Главная страница

EW53
Ilustracja
Producent Polska Pafawag Wrocław
Lata budowy 1954–1956
Układ osi 2’2’+Bo’Bo’+2’2’
Układ wagonów r+s+r
Liczba miejsc siedzących 209
Liczba miejsc ogółem 530
Masa służbowa 135 t
Długość całkowita 62 700 mm
Szerokość 2950 mm
Wysokość 4020 mm
Średnica kół napędne: 1000 mm
toczne: 940 mm
Napięcie zasilania 3 kV DC
Liczba i moc silników 4 × 108 kW
Typ silników trakcyjnych PK601
Moc ciągła 432 kW
Prędkość konstrukcyjna 100 km/h
System hamulca pneumatyczny Westinghouse
Źródła: [1][2]
Portal Portal Transport szynowy

Pafawag 1B/2B (seria początkowo E53, od 1959 EW53) – elektryczne zespoły trakcyjne wyprodukowane w latach 1954–1956 przez zakłady Pafawag we Wrocławiu w liczbie 20 sztuk. Do 1985 były eksploatowane na liniach podmiejskich w Warszawskim Węźle Kolejowym. Żaden z egzemplarzy nie został zachowany do celów muzealnych.

Geneza, projekt i produkcja

Po II wojnie światowej w Warszawskim Węźle Kolejowym odbudowano ze zniszczeń trzy zelektryfikowane linie podmiejskie oraz zelektryfikowano kolejne dwa odcinki. Do obsługi tych tras potrzebnych było 110 elektrycznych zespołów trakcyjnych, podczas gdy z 76 przedwojennych pojazdów tego rodzaju odbudowanych zostało 36, a kolejnych 10 mogło zostać odbudowanych, ale zabrakło do nich wyposażenia. Państwo, ze względu na zły stan krajowego przemysłu, rozpoczęło starania o nowe zagraniczne urządzenia i tabor[3].

W 1945 i 1947 zawarto dwie umowy ze szwedzkim przedsiębiorstwem ASEA na dostawę urządzeń i taboru. Na początku 1949 natomiast PKP podpisały umowę z angielskim Contractors Committee for the Electrification of Polish Railways obejmującą dostawę urządzeń do odbudowy zespołów przedwojennych oraz kompletów wyposażenia elektrycznego dla 30 jednostek elektrycznych i 8 elektrowozów. Rozpoczęto wówczas rozmowy z krajowym przemysłem w sprawie odbudowy 10 zespołów serii EW51 oraz budowy części mechanicznej 20 nowych zespołów i 8 lokomotyw. Przemysł nie podjął się odbudowy starszych jednostek, ale zdecydowano za to o budowie nowych elektrowozów i elektrycznych zespołów trakcyjnych[3].

Na przełomie 1950 i 1951 Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Taboru Kolejowego z Poznania według wytycznych Biura Elektryfikacji Kolei opracowano projekt nowego EZT, któremu nadano typ konstrukcyjny 1B/2B[3]. Część elektryczną zaprojektował Jan Gottschalk, natomiast część mechaniczną Stanisław Mossakowski[4]. Układ wagonów, wnętrze i wózki były zbliżone do tych zastosowanych w szwedzkich zespołach serii EW54, gdyż wytyczne projektowe do nich również opracowało BEK. Parametry trakcyjne i techniczne natomiast zbliżone były do jednostek serii EW51, gdyż zastosowano tożsame silniki trakcyjne. W latach 1954–1956 we wrocławskim Pafawagu wykonano 20 jednostek typu 1B/2B[3]. Były to pierwsze EZT wyprodukowane przez te zakłady[1].

Konstrukcja

Nadwozie

Elektryczne zespoły trakcyjne serii EW53 składały się z trzech wagonów – skrajnych rozrządczych typu 1B i środkowego silnikowego typu 2B. Wagony w składzie były połączone ze sobą sprzęgami krótkimi, które mogły być rozłączane jedynie w warunkach warsztatowych. Jednostki natomiast łączone za pomocą sprzęgu samoczynnego. Zespoły te były przystosowane do jazdy w trakcji ukrotnionej do trzech zespołów z jednostkami tej samej serii, jak również z seriami EW51 i EW52[3].

Pudła pojazdów były stalowe, spawane, wykonane jako samonośne. W ścianach, podłodze i suficie zastosowano izolację cieplną i akustyczną wykonaną z płyt korkowych[3].

Wnętrze

W porównaniu z zespołami przedwojennymi zwiększona została liczba drzwi wejściowych w celu przyspieszenia wymiany pasażerów. Wagony rozrządcze miały 3, natomiast silnikowy 2 pary dwuskorzydłowych drzwi sterowanych centralnie na stronę składu[3].

Podobnie jak w zespołach przedwojennych szafy z aparaturą elektryczną umieszczono w wagonie silnikowym. Po jednej stronie umieszczono większą szafę WN z otwieranymi na zewnątrz drzwiami dwuskrzydłowymi, natomiast po drugiej szafę nn z drzwiami jednoskrzydłowymi. W pomieszczeniu, w którym się znajdowały, urządzono przedział służbowo-bagażowy z otwieranymi ręcznie czteroskrzydłowymi drzwiami uchylnymi na każdym boku pojazdu. Było ono na stale zamknięte na klucz, przez co cały pojazd podzielony był na dwie części dostępne dla podróżnych[3].

Podwozie

Każdy z wagonów był oparty na dwóch dwuosiowych wózkach z belką bujakową[3].

Układ napędowy i hamulcowy

W pojazdach zamontowano tę samą aparaturę elektryczną co w jednostkach serii EW51. Zastosowanie tych samych silników co w EW51 w jednostce cięższej obniżyło przyspieszenie rozruchu, co utrudniało utrzymanie rozkładowego czasu jazdy. Duża masa powodowała także pękanie ram wózków.

Eksploatacja

Pudło jednego z wagonów w okolicach stacji Warszawa Praga w 2002
Państwo Przewoźnik Liczba sztuk Oznaczenie Lata eksploatacji Źródła
 Polska PKP 20 E53-01 ÷ 20 1954–1959 [3][5]
EW53-01 ÷ 20 1959–1985

Wszystkie jednostki typu 1B/2B skierowano do lokomotywowni Warszawa Grochów i obsługi ruchu podmiejskiego w węźle warszawskim[3]. Początkowo wagony rozrządcze oznaczano numerami od 93050 wzwyż, a silnikowe od 92050 wzwyż. Równocześnie całe zespoły oznaczano serią E53, a od 1 lipca 1959[5] jednostki oznaczano wyłącznie serią EW53 i numerami od 01 do 20[3].

W 1985 seria EW55 została wycofana z eksploatacji. Po zakończeniu służby na PKP większość pojazdów zezłomowano nie zachowując żadnego egzemplarza do celów muzealnych. Pudła niektórych wagonów rozrządczych służyły przez pewien czas za tymczasowe magazyny[3].

Zobacz też

  1. a b EW53. W: Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. Wyd. III, zmienione. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 79. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  2. Dane techniczne wagonów i zespołów elektrycznych PKP w latach 1945 do 1990. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 286-289, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  3. a b c d e f g h i j k l m Zespoły trójwagonowe typu 1B/2B serii EW53. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 220-225, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  4. Maciej Dobrowolski. Rozwój produkcji elektrycznych zespołów trakcyjnych w Polsce. „Technika Transportu Szynowego”. 5/1996, s. 3-15. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829 (pol.). 
  5. a b Oznaczenia pojazdów: typy w projektach technicznych, serie i numeracja PKP. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 22-25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)