Главная страница

Pościg za Goeben i Breslau
I wojna światowa
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Czas {{{czas}}}
Miejsce Morze Śródziemne
Wynik zwycięstwo niemieckie
Strony konfliktu
Wielka Brytania Imperium Brytyjskie Szablon:Państwo dane DEU1867 Cesarstwo Niemieckie
Dowódcy
Naval Ensign of the United Kingdom.svg adm. Milne War Ensign of Germany (1903–1919).svg kadm. Souchon
Siły
3 krążowniki liniowe
4 krążowniki pancerne
4 krążowniki lekkie
14 niszczycieli
1 krążownik liniowy
1 krążownik lekki
Straty
brak brak
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}
Bitwy i operacje morskie
I wojny światowej (1914-1918)
Bitwa o Atlantyk
1914
Pościg za „Goeben” i „Breslau”BarOdensholmHelgolandZatopienie brytyjskich krążownikówPenangCoronelYarmouthWyspy KokosowePrzylądek SaryczFalklandyScarborough, Hartlepool i Whitby
1915
Dogger BankDardaneleBosforAnkonaGotlandiaKefkenZatoka RyskaTanganikaDurazzo
1916
Yarmouth i LowestoftJutlandia
1917
Cieśnina KaletańskaCieśnina OtrantoOperacja AlbionMoonsundHelgoland II
1918
ImrozZeebrugge i Ostenda IOstenda II

Pościg za Goeben i Breslau był operacją morską, która miała miejsce na Morzu Śródziemnym na początku I wojny światowej. Brytyjska Flota Śródziemnomorska próbowała przechwycić niemiecką Mittelmeerdivision (Eskadrę Śródziemnomorską) składającą się z krążownika liniowego SMS "Goeben" i krążownika lekkiego SMS "Breslau". Niemieckie okręty wymknęły się jednak flocie brytyjskiej i przedostały się przez Dardanele do Konstantynopola. Ich przybycie było jedną z przyczyn przyłączenia się Imperium Osmańskiego do Państw Centralnych i wypowiedzenia przez nie wojny Entencie.

Mapa pokazująca przybliżone kursy floty niemieckiej i brytyjskiej podczas pościgu za SMS Goeben i SMS Breslau

Przebieg pościgu

Po wybuchu wojny pomiędzy Austro-Węgrami a Serbią 28 lipca 1914, "Goeben" i "Breslau" przebywały na Adriatyku, ale dowódca niemiecki kontradmirał Wilhelm Souchon natychmiast przesunął swoje okręty na Morze Śródziemne. Kiedy Niemcy wypowiedzieli wojnę Francji 4 sierpnia, Souchon znajdował się już w pobliżu wybrzeża Afryki Północnej i zbombardował francuskie porty Bône i Philippeville w Algierii.

W tym czasie Francuzi przerzucali przez Morze Śródziemne do Francji XIX Korpus i "Goeben" stanowił z ich punktu widzenia poważne zagrożenie dla transportów żołnierzy, ale Souchon wycofał się w kierunku Cieśniny Mesyńskiej, aby uzupełnić zapas węgla. Po drodze natknął się na dwa brytyjskie okręty, krążowniki liniowe HMS "Indefatigable" i HMS "Indomitable". Ponieważ jednak Niemcy nie były jeszcze wtedy w stanie wojny z Wielką Brytanią, okręty angielskie nie zaatakowały Niemców. Pomimo że "Goeben" był wolniejszy od obu brytyjskich odpowiedników, udało mu się zerwać kontakt z nimi.

Dowódca brytyjskiej floty śródziemnomorskiej, admirał Berkley Milne, zdecydował się nie naruszać włoskiej neutralności i nie wchodzić do Cieśniny Mesyńskiej, ale zająć pozycję na zachód od niej. Oczekiwał że "Goeben" będzie próbował się przedrzeć w tamtym kierunku, aby zaatakować francuskie konwoje. Wschodnia część cieśniny była broniona przez dywizjon czterech krążowników pancernych pod dowództwem kontradmirała Troubridge'a, który miał jednak rozkaz nieatakowania przeważających sił. Rozkazy oznaczały, aby nie atakował włoskich lub austriackich drednotów, ale Troubridge zinterpretował je jako rozkaz nieatakowania "Goebena". Wyznaczył więc lekki krążownik HMS "Gloucester" do podążania tropem niemieckich okrętów.

8 sierpnia "Gloucester" został zaatakowany przez "Breslau" i "Goeben", które miały poważną przewagę ognia. Troubridge wysłał na pomoc inny lekki krążownik HMS "Dublin", ale ten nie zdołał odnaleźć niemieckich okrętów. Obawiając się, że jego dywizjon będzie bez szans w pojedynku z Niemcami, Troubridge zdecydował zaprzestać pogoni, za co został w późniejszym czasem postawiony przed sądem wojennym.

W tym samym dniu Milne otrzymał nieprawdziwą informację, że Wielka Brytania jest w stanie wojny z Austrią (w rzeczywistości wojnę wypowiedziano dopiero 12 sierpnia) i zdecydował się kontrolować Adriatyk zamiast udać się w pościg za "Goebenem". Wreszcie, 9 sierpnia, Milne otrzymał jasny rozkaz doścignięcia "Goebena", który przeszedł koło przylądka Matapan, kierując się na północy wschód.

Po zgubieniu "Gloucestera" Souchon nie napotkał na inne problemy i przeszedłszy przez całe Morze Egejskie zakotwiczył przy wejściu do Cieśniny Dardanelskiej 10 sierpnia. "Goeben" i "Breslau" przeszły przez tureckie pola minowe i zostały powitane w Konstantynopolu, gdzie 16 sierpnia zostały wcielone do floty tureckiej jako dar od cesarza Niemiec. Był to jeden z wielu w tym czasie politycznych i dyplomatycznych manewrów, które pomogły przekonać Turcję do przyłączenia się do wojny po stronie Państw Centralnych. Pomimo formalnego wcielenia do floty tureckiej, "Goeben" był nadal obsadzony niemiecką załogą.