Главная страница

Obraz Matki Bożej Pocieszenia
w Przeworsku
Ilustracja
Matka Boża Pocieszenia w Przeworsku
Sanktuarium Kościół OO. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku
Początek kultu XVII w.
Czas powstania wizerunku przed 1613
Autor nieznany
Technika wykonania malarstwo olejne
Rozmiar 260 x 140 cm cm
Styl barokowy

Matka Boża Pocieszenia w Przeworsku – wizerunek Najświętszej Maryi Panny, znajdujący się w głównym ołtarzu kościoła OO. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku, pochodzący z XVII w., otoczony kultem i uznawany za łaskami słynący.

Wygląd

Przeworski wizerunek to obraz olejny, o wymiarach 260 × 140 cm. Przedstawia Najświętszą Maryję Pannę w całej postaci, trzymającą na lewym ręku Dzieciątko, wznoszące dłoń w geście błogosławieństwa. Matka Boża stoi na kuli ziemskiej, wokół twarzy widnieje dwanaście gwiazd. Maryja ubrana jest w czerwoną suknię i ciemnoniebieski płaszcz, jej szyję zdobią sznury pereł, zaś Dzieciątko odziane jest w jasną tunikę. Oryginalna kolorystyka szat nie jest widoczna, gdyż wizerunek przykrywają dekoracyjne, blaszane sukienki z końca XIX w. Autor obrazu nie jest znany, wizerunek powstał zapewne w kręgu barokowego malarstwa bernardyńskiego i został wykonany przez jednego z zakonników. Niegdyś autorstwo przeworskiego obrazu przypisywano o. Franciszkowi Lekszyckiemu.

Historia kultu

Okres staropolski

Pierwsza informacja o obrazie pochodzi z 1613 i dotyczy ufundowania przez jednego z bernardynów, o. Marka ołtarza dla Wizerunku, więc namalowany został na pewno przed tą datą. Od samego początku Matka Boża w obrazie przeworskim otoczona została czcią wiernych. Obraz znajdował się w jednym z bocznych ołtarzy kościoła przyklasztornego. Już w 1647 został określony jako „cudowny” w dziele o. Bernardyna Kaliskiego, dotyczącym klasztorów bernardyńskich prowincji ruskiej. Propagowanie kultu maryjnego związanego z Wizerunkiem Matki Bożej Pocieszenia było istotnym elementem duszpasterstwa bernardynów, cieszących się dużą popularnością w mieście. Od XVII w. mieszczanie przeworscy doznawali wielu łask i odzyskiwali zdrowie dzięki wstawiennictwu Najświętszej Maryi Panny, czego świadectwem były wota umieszczane na wizerunku i wokół niego.

Pod zaborami

Polityka józefinizmu prowadzona przez władze austriackie uderzyła również w rozwój kultu Matki Bożej Pocieszenia w Przeworsku. Ograniczenia dotyczące sanktuariów maryjnych obejmowały zakaz pielgrzymek, procesji, dodatkowych nabożeństw oraz inne formy ingerowania w duszpasterstwo. Na mocy patentu cesarskiego, w 1786 zarekwirowano wota i sukienki umieszczone na Wizerunku. Kult znacznie osłabł. Dopiero w 1894, o. Felicjan Fierek podjął się odnowienia czci wobec Matki Bożej Pocieszenia Przeworskiej. Przeniósł obraz w osiemnastowiecznej kaplicy przylegającej do północnej nawy kościoła. Antoni Rarogiewicz wykonał neobarokowy ołtarz, w którym umieszczono wizerunek.

Dwudziestolecie międzywojenne

Sprzyjającym czasem dla rozwoju kultu w Przeworsku było dwudziestolecie międzywojenne. Świadectwem czci z tego okresu jest założona w 1925 księga cudów i łask Matki Bożej Pocieszenia w Przeworsku, zawierająca informacje o nadzwyczajnych uzdrowieniach za wstawiennictwem Najświętszej Maryi Panny. Ówczesny gwardian, o. Tadeusz Ukleja podjął oficjalne starania o ukoronowanie obrazu papieskimi koronami. Ostatecznie nie zostały uwieńczone sukcesem z powodu wybuchu II wojny światowej.

Po II wojnie światowej

W 1952 bp Franciszek Barda ustanowił odpust Matki Bożej Pocieszenia w Przeworsku. Datę święta wyznaczono na ostatnią niedzielę sierpnia. 26 sierpnia 1962 obraz przeniesiono z bocznej kaplicy do głównego ołtarza świątyni. W 1973 ufundowano dzwon ku czci Matki Bożej Pocieszenia Przeworskiej. Konserwacje wizerunku przeprowadzano w latach 1972 i 2008.

Współcześnie

Obecne odrodzenie kultu Matki Bożej Pocieszenia w Przeworsku jest zasługą o. Marcelego Gęśli, gwardiana od 2011 r., z którego inicjatywy prowadzone są badania nad historią Wizerunku, opracowywane są modlitwy i pieśni oraz wprowadzane nowe nabożeństwa. Działania te mają na celu doprowadzenie do koronacji obrazu papieskimi koronami.

Bibliografia

  • Matka Boża Pocieszenia w Przeworsku. Klasztor OO. Bernardynów w Przeworsku.
  • Szczepan Kozak, Janusz Polaczek: Kościół i klasztor oo. Bernardynów w Przeworsku. Przemyśl: Regionalny Ośrodek Kultury, Edukacji i Nauki, 1999. ISBN 83-912416-5-3.
  • Hieronim Wyczawski: Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych. Kalwaria Zebrzydowska: 1985.