego ZSRR było to, że prace nad konstrukcją mikrobusu, opartego na podzespołach samochodu osobowego, rozpoczęto w latach 50. z własnej inicjatywy inżynierów fabryki, bez zlecenia władz i uzyskania funduszy na ten cel (władze w tym czasie dawały priorytet transportowi zbiorowemu opartemu na większych autobusach). Głównym inżynierem zakładów był wówczas Laimonis Klēge. Nowy samochód częściowo wzorowano na niemieckiej klasycznej konstrukcji Volkswagen Transporter T1, między innymi w zakresie sylwetki wagonowego nadwozia. Ponieważ jednak samochód miał być oparty na modelu osobowym GAZ-M20 Pobieda, zastosowano zupełnie inny układ napędowy, niż w niemieckiej konstrukcji, z silnikiem z przodu, napędzającym tylne koła. Łotewski mikrobus był też większy i w swoich pierwszych wersjach zdecydowanie odróżniał się od niemieckiej konstrukcji stylistyką[1].

Pierwszy model mikrobusu opracowano w 1957 roku; otrzymał on oznaczenie fabryczne RAF-10 od liczby przewożonych osób i nazwę Festiwal, nawiązującą do odbywającego się właśnie Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów w Moskwie[2]. Samochód miał oryginalną stylistykę samonośnego nadwozia, z dwoma blisko osadzonymi reflektorami i atrapą chłodnicy z poziomych chromowanych pasów. Pierwotnie miał dzieloną szybę przednią i dwuskrzydłowe drzwi z prawej strony przedziału pasażerskiego, jak Volkswagen, w późniejszych wersjach zamienione na panoramiczną szybę i pojedyncze drzwi, otwierane do przodu[1]. W takiej postaci samochód nie trafił jednak do produkcji seryjnej. Konstrukcję przeprojektowano z użyciem nowocześniejszych podzespołów samochodu GAZ-21 Wołga, w tym silnika, zmieniono też stylizację. Władze przemysłu motoryzacyjnego zainteresowały się konstrukcją i zleciły zakładom w Rydze dopracowanie mikrobusu, który w wersji seryjnej otrzymał oznaczenie RAF-977 i nazwę Łatwija[2].

Pierwsze 10 sztuk RAF-977 wyprodukowano w grudniu 1958 roku. Konstrukcja mikrobusu była jednak umiarkowanie udana, gdyż mimo ulepszeń, cały czas borykano się z wadami w postaci małej wytrzymałości samonośnego nadwozia i przeciążonej przedniej osi[2]. Ponieważ zakłady RAF wywodziły się z zakładów remontowych i nie dysponowały odpowiednią bazą produkcyjną, początkowo produkcja była niewielka i nie najlepszej jakości. Duże potrzeby w zakresie mikrobusów i karetek pogotowia spowodowały jednak rozbudowę zakładu i od jesieni 1961 samochody produkowano w nowo otwartym zakładzie w Rydze[2].

Od 1960 roku produkowano ulepszoną wersję RAF-977W, a od 1961 roku – RAF-977D. W tej ostatniej wersji zmieniono stylistykę, wprowadzając charakterystyczny wygląd. Mikrobus otrzymał zaokrąglony przód z giętą szybą przednią i "wyłupiaste" okrągłe reflektory, co upodabniało go nieco do Volkswagena Transportera T1/T2, od którego odróżniała go głównie wąska pozioma wklęsła krata atrapy chłodnicy. Dokonano przy tym ulepszeń technologicznych, pozwalających na zwiększenie produkcji. W 1965 roku zrezygnowano z małych wygiętych przyciemnionych okienek na przejściu między ścianami i dachem[2].

W 1968 roku wprowadzono ostateczną wersję RAF-977DM, w której dla uproszczenia produkcji ujednolicono panele boczne nadwozia. W przedziale pasażerskim były odtąd trzy duże okna po każdej stronie, z rozsuwanymi szybami, zamiast 5 mniejszych okien; polepszyła się przy tym wentylacja i poszerzeniu uległy drzwi wejściowe[2]. Przeprojektowano wnętrze, przez co zwiększono liczbę miejsc pasażerskich z 9 do 10[2].

Od 1962 roku produkowano sanitarki RAF-977I, a od 1968 roku zmodernizowane RAF-977IM, posiadające takie samo oszklone nadwozie, jak mikrobus. W pewnym okresie ilość produkowanych sanitarek sięgnęła nawet 40% produkcji[3]. Od 1962 roku produkowano też w niewielkiej serii lepiej wyposażony model turystyczny RAF-977Je, przeznaczony np. dla zagranicznych wycieczek, później zastąpiony przez zmodernizowany RAF-977JeM. Część dachu miały one otwieraną[3].

W 1962 roku opracowano też wersję furgonu RAF-977K, lecz z powodu ograniczonych możliwości produkcyjnych zakładów w Rydze, jego produkcję postanowiono uruchomić w zakładach JerAZ w Erywaniu, gdzie produkowano go do 1995 roku jako JerAZ 762 (przetrwał on w produkcji o 20 lat dłużej od pojazdu bazowego).

  1. a b RAF-977DM "Łatwija". „Awtoliegendy SSSR”. nr 47, s. 3, 2010. DeAgostini. ISSN 2071-095X (ros.). 
  2. a b c d e f g RAF-977DM "Łatwija". „Awtoliegendy SSSR”. nr 47, s. 4–5, 2010. DeAgostini. ISSN 2071-095X (ros.). 
  3. a b RAF-977DM "Łatwija". „Awtoliegendy SSSR”. nr 47, s. 15, 2010. DeAgostini. ISSN 2071-095X (ros.). 

Bibliografia

  • RAF-977DM "Łatwija". „Awtoliegendy SSSR”. nr 47, 2010. DeAgostini. ISSN 2071-095X (ros.). 

Linki zewnętrzne