Главная страница

Neverwinter Nights
{{{tytuł oryginalny}}}
Producent BioWare
Wydawca Atari
Dystrybutor PL: CD Projekt
Seria gier {{{seria gier}}}
Reżyser David Hibbeln
Projektant {{{projektant}}}
Artysta {{{artysta}}}
Główny programista {{{główny programista}}}
Kompozytor Jeremy Soule[1]
Silnik Aurora Engine
Aktualna wersja {{{aktualna wersja}}}
Data wydania Windows:
16 czerwca 2002[2]
EU: 28 czerwca 2002[2]
PL: 20 listopada 2002[3]

Linux:
20 czerwca 2003[4]
OS X:
5 sierpnia 2003[5]

Gatunek komputerowa gra fabularna
Tryby gry gra jednoosobowa, gra wieloosobowa
Kategorie wiekowe {{{kategorie wiekowe}}}
Język angielski, francuski, niemiecki, polski
Wymagania sprzętowe
Nośniki CD (4), DVD (1)
Kontrolery klawiatura i mysz
[{{{www}}} Strona internetowa]

Neverwinter Nightskomputerowa gra fabularna stworzona przez BioWare i wydana przez Atari. Światowa premiera odbyła się 16 czerwca 2002 na systemy Windows. W Polsce została wydana 20 listopada 2002 przez firmę CD Projekt. W czerwcu 2003 roku powstała wersja na Linuxa, która jest dostępna w wersji cyfrowej dla każdego, kto wcześniej kupił grę[6]. Edycja na OS X została wydana w sierpniu tego samego roku przez MacSoft.

Gra przedstawia wydarzenia w fikcyjnym świecie Zapomnianych Krain na kontynencie Faerûn. Jej mechanika oparta jest na trzeciej edycji Dungeons & Dragons. Fabuła gry koncentruje się na chorobie panującej w mieście Neverwinter. Zadaniem gracza jest ustalenie, kto ją wywołał i czemu to zrobił.

Neverwinter Nights zostało dobrze przyjęte przez recenzentów. Krytycy chwalili rozbudowany i ciekawy wątek fabularny oraz wierną adaptację systemu Dungeons and Dragons. Do gry zostały wydane dwa dodatki: Shadows of Undrentide i Hordes of the Underdark, a także Kingmaker, zestaw przygód stworzonych przez graczy. 31 października 2006 roku miała miejsce premiera kontynuacji gry – Neverwinter Nights 2.

Fabuła

Historia rozpoczyna się w Neverwinter, mieście położonym na północy Wybrzeża Mieczy, uchodzącym za wspaniałe, niezwykle okazałe i tętniące życiem centrum okolicznej cywilizacji, stanowiące jej enklawę pośród dzikiej przyrody oraz niezamieszkanych części Faerûnu i nazywane z tego względu Klejnotem Północy. Miastem rządzi Lord Nasher Alagondar, a jego prawą ręką jest paladynka lady Aribeth de Tylmarande. Po wybuchu choroby bramy miasta zostały zamknięte dla zapewnienia mieszkańcom bezpieczeństwa[7]. W przezwyciężeniu zarazy pomaga także kapłan Desther i młody kleryk Fenthick, który jest kochankiem Aribeth.

Akcja gry zaczyna się, gdy nieznana choroba nazwana Wyjącą Śmiercią zabija mieszkańców. Nikt nie zna jej przyczyny, nie posiada na nią lekarstwa ani nie zna sposobu jej rozprzestrzeniania się. Władcy Neverwinter wyznaczają nagrodę i ogłaszają poszukiwania bohatera, który wraz z lokalną strażą miejską odnajdzie przyczyny tragedii nawiedzającej miasto. Jednocześnie Aribeth prosi o pomoc czarodzieja z Waterdeep, Khelbena „Czarnokija” Arunsuna[8]. Ten przysyła cztery istoty: kuroliszka, pożeracza mózgu, yuan–ti oraz driadę[9]. Zostają one zamknięte w akademii i według instrukcji maga ich organy mogą być wykorzystane do stworzenia antidotum. W międzyczasie na wezwanie paladynki odpowiada tłum śmiałków, a jednym z nich jest postać gracza. Po udanym zakończeniu treningu, gdy postać rozmawia z Aribeth, akademia zostaje zaatakowana, w rezultacie czego ginie wiele osób, a cztery stworzenia uciekają. Podczas poszukiwań utraconych składników antidotum gracz jest wielokrotnie atakowany przez sektę zwaną „Ludem Oka”[10]. Gdy wszystkie zostają ponownie sprowadzone do zamku Never, następuje rytuał stworzenia leku. W tym momencie Desther okazuje się zdrajcą. Ucieka razem z antidotum do pobliskiej Twierdzy Helma, a za nim podąża Fenthick. Gdy gracz tam dociera, okazuje się, że Desther nie jest Helmitą i działał z rozkazu „pradawnych”[11]. Po pojedynku poddaje się i wraca do Neverwinter pod eskortą straży. Pod naporem tłumu fałszywy Helmita zostaje spalony, a Fenthick powieszony.

Mimo że lek na zarazę został odnaleziony, lord Nasher wydaje rozkaz odnalezienia sekty, która za tym stała[12]. Akcja gry przenosi się na północ do portu Llast, gdzie gracz poznaje Aarina Genda, mistrza szpiegów władcy Neverwinter, który zdobył informacje o dziwnych zajściach w okolicy. Aribeth stwierdza, że zaatakuje twierdzę sekty dopiero wtedy, gdy znajdzie dowody, które ukażą jej lokalizację. Gracz odnajduje dwa dzienniki, jeden w krainie ducha kniei Neverwinter, a drugi we wiosce Czarnydrzew. Ich treść potwierdza, że centrum kultu oka znajduje się w głównej wieży Luskanu[13]. Aribeth i Aarin postanawiają przenieść się do świątyni Tyra w Luskanie[14]. Gdy gracz dostaje się do miasta, okazuje się, że paladynka zniknęła. Używając fałszywych dokumentów postać dostaje się do wieży jako ambasador Mulhorandu[15]. Na jej szczycie znajduje się Aribeth, jaszczurza istota Moraga i przywódca sekty Maugrim Korothir. Postać jest świadkiem, jak Aribeth wyrzeka się swego boga i staje się czarną strażniczką. Moraga opisuje swój plan przebudzenia armii pradawnych i prosi Maugrima o odnalezienie starożytnych artefaktów o nazwie „słowa mocy”, po czym cała trójka znika.

Armie Luskanu pod wodzą Aribeth maszerują na Neverwinter[16], a ich sojusznikami stają się niektóre uthgardzkie plemiona. W tym samym momencie Klejnot Północy jest broniony przez Przymierze Lordów[17]. Gracz razem z Aarinem podróżuje na północ do wioski Studnia Beorunny w celu odnalezienia pozostałych słów mocy poza jednym, które posiada Maugrim. Aarin zaleca porozmawianie z archeologiem Lillianą Cambridge, która prosi o odszukanie zaginionego przedmiotu o nazwie zimowa kula. W zamian za pomoc kobieta opowiada o pradawnych i ich artefaktach. Gracz odnajduje słowa mocy; pierwsze zostaje odnalezione w innym wymiarze wewnątrz zimowej kuli, kolejne w skarbcu smoka Klautha i w ruinach rasy stwórców. Postać razem z Aarinem wracają do oblężonego Neverwinter[18]. Będąc w mieście gracz odnajduje Aribeth; po stoczonej walce może ją zabić albo wtrącić do więzienia. Później gracz spotyka Maugrima w jego sanktuarium i zabija go, zabierając ostatnie słowo mocy. Wchodząc w portal, przenosi się do Kamienia Dusz, gdzie znajduje się Moraga. Po jej pokonaniu Kamień Dusz ulega zniszczeniu, a gracz wraca do Neverwinter[19].

Rozgrywka

Mechanika Neverwinter Nights oparta jest na zasadach trzeciej edycji Dungeons & Dragons[3]. Wynik większości akcji, takich jak rzucenie czaru czy zaatakowanie przeciwnika, jest losowo generowany na podstawie rzutu kośćmi[20]. Gra zaczyna się od stworzenia własnej postaci lub zaimportowania jednej z już gotowych. Gracz ma możliwość wyboru między innymi płci, klasy, rasy czy charakteru. Cała historia opowiedziana w grze jest podzielona na prolog i 4 rozdziały. Każdy z nich rozgrywa się na innym terenie, a gracz nie może wrócić do wcześniej odwiedzonych miejsc[a]. Początkowa część prologu zawiera samouczek[21]. Postać steruje stworzonym wcześniej bohaterem z perspektywy trzeciej osoby po zamkniętych lokacjach. Za wykonywanie zadań przyznawana jest nagroda w postaci punktów doświadczenia, złota, przedmiotów bądź punktów charakteru. Poza główną linią fabularną dostępne są zadania poboczne, dzięki którym gracz może dowiedzieć się więcej o świecie gry lub o przeszłości towarzyszy. Gdy postać osiągnie wymaganą ilość punktów doświadczenia, awansuje na kolejny poziom.

Gracz w każdej chwili może użyć kamienia przywołania, który przenosi do najbliższej świątyni lub miasta. Na dole ekranu widnieje pasek skrótów, który pozwala na szybkie aktywowanie przedmiotów bądź umiejętności[21]. Zdobyte przedmioty mogą być sprzedane u jednego z kupców, a każdy z nich ma odpowiednie nastawienie do gracza, co wpływa na ceny towarów. Najbliższa okolica jest ukazana na mini mapie, na której oznaczone są najważniejsze miejsca. Ponadto gracz ma możliwość dodania własnych punktów[21]. Do dyspozycji oddano też dziennik, gdzie spisane są aktualne i zakończone zadania. Istnieje także możliwość rozstawiania własnych pułapek. W przypadku gdy gracz zgubi przedmiot ważny dla rozwoju głównego wątku, pojawi się on w kadzi wróżebnej dostępnej w każdym mieście.

W trakcie rozgrywki gracz może zwerbować towarzysza. Można wydawać mu polecenia, np. otworzenie skrzyni lub rzucenie konkretnego czaru. W przypadku śmierci towarzysza zostaje on odrodzony w najbliższej świątyni[21]. Przez większość gry istnieje możliwość wymiany najemnika na innego. Pomimo że towarzysze awansują na wyższe poziomy, gracz nie może zmieniać ich statystyk i uzbrojenia. Dostępni najemnicy to: Linu La'neral – elficka kapłanka bogini Sehanine, Sharwyn – kobieta bard ze szlacheckiej dzielnicy Neverwinter, Czarnystaw, Daelan Czerwony Tygrys – półork, barbarzyńca wygnany z plemienia z Uthgardu, Tom „Szczerba” Szubienicznik (także Wyszczerz[22]) – niziołek, łotrzyk który uciekł z Calimportu, Grimgnaw – krasnoludzki mnich z Zakonu Długiej Śmierci i Boddyknock Glinckle – gnom, czarownik z wyspy Lantan[23].

Walka jest prowadzona w systemie turowym znanym z Dungeons & Dragons. W jej trakcie istnieje możliwość włączenia aktywnej pauzy, podczas której gracz może wydawać polecenia swojej postaci i towarzyszowi. Gdy główna postać zginie, może się odrodzić w tym samym miejscu za odpowiednią kwotę pieniędzy[21]. W grze nie ma many; wszystkie czary i umiejętności specjalne są odnawiane po odpoczynku. W każdym momencie gracz może przeczytać opis przeciwnika, skalę zagrożenia, a także przybliżoną ilość życia.

W trybie gry wieloosobowej jest możliwość wcielenia się w mistrza gry, który ma pełną władzę nad serwerem. Na każdym serwerze mogą przebywać jednocześnie maksymalnie 64 osoby. Zarówno w trybie jednoosobowym jak i wieloosobowym można używać emotów.

Edytor Aurora

Edytor Aurora to zestaw narzędzi dołączony do zarówno zwykłej wersji gry, jak i diamentowej edycji posiadającej wszystkie dodatki. Umożliwia on tworzenie własnych modułów dla gry jedno i wieloosobowej. Każdy teren stworzony w edytorze jest podzielony na kwadraty tej samej wielkości[24]. Podczas tworzenia modułu możliwe jest dodanie potworów, bohaterów niezależnych czy budynków. Każdy obszar może także posiadać efekty dźwiękowe i elementy interaktywne takie jak drzwi lub pułapki[25]. Fani Neverwinter Nights stworzyli wiele modyfikacji w edytorze Aurora, między innymi remake gry Eye of Beholder z 1990 roku[26].

Produkcja i wydanie

Wymagania gry
Minimalne Zalecane
Microsoft Windows
System operacyjny Windows 98, Windows Me, Windows XP
Procesor Intel Pentium II 450 MHz lub lepszy Intel Pentium III 800 MHz lub lepszy
Pamięć operacyjna 96 MB RAM, 128 dla XP 128 MB RAM, 256 dla XP
Wolne miejsce na dysku twardym 1,2 GB 2 GB
Karta graficzna 16 MB TNT2-class OpenGL 1.2 NVIDIA GeForce 2[27]
Karta dźwiękowa kompatybilna z DirectX

Pierwsze rozmowy na temat Neverwinter Nights odbyły się w 1997 roku[28], a prace nad nią rozpoczęły się w styczniu 1998 roku. Początkowo gra miała się skupiać na trybie wieloosobowym, lecz po upływie kilku miesięcy zmieniono główne założenia. Według producenta Trenta Ostera głównym miastem w grze od początku było Neverwinter, a celem BioWare było przeniesienie graczy Neverwinter Nights i zbudowanie podobnej grupy fanów[29]. Tytuł gry nawiązuje do miasta Faerûnu – Neverwinter, na podstawie którego stworzono także pierwszą sieciową grę RPG z interfejsem graficznym[30]. Pierwsze doniesienia o tworzeniu gry pojawiły się w maju 1999 roku[31], natomiast oficjalna zapowiedź odbyła się w sierpniu 1999 roku na Gen Conie. Podczas pracy nad grą BioWare kontaktowało się z firmą Wizards of the Coast w celu uzgodnienia wszystkich zmian zachodzących w kolejnej edycji Dungeons & Dragons[32].

Początkowo wydawcą gry był Interplay Entertainment, lecz we wrześniu 2001 roku firma została pozwana przez twórców o bezprawne sublicencjonowanie gier i nieuregulowane płatności[33]. Ostatecznie grę wydała firma Infogrames[b][34], ale premiera została przesunięta na lato[35]. W marcu 2002 roku udostępniono intro z gry, w którym młody lord Nasher walczy z minotaurem[36]. Zapisy na otwarte beta testy gry zaczęto w kwietniu 2002 roku[37]. W maju wydano wersję testową edytora Aurora[38]. Za ścieżkę dźwiękową odpowiedzialny jest Jeremy Soule[1].

Gra trafiła do tłoczni 12 czerwca 2002 roku[39]. Przed oficjalną premierą twórcy wystawili dwa egzemplarze gry z własnymi podpisami na aukcji. Zebrany dochód przeznaczono na cele charytatywne[40]. Wersja demonstracyjna prezentująca prolog gry została udostępniona w grudniu 2002 roku[41]. W edycji kolekcjonerskiej dodano ścieżkę dźwiękową, plakat, podkładkę pod myszkę, koszulkę i książkę ze szkicami[42]. Po opóźnieniu, polska edycja trafiła do sklepów w listopadzie 2002 roku[3]. Po premierze zostało wydanych wiele aktualizacji. Poprawiono błędy techniczne, a także dodano m.in. klasy prestiżowe dodane w obu rozszerzeniach. Wydano także edycję platynową i diamentową, w skład których wchodzi podstawowa gra, oba dodatki, moduły i aktualizacje[43][44]. W sierpniu 2005 roku wydano zestaw trzech modyfikacji: Kingmaker, ShadowGuard i Witch's Wake[45]. W czerwcu 2012 roku wyłączono serwery gry i jej dodatków[46].

Odbiór gry

Szablon:Recenzje gier

Neverwinter Nights zostało pozytywnie odebrane przez krytyków, zyskując średnią ocen 91% na serwisie Metacritic[47]. Greg Kasavin ze strony GameSpot opisał ją jako „jedną z tych niezmiernie rzadkich gier, która ma do zaoferowania coś dla każdego, nawet osób które nie lubią cRPG”[21]. Redakcja amerykańskiej edycji czasopisma „PC Gamer” nazwała grę „pełnym zestawem i klasykiem na wieki”[48]. Chris Chan z New Straits Times powiedział „Neverwinter Nights jest marzeniem każdego gracza RPG”[49]. Gra została kilkukrotnie porównana do Icewind Dale II gdy ta miała swoją premierę. Według magazynu PC Format „w świetle Neverwinter Nights w grze jest niewiele wyjątkowych rzeczy, które się na tyle wyróżniają żeby ją polecić”[50]. Recenzent PC Zone stwierdził, że Icewind Dale II nie dorównuje jakością rozgrywki grze Neverwinter Nights[51].

Redakcja GamePro uznała grafikę za wspaniałą, a muzykę za niedoścignioną[52]. Michael Lafferty z GameZone pochwalił animacje w trakcie walki i uznał efekty czarów za dobrze zrobione. Negatywnie ocenił natomiast modele postaci, twierdząc, że są do siebie podobne[53]. Raymond Padilla z GameSpy nie uznał oprawy graficznej za imponującą, mówiąc „największa i prawdopodobnie jedyna rażąca wada tej gry to jej grafika”[54]. W momencie premiery, gra była postrzegana jako pierwsza, w której poprawnie zastosowano funkcję mistrza gry[55]. Raymond Padilla dojrzał wielki potencjał w trybie wieloosobowym dzięki użyciu edytora Aurora i funkcji mistrza gry[54].

Peter Suciu z magazynu „Newsweek” nazwał grę „prawdopodobnie najbogatszym doznaniem fantasy na PC”[56]. Greg Kasavin stwierdził, że Neverwinter Nights nie jest pierwszą grą z zasadami opartymi na tych z trzeciej edycji Dungeons & Dragons, ale jest pierwszą, która robi to tak dobrze[21]. Piotr Deja pozytywnie ocenił „świat gry tętniący własnym życiem gdzie można zatracić się bez reszty”[57].

Gra otrzymała łącznie ponad 80 nagród zarówno przed, jak i po premierze. Na targach E3 wielokrotnie przyznawano jej tytuł najlepszej gry RPG, trzy lata z rzędu od E3 Game Critics Award (2000–2002), a w 2002 roku od GameSpy i Game Revolution. Od organizacji BAFTA i Games Magazine otrzymała wyróżnienie gry roku. Serwis RPG Vault nagrodził Neverwinter Nights za muzykę, scenariusz, edytor Aurora i budowanie społeczności wokół gry[58]. Gra znajduje się na 31 miejscu najlepszych gier cRPG wszech czasów według IGN[59]. W 2006 roku ogłoszono, że Neverwinter Nights razem z dwoma dodatkami sprzedało się łącznie w nakładzie ponad dwu milionów egzemplarzy[60].

Kanadyjski Czerwony Krzyż złożył skargę do twórców, żeby usunęli symbol czerwonego krzyża z torb uzdrowicieli[61]. Po poprawkach symbol został usunięty.

Użycie naukowe

Zmodyfikowana wersja Neverwinter Nights była używana w celach edukacyjnych w West Nottinghamshire College w Anglii do nauczania matematyki[62]. Zarówna gra, jak i edytor Aurora były również używane w Macquarie University w Australii[63]. Na University of Minnesota gra była używana na wydziale dziennikarstwa, gdzie zadaniem studentów podczas grania było zbieranie faktów i przepytywanie świadków[64]. Natomiast Indiana University stworzył moduł do gry o nazwie Arden: World Of William Shakespeare, przy użyciu którego studenci mogli przenieść się do świata opisanego w wierszach Szekspira[65].

Kontynuacje

Po kilku miesiącach od ukazania się gry pojawiły się do niej dwa dodatki. Pierwszy z nich, Neverwinter Nights: Shadows of Undrentide wydany w czerwcu 2003 roku, opowiada o losach ucznia krasnoludzkiego awanturnika, Drogana Drogansona. Fabuła ma miejsce w tym samym okresie co atak Wyjącej Śmierci. Dodatek wprowadził klasy prestiżowe oraz możliwość zmiany ekwipunku towarzyszy.

Drugi dodatek, Hordes of the Underdark wydany w grudniu 2003 roku kontynuuje wydarzenia z pierwszego rozszerzenia. Gdy główna postać odpoczywa w Waterdeep, miasto zostaje zaatakowane przez potwory z Podmroku. Gra podnosi maksymalny poziom postaci do 40, dodaje nowe klasy prestiżowe i zdolność pozyskania drugiego najemnika.

2 września 2004 roku wydano konwersję gry na telefony komórkowe. Neverwinter Nights: Mobile oferuje rozgrywkę zbliżoną do tej z pierwowzoru. W grze zastosowano widok z góry i uproszczony interfejs użytkownika[66].

8 grudnia 2006 roku została wydana kontynuacja gry, której akcja ponownie rozgrywa się wokół miasta Neverwinter.

Uwagi

Szablon:Przypisy-lista

  1. a b Neverwinter Nights Original Soundtrack (ang.). game-ost.com. [dostęp 2013-02-09].
  2. a b Neverwinter Nights Related Games (ang.). GameSpot. [dostęp 2013-07-26].
  3. a b c Neverwinter Nights (PC) (pol.). Gry-Online. [dostęp 2013-01-21].
  4. Overview (ang.). Giant Bomb. [dostęp 2013-07-26].
  5. Neverwinter Nights For Mac (ang.). BioWare. [dostęp 2013-02-01].
  6. Neverwinter Nights For Linux (ang.). BioWare. [dostęp 2013-07-26].
  7. Instrukcja Neverwinter Nights. s. 34.
  8. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 1 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Dziennik - Lady Aribeth de Tylmarande zwołała do Akademii poszukiwaczy przygód, a także zwróciła się o pomoc do największych czarodziei z Krain, wliczając w to sławnego arcymaga z Waterdeep - Khelbena „Czarnokija” Arunsuna.”
  9. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 1 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aribeth: To tak dziwaczny zwierzyniec, jaki rzadko można oglądać: kuroliszek, pożeracz intelektu, yuan–ti oraz driada.”
  10. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 1 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Fenthick: Niech spojrzę. Hmm... "Lud Oka". Sekta w Neverwinter to prawdziwie zła nowina - zwłaszcza, jeśli stara się uniemożliwić nam odzyskanie stworzeń z Waterdeep.”
  11. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 1 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Fenthick: To zdrajca. Desther. Pomagałem mu, a potem podążyłem za nim, mając nadzieję, że jego oszustwo było pomyłką.”
  12. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 2 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aribeth: Lord Nasher rozkazał, byśmy znaleźli główną kwaterę tego kultu i odkryli jego plany.”
  13. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 2 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Dziennik - Z jego lektury wynika, że siedziba sekty znajduje się w Głównej Wieży Luskanu.”
  14. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 2 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aarin Gend: Aribeth i ja przeniesiemy się do Świątyni Tyra w Luskanie.”
  15. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 2 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aarin Gend: Udało mi się sporządzić fałszywy dokument, dzięki któremu staniesz się ambasadorem Mulhorandu.”
  16. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 3 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aarin Gend: Armie luskańskie, z Aribeth na czele, maszerują w stronę Neverwinter, pozostawiając za sobą jedynie śmierć i pożogę.”
  17. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 3 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aarin Gend: Przymierze Lordów przyszło nam z pomocą.”
  18. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 3 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Aarin Gend: Musimy wracać do zamku Never, by bronić jego murów i Słów Mocy przed Aribeth, i Maugrimem!”
  19. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 4 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Haedraline: Upadek Moragi pociągnął za sobą zniszczenie jej magii. Świat który stworzyła - Kamień Dusz - rozpadł się w proch, a wszyscy w nim zamknięci zginęli.”
  20. Victor Godinez: Electronic adventures: Sword and sorcery will please players.(The Dallas Morning News) (ang.). Knight Ridder/Tribune News Service, 2002-08-06. [dostęp 2013-04-13].
  21. a b c d e f g Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie gspot
    BŁĄD PRZYPISÓW
  22. BioWare, Neverwinter Nights. Atari, 18 czerwca 2002. Windows (wersja 1.69). Poziom/obszar: Rozdział 1 (Błąd! Nieznany kod języka: polski. Sprawdź listę kodów.). Cytat: „Tom Szubienicznik: Tom Szubienicznik! „Wyszczerz” dla przyjaciół.”
  23. Instrukcja Neverwinter Nights. s. 36 – 37.
  24. Intro to the Toolset - Part 2 (ang.). BioWare. [dostęp 2013-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-08-02)].
  25. Intro to the Toolset - Part 4 (ang.). BioWare. [dostęp 2013-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-08-02)].
  26. Krystian Smoszna: Eye of the Beholder dla użytkowników Neverwinter Nights (pol.). Gry-Online, 2005-03-08. [dostęp 2013-07-26].
  27. Neverwinter Nights System Requirements (ang.). BioWare. [dostęp 2013-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-08-02)].
  28. Neverwinter Nights Interview (ang.). IGN. [dostęp 2013-04-08].
  29. Neverwinter Nights Interview (ang.). IGN, 1999-08-06. [dostęp 2013-02-09].
  30. Stormfront Studios Honored At 59th Annual Emmy Technology Awards For Creating First Graphical Online Role-Playing Game (ang.). MCV, 2008-01-10. [dostęp 2013-02-01].
  31. News Archives: Week of May 2, 1999 (ang.). IGN, 1999-05. [dostęp 2013-02-13].
  32. Richard Aihoshi: Neverwinter Nights 3rd Edition Interview (ang.). IGN, 2000-08-24. [dostęp 2013-02-13].
  33. BioWare i Parallax pozywa do sądu Interplay (pol.). Gry-Online, 2001-09-21. [dostęp 2013-02-27].
  34. Przemysław Bartula: Neverwinter Nights na prostej (pol.). Gry-Online, 2002-01-25. [dostęp 2013-02-27].
  35. Przemysław Bartula: Neverwinter Nights - lato 2002 (pol.). Gry-Online, 2002-02-06. [dostęp 2013-02-27].
  36. Movies (ang.). BioWare. [dostęp 2013-03-04].
  37. Przemysław Bartula: Otwarte beta testy Neverwinter Nights (pol.). Gry-Online, 2002-04-23. [dostęp 2013-02-09].
  38. BETA Toolset is here! (ang.). BioWare, 2002-05-17. [dostęp 2013-02-27].
  39. Przemysław Bartula: Neverwinter Nights - Gold (pol.). Gry-Online, 2002-06-12. [dostęp 2013-02-09].
  40. Mariusz Klamra: Zostań pierwszym na świecie posiadaczem Neverwinter Nights (pol.). Gry-Online, 2002-06-16. [dostęp 2013-03-04].
  41. Przemysław Bartula: Demo Neverwinter Nights (pol.). Gry-Online, 2002-12-07. [dostęp 2013-02-09].
  42. Neverwinter Nights Collector's Edition (ang.). BioWare. [dostęp 2013-02-09].
  43. Krystian Smoszna: W październiku trafi na rynek platynowa edycja Neverwinter Nights (pol.). Gry-Online, 2004-08-06. [dostęp 2013-02-01].
  44. Krystian Smoszna: Neverwinter Nights w diamentowej edycji (pol.). Gry-Online, 2005-12-21. [dostęp 2013-02-01].
  45. Neverwinter Nights: Kingmaker (ang.). IGN. [dostęp 2013-07-26].
  46. Daniel Kłosiński: GameSpy wyłącza serwery Sniper Elite i innych gier (pol.). Eurogamer, 2012-12-10. [dostęp 2013-07-26].
  47. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie mc
    BŁĄD PRZYPISÓW
  48. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie pcgamer
    BŁĄD PRZYPISÓW
  49. Chris Chan: Engaging in never-ending wars (ang.). New Straits Times, 2002-07-05. [dostęp 2013-02-15].
  50. Ross Atherton. Icewind Dale II. „PC Format”, październik 2002 (ang.). 
  51. Chris Anderson: Icewind Dale II Review (ang.). PC Zone, 2002-09-12. [dostęp 2013-05-09].
  52. Neverwinter Nights (ang.). GamePro, 2002-07-23. [dostęp 2013-03-11].
  53. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie gzone
    BŁĄD PRZYPISÓW
  54. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie gspy
    BŁĄD PRZYPISÓW
  55. Steve Polack: Neverwinter nights. (PC). (ang.). PC World. [dostęp 2013-02-22].
  56. Peter Suciu: GAMES: Hooked On Saving The World. (ang.). Newsweek, 2002-08-19. [dostęp 2013-04-01].
  57. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie gryonline
    BŁĄD PRZYPISÓW
  58. Awards (ang.). BioWare. [dostęp 2013-02-15].
  59. Neverwinter Nights (ang.). IGN. [dostęp 2013-02-15].
  60. Neverwinter Nights 2 Captivates the Critics (ang.). GameSpot, 2006-12-04. [dostęp 2013-03-27].
  61. Cory Doctorow: Canadian Red Cross wastes its money harassing video game makers (ang.). boingboing.net, 2006-02-09. [dostęp 2013-02-06].
  62. Computer game to boost key skills (ang.). BBC, 2007-02-12. [dostęp 2013-02-06].
  63. INFO111/MAS111: Computer Games (ang.). Macquarie University. [dostęp 2013-05-19].
  64. Game Teaches Journalism Students Skills (ang.). HighBeam, 2006-03-08. [dostęp 2013-05-19].
  65. Arden: The World of William Shakespeare (ang.). Indiana University. [dostęp 2013-05-19].
  66. Neverwinter Nights: Mobile (ang.). GameSpot. [dostęp 2013-03-31].

Bibliografia

Linki zewnętrzne


Błąd w przypisach: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „uwaga”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="uwaga"/>
BŁĄD PRZYPISÓW