Главная страница

Nels Nelsen
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 3 czerwca 1894
Salangen
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 1943
Field

Nels Nelsen (ur. 3 czerwca 1894 r. w Salangen, zm. 3 czerwca 1943 r. w Field) – kanadyjski skoczek narciarski i działacz sportowy pochodzenia norweskiego, w latach 1925–1930 rekordzista świata w długości skoku narciarskiego – uzyskał 73 m na skoczni Big Hill, pięciokrotny mistrz Kanady.

Mimo swojego rekordu, nie został dopuszczony przez krajowych działaczy do udziału w Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1928. Pracował na Kolei Transkanadyjskiej. W 1933 stracił rękę w wypadku podczas polowania i musiał zakończyć karierę skoczka, pozostał jednak w kontakcie z tym sportem jako działacz.

Młodość i życie osobiste

Urodził się jako Nils Johan Nilsen w norweskiej rodzinie w Seljeskog w Salangen jako najstarszy wśród pięciorga rodzeństwa[1][2]. Jako dziecko Nelsen uprawiał narciarstwo, w tym skoki narciarskie, skacząc na ponad piętnastu skoczniach w jego okolicy[2]. W 1913 wyemigrował z rodziną do Big Eddy niedaleko Revelstoke w Kanadzie, gdzie zanglizował swoje imię[1]. Jego brat, Ivind Nilsen również był skoczkiem, a do jego sukcesów należało mistrzostwo świata chłopców w 1922. Ivind był znany z dobrego stylu, podczas gdy Nels z długości swoich skoków[3]. Nelsen przeprowadził się do północnego Vancouver, gdzie założył rodzinę[4] – ożenił się z Emmą Pickard, z którą miał dziesięcioro dzieci. Nie licząc krótkiego okresu w którym był instruktorem narciarstwa, pracował jako hamulcowy i konduktor na Kolei Transkanadyjskiej[5].

Kariera zawodnicza

Nelsen podczas skoku na Big Hill w 1916

Nelsen wygrał w 1916 miejski turniej karnawałowy, ustanawiając rekord skoczni Big Hill – 56 m. Poprawiając kilkukrotnie ten wynik był rekordzistą tego obiektu aż do 1932. W 1916 po raz pierwszy został mistrzem Kanady. Zdobywał złoty medal co rok do 1920, a także w 1922. Ustanowił amatorski rekord kraju w 1920, był jednym z najbardziej utytułowanych zawodników w Kanadzie pomiędzy 1916 a 1925. Jedną z jego metod na poprawę skoków było umieszczanie ołowiu na przedzie lub tyle nart w celu uzyskania odpowiedniego balansu[3].

Nelsen podczas ustanawiania rekordu świata w Revelstoke

Nelsen podróżował po Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, uczestnicząc w konkursach skoków narciarskich. W Kolumbii Brytyjskiej rywalizował w Nelson, Trail, Rossland, Princeton, Kamloops, Sandon, Nakusp, Kimberley i Cranbrook. W Albercie uczestniczył w konkursach w Clagary, Edmonton, Banff, Camrose, we wschodniej Kanadzie w Ottawie i Montrealu. Natomiast miasta w USA, gdzie rywalizował, to: Mount Rainier, Leavenworth, Dillon, Steamboat Springs, Denver, Salt Lake City i Brattleboro[5]. Jego skoki były rekordami kraju od 1916 to 1932[5].

Podczas turnieju karnawałowego na Big Hill w 1925 Nelsen, chory na grypę, ustanowił rekord świata[3]. Oddał skok na 73 m, a jego rekord utrzymywał się do 1930, kiedy to został pobity o dwa metry przez Adolpha Badruta na obiekcie Bernina-Roseg-Schanze w Szwajcarii (dwa lata później Bob Lymburne sprawił, że najdalszy skok znowu został ustanowiony w Revelstoke)[6]. W tamtych czasach w Europie nie przywiązywano dużej wagi do rekordu, ponieważ uważano, że można go łatwo pokonać, budując większą skocznię oraz zauważono, że rekordy nie uwzględniają stylu[7]. Nels Nelsen i Melbourne McKenzie planowali udać się do Sankt Moritz, by wziąć udział w konkursie skoków na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1928. Brak funduszy spowodował, że zamierzali pracować na frachtowcu. Ich plan nie zyskał aprobaty działaczy brytyjskich i Nelsen nigdy nie wystąpił na igrzyskach[5][4]. Zachował swój status amatora, ale spisywał się dobrze rywalizując z profesjonalistami[7]. Zimą 1932 pracował jako instruktor narciarstwa w Quebecu. Na polowaniu stracił rękę i nigdy więcej nie oddał już skoku[5].

Nelsen jako działacz

Po przyjeździe do Revelstoke, Nelsen uczestniczył w powstaniu tamtejszego klubu narciarskiego i w budowie Big Hill w Parku Narodowym Mount Revelstoke[7]. W 1927 pomógł w powstaniu skoczni w Grouse Mountain w północnym Vancouver[4]. Po wypadku, który zmusił go do zakończenia kariery zawodniczej, zaczął pracę w powstającym klubie narciarskim w Field, gdzie spędzał czas pomiędzy kursami pociągów[5]. Promował ścisłe przestrzeganie kodeksu amatorskiego i uważał, że profesjonalizm był destrukcyjny dla amerykańskiego związku narciarskiego[8].

Zarządzanie narciarstwem w Kanadzie było podzielone między Kanadyjski Amatorski Związek Narciarski (Canadian Amateur Ski Association) i Zachodniokanadyjski Amatorski Związek Narciarski (Western Canada Amateur Ski Association). Po latach rywalizacji doszło do sytuacji, gdzie obie organizacje nie uznawały się wzajemnie. Nelsen uczestniczył w ich fuzji i został wiceprezesem CASA od 1934[7][9].

Zmarł na atak serca 3 czerwca 1943, w swoje 49. urodziny[5]. W 1948 Big Hill została powiększona i nazwana jego nazwiskiem[10]. Nelsen został wpisany na listę amerykańskiej hali sław narciarstwa w 1971[8], kanadyjskiej hali sław narciarstwa w 1983[7] oraz BC Sports Hall of Fame w 1984[9].

  1. a b Scott 2005 ↓, s. 31
  2. a b Leif-Morten Olaussen, Knut Solnes. Innførte skisporten i OL-byen Vancouver. „Fremover”, 27 lutego 2010 (norw.). 
  3. a b c Revelstoke Museum and Archives: The Big Hill and world records: 1915 - 1933. Virtual Museum. [dostęp 2013-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-14)].
  4. a b c NV ski jump pioneer remembered by family. North Shore News, 2010-05-06.
  5. a b c d e f g Scott 2005 ↓, s. 32
  6. Thoresen 2007 ↓, s. 372
  7. a b c d e Canadian Ski Hall of Fame: Nels Nelsen. [dostęp 2013-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-15)].
  8. a b National Ski Hall of Fame: Nels Nelson.
  9. a b BC Sports Hall of Fame: Nels Nelsen. [dostęp 2013-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-15)].
  10. Revelstoke Museum: Re-opening of the Nels Nelsen Hill and the Tournament of Champions. [dostęp 2013-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-15)].

Bibliografia

  • Harold Anson: Jumping through time. Florence, Oregon: Port Hole Publications, 2010. ISBN 978-0-9768107-7-3.
  • Arne Thoresen: Lengst gjennom lufta. Oslo: Versal, 2007. ISBN 978-82-8188-030-6. (norw.)
  • Chic Scott: Powder Pioneers. Surrey: Rocky Mountain Books, 2005. ISBN 1-894765-64-8.

Szablon:Link GA