Главная страница

SA137/SA138
Ilustracja
SA138 na stacji Gdynia Chylonia
Producent Polska Newag Nowy Sącz
Lata budowy od 2010
Układ osi 220M: B'2'B'
221M: B'2'2'B'
Układ wagonów 220M: s+s
221M: s+d+s
Liczba miejsc siedzących 220M: 127+13
221M: 190
Liczba miejsc ogółem 220M: 284
221M: 390
Masa służbowa 220M: 82 t
221M: 105 t
Długość całkowita 220M: 41 800 mm
221M: 58 360 mm
Szerokość 2850 mm
Wysokość 3900 mm
Wysokość wejścia 600 mm
(od główki szyny)
Średnica kół 840 mm
Liczba i moc silników 2×390 kW
Typ silników trakcyjnych MTU 6H1800R84
Przyspieszenie rozruchu 0,45 m/s2
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
120 km/h
Źródła dla 220M:[1][2]
Źródła dla 221M:[1][3]
Portal Portal Transport szynowy

Newag 220M/221M – rodzina 2- i 3-członowych spalinowych zespołów trakcyjnych produkowany przez firmę Newag z Nowego Sącza. Zamówiono łącznie 9 sztuk 2-członowych i 5 sztuk 3-członowych.

Historia

Geneza

Po roku 1989 nastąpił intensywny spadek liczby pasażerów kolei[4], w wyniku czego coraz częściej dochodziło do sytuacji kiedy lokomotywa spalinowa ciągnęła jeden wagon. Takie rozwiązanie, w połączeniu z przestarzałością eksploatowanych w Polsce lokomotyw spalinowych[5], generowało duże koszty obsługi linii. Z wymienionych powodów powstała nisza dla popularyzacji samobieżnych pasażerskich pojazdów spalinowych (autobusów szynowych, wagonów spalinowych i spalinowych zespołów trakcyjnych)[6].

Pierwsze lekkie pojazdy spalinowe zaczął produkować Kolzam i ZNTK Poznań na przełomie lat 80. i 90.[7]. Żaden z modeli nie został jednak wyprodukowany w liczbie większej niż 5 sztuk i w 1996 roku zawieszono produkcję tego typu pojazdów[7]. Uchwalenie w 2000 roku ustawy o restrukturyzacji PKP zmieniło sposób finansowania przewozów regionalnych, tworząc PKP Przewozy Regionalne oraz obligując samorządy do przeznaczenia części środków na zakup taboru[8].

Zamówienia dla samorządów realizowały PESA (od 2001 roku), ZNTK Poznań (od 2002 roku) i Kolzam (od 2003 roku)[7]. Po roku 2006 jedynym producentem tego typu taboru w Polsce była PESA[7], produkująca początkowo pojazdy jednoczłonowe - PESA 214M, a później dwuczłonowe - PESA 218M oraz trójczłonowe - PESA 219M.

Produkcja

We wrześniu 2009 samorząd województwa pomorskiego ogłosił przetarg na 2- i 3-członowe spalinowe zespoły trakcyjne[1]. Newag, chcąc wejść na nowy rynek, we współpracy z krakowską firmą EC Engineering zaprojektował takie pojazdy i rozpoczął ich produkcję w lutym 2010, jeszcze przed podpisaniem umowy z samorządem województwa pomorskiego, która nastąpiła 21 maja[1].

Pierwszy z wyprodukowanych 221M wyjechał na tory we wrześniu 2010 na targi InnoTrans do Berlina[9].

Łącznie na SZT z rodziny 220M/221M złożono 5 zamówień:

Następaca

W przetargu dla Kolei Mazowieckich Newag zaproponował nową konstrukcje - 222M, do podpisania umowy doszło 18 czerwca 2013[13].

Konstrukcja

Wnętrze
Przestrzeń wielofunkcyjna

220M i 221M to odpowiednio 2- i 3-członowy, jednoprzestrzenne składy przeznaczony do obsługi regionalnych przewozów pasażerskich na liniach niezelektryfikowanych.

Wnętrze

Każdy z członów posiada po jednej parze odskokowo-przesuwnych drzwi o prześwicie 1300 mm, które znajdują się w strefie niskiej podłogi o wysokości 600 mm nad PGS[1]. Dodatkowo pod każdymi drzwiami znajduje się jeden wysuwany schodek ułatwiający wsiadanie z niższych peronów[1]. Nad wózkami napędowymi znajdującymi się na obu końcach składu znajduje się strefa wysokiej podłogi o wysokości 1200 mm nad PGS[1].

W jednym z członów w pobliżu drzwi znajduje się strefa dla osób niepełnosprawnych, wyposażona w rampy wjazdowe dla wózków inwalidzkich obok której znajduje się również toaleta przystosowana dla niepełnosprawnych, wyposażona w przewijak dla niemowląt[1]. Siedzenia w pojeździe ułożone są w układzie grupowym w strefie wysokiej podłogi oraz szeregowym w strefie niskiej[1]. W pojeździe znajduje się 6 wieszaków na rowery, gniazdka elektryczne, system informacji pasażerskiej, klimatyzacja i monitoring[1].

Podwozie i napęd

Obydwa skrajne wózki to dwuosiowe wózki napędowe typu 74RSNa o rozstawie osi 2500 mm, a wózki pomiędzy członami to dwuosiowe wózki toczne w systemie Jakobsa typu 72RSTa o rozstawie osi 2900 mm[1]. Oparcie nadwozia na wózkach odbywa się poprzez sprężyny gazowe (II stopień usprężynowania) oraz sprężyny śrubowe (I stopień usprężynowania)[1].

Do napędu pojazdów wykorzystano dwa zespoły napędowe w systemie power-pack, składający się z silnika wysokoprężnego o mocy 390 kW, przekładni mocy, sprężarki, generatora oraz układu chłodzenia silnika[1]. Zasięg pojazdu to 1000 km[1].

Istnieje możliwość łączenie maksymalnie 3 pojazdów lub 2 pojazdów i wagonu w trakcję ukrotnioną[2][3].

Eksploatacja

SA138 na stacji Żukowo Wsch.
SA137 na stacji Kędzierzyn Koźle
Własność Typ Seria Numery Liczba Użytkownik
POL województwo pomorskie COA.svg pomorskie 220M SA137 001-002 2 Przewozy Regionalne
221M SA138 001-004 4
POL województwo opolskie COA.svg opolskie 220M SA137 003-004 2 Przewozy Regionalne
POL województwo lubuskie COA.svg lubuskie 220M SA137 005 1 Przewozy Regionalne
POL województwo śląskie COA.svg śląskie 221M SA138 005 1 Koleje Śląskie
Logo Przewozy Regionalne.svg Przewozy Regionalne 220M SA137 006-009 2 z 4 Przewozy Regionalne

Pomorskie

21 maja 2010 podpisano umowę z województwem pomorskim na dostarczenie 2 sztuk 2-członowych SZT (typ 220M) oraz 4 sztuk 3-członowych SZT (typ 221M)[1]. Oba 2-członowe egzemplarze dostarczono 11 listopada, a 2 pierwsze 3-członowe egzemplarze 30 listopada[1]. Kolejne 3-członowe egzemplarze dostarczono 23 grudnia 2010 i 26 stycznia 2011[1]. Pojazdy zostały skierowane do obsługi tras pomiędzy Chojnicami, Kościerzyną, Gdynią, a Helem[1].

Dostarczone pojazdy dołączyły do zamówionych we wcześniejszych latach mniejszych pojazdów spalinowych: jednego Kolzam 212M[14], dwóch PESA 214M[15] oraz czterech PESA 218M[15][16].

Opolskie

28 września 2010 podpisano umowę z województwem opolskim na dostarczenie 2 sztuk 2-członowych SZT (typ 220M)[1]. 27 grudnia 2010 dostarczony pierwszy z pojazdów (SA137-003)[1], a 10 maja 2011 drugi (SA137-004)[17].

Dostarczone pojazdy dołączyły do zamówionych we wcześniejszych latach mniejszych pojazdów spalinowych: jednego Kolzam 212M[18], trzech PESA 214M[19] oraz pięciu PESA 218M[20].

Lubuskie

17 kwietnia 2011 podpisano umowę z województwem lubuskim na dostarczenie 1 sztuki 2-członowego SZT (typ 220M)[10]. Pojazd rozpoczął służbę 9 grudnia 2012 wraz z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy[21].

Dostarczony pojazd dołączył do zamówionych we wcześniejszych latach mniejszych pojazdów spalinowych: czterech ZNTK Poznań 213M[22], jednego ZNTK Poznań 215M[22] oraz sześciu PESA 218M[22].

Śląskie

30 listopada 2012 podpisano umowę z województwem śląskim na dostarczenie 1 sztuki 3-członowego SZT (typ 221M)[23]. Pojazd dostarczono 14 grudnia i przekazano w użytkowanie Kolejom Śląskim[24]. W lutym 2013 pojazd został wniesiony w formie aportu do spółki[25].

Dostarczony pojazd dołączył do zamówionych we wcześniejszych latach mniejszych pojazdów spalinowych - 2 SA109, będących własnością województwa[26] oraz 3 SN82 i 5 SN83 leasingowanych od grudnia 2012 przez Koleje Śląskie od spółki Sigma Tabor[27].

Przewozy Regionalne

17 maja 2013 podpisano umowę ze spółką Przewozy Regionalne na dostawę w formie leasingu 4 sztuk dwuczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych typu 220M[12][28]. Pierwsze dwa pojazdy zostały przekazane 17 stycznia 2014[29], kolejne dwa mają zostać przekazane w lutym[28].

Pojazdy zostały zakupione do obsługi tras Chojnice - Tczew - Malbork - Grudziądz, oraz Chojnice – SzczecinekSłupsk[30].

Zobacz też

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Michał Augustyn. Pierwsze zespoły trakcyjne z Newagu typu 220M i 221M. „Świat Kolei”. 5/2011, s. 30-35. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  2. a b 220M (pol.). newag.pl. [dostęp 2012-09-10].
  3. a b 221M (pol.). newag.pl. [dostęp 2012-09-10].
  4. Kolej (pol.). siskom.waw.pl. [dostęp 2012-09-10].
  5. Lokomotywy spalinowe. W: Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 104-151. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  6. Paweł Terczyński. Autobusy szynowe PKP. „Świat Kolei”. 6/1998, s. 10-18. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. a b c d Spalinowe wagony silnikowe. W: Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 152-177. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  8. Marek Malczewski. Autobusy szynowe RegioVAN. „Świat Kolei”. 4/2003, s. 12-13. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  9. Arkadiusz Lubka. InnoTrans 2010. „Świat Kolei”. 10/2010, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  10. a b Koniec epopei- Lubuskie kupiło pociąg spalinowy (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-04-17. [dostęp 2012-09-10].
  11. Dostawa 1 sztuki nowego spalinowego zespołu trakcyjnego (pol.). bip.slaskie.pl, 2010-10-12. [dostęp 2012-11-30].
  12. a b Polska-Warszawa: Tabor kolejowy 2013/S 131-227386 Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia – zamówienia sektorowe (pol.). ted.europa.eu, 2013-07-08. [dostęp 2013-09-19].
  13. Koleje Mazowieckie będą miały nowy szynobus (pol.). ekonomia.rp.pl, 2013-06-18. [dostęp 2013-06-19].
  14. Autobus Szynowy na trasie Lębork Łeba. „Świat Kolei”. 8/2004, s. 4-5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  15. a b T. Sonntag. Pomorskie Szynobusy. „Świat Kolei”. 12/2005, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  16. Dwuczłonowy spalinowy zespół trakcyjny SA132 dla województwa pomorskiego. „Prospekty”. pesa.pl (pol.). 
  17. SA137-004 dla województwa Opolskiego (pol.). inforail.pl, 2012-05-17. [dostęp 2012-09-10].
  18. Piotr Synowiec. Opolski SA109-008 wreszcie w ruchu planowym. „Świat Kolei”. 2/2005, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  19. Opole: Kolejny szynobus na torach (pol.). inforail.pl, 2009-09-07. [dostęp 2012-09-22].
  20. Opole: Pesa zakończyła dostawy nowych SZT (pol.). inforail.pl. [dostęp 2012-09-22].
  21. Nowy rozkład jazdy lubuskich pociągów (pol.). lubuskie.pl, 2012-12-10. [dostęp 2012-12-18].
  22. a b c Informacje dotyczące taboru kolejowego województwa lubuskiego stan na dzień 31.03.2012r.. „Biuletyn informacji publicznej”. DG.V.8063.14.2012. lubuskie.pl (pol.). 
  23. Dostawa 1 sztuki nowego spalinowego zespołu trakcyjnego (pol.). bip.slaskie.pl, 2010-10-12. [dostęp 2012-11-30].
  24. SA138 już w Katowicach (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-12-14. [dostęp 2012-12-14].
  25. Koleje Śląskie dostaną 221M. W formie aportu. inforail.pl, 2013-02-18. [dostęp 2013-02-23].
  26. „Kolzam” na testach. Będzie w nowym rozkładzie (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-09-20. [dostęp 2013-02-23].
  27. Plan naprawczy Kolei Śląskich (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-12-12. [dostęp 2013-02-06].
  28. a b Newag dostarczy cztery pociągi dla Przewozów Regionalnych (pol.). inforail.pl, 2013-05-28. [dostęp 2013-05-28].
  29. Pierwsze szynobusy przekazane Przewozom Regionalnym (pol.). newag.pl, 2013-01-17. [dostęp 2013-01-25].
  30. Pomorskie Przewozy Regionane z nowymi pociągami 220M (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-01-16. [dostęp 2013-01-25].