Главная страница

Question tag (końcówka pytająca) występuje także nazwa tag question (pytanie dorzucone) – pytanie zadane na końcu zdania twierdzącego mające na celu uzyskanie od rozmówcy odpowiedzi, czy zgadza się z jego treścią[1]. Jest to cecha charakterystyczna dla języka angielskiego. Najbliższym polskim odpowiednikiem jest pytanie prawda?, dobrze?, czyż nie tak?, nieprawdaż? zadawane na końcu zdania.

Zasada tworzenia

Tworzenie question tag

Aby utworzyć question tag, należy znaleźć podmiot zdania, zamienić go na zaimek, jeśli jest inną częścią mowy, (możliwe jest także there[2]) następnie zlokalizować operator, następnie zaprzeczyć operator i zamienić szyk z zaimkiem. Operatorem mogą być: do, be, have w różnych formach (w zależności od czasu gramatycznego zdania) oraz czasowniki modalne[1].

  • Jeśli zdanie oznajmujące jest zaprzeczone, question tag jest twierdząca: It wasn`t shown to the public, was it?Tego nie pokazano publicznie, prawda?
  • Jeśli w zdaniu czasownik jest zaprzeczony nie wprost, traktuje się je jako zdanie zaprzeczone. Dotyczy to takich słów jak never, nobody, nothing, hardly, scarcely i little[2]: It's hardly rained this summer, has it? → Prawie nie padało tego lata, prawda?
  • Question tag dla I am jest aren`t I?[2]: I am late, aren`t I? → Spóźniłem się, prawda?
  • Jeśli zdanie jest w trybie rozkazującym, dla uprzejmego zaproszenia używa się w odmianie brytyjskiej won`t you?[2] Come in, won`t you? Jeśli tryb rozkazujący jest zaprzeczony, używa się will you?[2]: Don`t forget, will you? Jeśli mówiący chce wyrazić zniecierpliwienie, używa can`t you[2]: Shut up, can`t you? → Zamknij się, dobrze?
  • Dla pierwszej osoby liczby mnogiej trybu rozkazującego (let`s) używa się shall we?[2]: Let`s throw a party, shall we? → Zróbmy imprezę, dobrze?
  • Jeśli w zdaniu występują nothing i everything, w question tag reprezentuje je zaimek it[2]: Nothing can happen, can it? → Nic się nie stanie, prawda? Wyrazy nobody, anybody, somebody wymagają zaimka they[2]: Nobody phoned, did they? → Nikt nie dzwonił, prawda?
  • W bardzo nieformalnym języku brytyjskim zamiast isn't it? występuje innit?[3] i może być question tag do dowolnego czasownika, niekoniecznie be[4]: We all want to get highly paid jobs, innit?

Question tags bez inwersji

Możliwe są również twierdzące question tags po zdaniach twierdzących. Często używa się ich w odpowiedzi na to, co było powiedziane, mówiący powtarza to, co usłyszał lub się dowiedział, a question tag ma wyrazić zainteresowanie, zdziwienie, troskę lub inną reakcję[2]: So you are getting married, are you? → Więc mówisz, że się żenisz?

Question tags bez inwersji stosuje się również do zadawania pytań; w tej sytuacji w zdaniu głównym zgaduje sytuację, a w końcówce pyta, czy ma rację[2]: Your mother's at home, is she? → Twoja matka jest w domu, prawda? Struktura p[rzeczenie - przeczenie uważana jest za agresywną[2]: You don't like my cooking, don't you? → Nie lubisz mojej kuchni, nie?

Elipsa

W zdaniach z question tags dość często omija się zaimek w zdaniu twierdzącym[2]: Nice weather, isn`t it? → Ładna pogoda, prawda?

W zdaniach zaczynających się od I (don't) think, przy tworzeniu question tags zwrot ten się pomija[2]: I think he's Norwegian, isn`t he? → Tak myślę, że jest Norwegiem.

Intonacja

Jeśli intonacja się podnosi, znaczy to: "Nie jestem pewny, potwierdź lub zaprzecz"[1]: It`s quite a friendly dog, isn`t he?↑ W tym zdaniu mówiący spotyka kolegę z psem, któ©ego nie zna i chce się zorientować, czy grozi mu niebezpieczeństwo.

Jeśli intonacja opada, mówiący daje do zrozumienia, że wie, iż zdanie jest prawdziwe i oczekuje, że mówiący się z nim zgodzi[1]:'It`s quite a friendly dog, isn`t he?↓ W tym zdaniu mówiący psa zna, albo wygłasza tę kwestię wprost do psa.

  1. a b c d Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 503-505. ISBN 0-582-40574-2.
  2. a b c d e f g h i j k l m n Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 81. ISBN 978-0-19-442098-3.
  3. Innit. W: Cambridge Dictionary [on-line]. [dostęp 2017-05-22].
  4. Innit. W: The Oxford Dictionary [on-line]. [dostęp 2017-05-22].