Главная страница

Moderus Beta
MF 01, MF 13
Ilustracja
Moderus Beta MF 01 na pętli Jelitkowo
Dane ogólne
Producent Düwag/Modertrans
Premiera luty 2007
Lata produkcji 2007-2015
Miejsce produkcji Poznań
Dane techniczne
Liczba członów {{{liczba członów}}}
Długość 26 640 mm
Szerokość 2330 mm
Wysokość 3650 mm
Prędkość maksymalna 70 km/h
Liczba miejsc siedzących {{{miejsca siedzące}}}
Liczba miejsc ogółem {{{miejsca ogółem}}}
Dane dla wersji zmodernizowanej za:[1]. Dane dla wersji przed modernizacją w artykule Düwag N8C.
Portal Portal Transport szynowy

Moderus Beta MF 01, MF 13tramwaje powstałe w wyniku modernizacji wagonów Düwag N8C i M8C, wyprodukowane przez firmę Modertrans Poznań. W latach 2007-2015 zmodernizowano łącznie 65 takich tramwajów i kursują one w Gdańsku i Elblągu.

Konstrukcja

N8C w ZTM Gdańsk, przed modernizacją

Pojazd zbudowano na bazie niemieckiego trójczłonowego, dwukierunkowego tramwaju Düwag N8C, produkowanego w latach 1978-1986. Łącznie zbudowano wówczas 76 sztuk takich tramwajów: 54 dla Dortmundu oraz 22 dla Kassel[2]

Przebudowa tramwaju polegała na wstawieniu nowego środkowego, niskopodłogowego członu (całkowicie własnego projektu), który montowany był pomiędzy istniejące wagony. Człon wyposażony jest w drzwi odkładane na zewnątrz, dzięki czemu tramwaj posiada szerokie, pozbawione środkowego słupka wejścia, co zapewnia szybką wymianę pasażerów[3]. Człon ten był wyprodukowany w Biskupicach Wielkopolskich[4]. Oba czoła tramwaju wymienione zostały na nowe, o nowoczesnym wyglądzie, z przednimi, giętymi, panoramicznymi szybami. Nowa kabina motorniczego posiada klatkę bezpieczeństwa, która zabezpiecza motorniczego w przypadku kolizji[3].

Moderus Beta MF 01 (N8C) jest tramwajem osadzonym na czterech dwuosiowych wózkach. Wózki w pierwszym i trzecim członie są napędowe, a wózki znajdujące się pod przegubem są toczne. Moderus Beta posiada dwa silniki napędowe o mocy 150 kW każdy[1].

Sterowanie jazdą odbywa się za pomocą joysticka z wbudowanym czuwakiem. Tramwaje wyposażone są w rozkładany stopień oraz w przyciski do otwierania drzwi przez pasażerów.

Tramwaj może zabrać łącznie 226 osób[1].

Tramwaje dla Gdańska są wyposażone w: kasowniki tradycyjne; elektroniczne wyświetlacze; nowe, plastikowe siedzenia; monitoring; klimatyzację w kabinie motorniczego[5]. Tramwaje dla Gdańskiej z drugiej serii są dodatkowo być wyposażone w klimatyzację przestrzeni pasażerskiej[6]. Jeden z tramwajów z drugiej serii dla Gdańska została pomalowany w kremowe-niebieskie barwy nawiązujące do malowania gdańskich tramwajów z okresu międzywojennego[7].

Eksploatacja

Dostawa Moderusa Bety do Gdańska
Moderus Beta w malowaniu reklamowym
Kraj Miasto Przewoźnik Typ Lata dostaw Liczba
Polska
Polska
Gdańsk ZKM Gdańsk MF 01 (pierw. N8C) 2009–2015 62 [8][9]
Elbląg Tramwaje Elbląskie MF 13 (pierw. M8C) 2013–2015 3 [10][11]
Łączna liczba: 65

Gdańsk

W 2007 roku ZKM Gdańsk kupił 46 tramwajów Düwag N8C, wycofanych z eksploatacji w Dortmundzie[8]. Początkowo były kupowane do obsługi planowanej linii na Chełm, na którą nie mogły wjechać tramwaje Konstal 105Na, które dominowały we flocie przewoźnika[12]. Pierwszy niezmodernizowany tramwaj został przywieziony do Gdańska w lutym 2007. Na tymczasową linię 98 (Jelitkowo-Zaspa) wyjechały 28 kwietnia 2007[13].

W 2008 roku rozstrzygnięto przetarg w wyniku którego wszystkie wagony zostały skierowane na modernizacje do zakładów Modertrans Poznań[8]. Początkowo Modertrans miał problemy z modernizacją wagonów, co powodowało znaczne opóźnienia w realizacji umowy. Pierwszy zmodernizowany N8C został dostarczony 24 kwietnia 2009. Niestety wagon ten przyjechał niesprawny i do zajezdni Wrzeszcz musiał zostać odholowany. Fakt ten był krytykowany przez miejscową prasę[14]. Ostatni przyjechał 13 kwietnia 2012, prawie półtora roku po terminie[15]. Opóźnienia powodowały, że do Gdańska zaczęły nieplanowo przyjeżdżać składy niezmodernizowane[16]. Tramwaje zostały początkowo przypisane do zajezdni Wrzeszcz, gdzie zastępowały wagony Konstal 105Na, które były przenoszone na Nowy Port lub złomowane. Od maja 2011 na skutek dostaw wagonów Pesa Swing Moderus Beta MF 01 zostały przydzielane również do zajezdni Nowy Port, gdzie wypierały wagony Konstal 105Na. Istotną zaletą tych wagonów jest dwukierunkowość, która jest wykorzystywana podczas remontów torowiska[15]. Tramwaje te mogą być prowadzone w jeździe ukrotnionej, lecz ze względu na zbyt krótkie przystanki nie jest to wykorzystywane[17].

W maju 2014 ZKM kupił 14 kolejnych N8C, tym razem z Kassel[2]. W przetargu na ich modernizację jedyną ofertę złożył Modertrans, jednakże została ona odrzucona ze względu na przekroczenie budżetu[2]. W kolejnym przetargu wybrano ofertę Modertransu i w listopadzie podpisano umowę na modernizację 16 N8C (w między czasie ZKM dokupił 2 tramwaje z Kassel)[18][6]. W nocy z 1 na 2 marca 2015 dostarczono do Gdańsk pierwszy tramwaj z drugiej partii[19]. Na początku maja 2 pierwsze tramwaje z drugiej partii wyjechały na trasy[20]. Dostawy zmodernizowanych tramwajów zakończono w połowie sierpnia[21].

Elbląg

Düwag M8C w Elblągu

Tramwaje Elbląskie zakupiły dwie sztuki tramwajów M8C (wersja wąskotorowa N8C) z Augsburga[22], które poddały modernizacji takiej samej jak ZKM Gdańsk[23]. Zgodnie z warunkami przetargu przyjmowane były oferty tylko zakładów mających doświadczenie w modernizacji przynajmniej 3 sztuk tego typu tramwajów mających dopuszczenie do ruchu na terenie Polski[24]. 7 maja podjęto decyzję o udzieleniu zamówienia firmie Modertrans[25].

18 października 2013 dostarczono pierwszy z dwóch zmodernizowanych wagonów do Elbląga[26], a 10 stycznia 2014 odbyła się jego prezentacja[23].

Na początku 2014 roku Tramwaje Elbląskie zakupiły jeszcze jeden tramwaj M8C z Augsburga z zamiarem jego modernizacji[27]. 18 sierpnia spółka podpisała z Modertransem umowę na jego modernizację[28], a w lipcu 2015 zmodernizowany tramwaj powrócił do Elbląga[11]. Zakres tego remontu był większy ze względu na uszkodzenia układu napędowego[29].

Zobacz też


  1. a b c Düwag N8C_Mod (pol.). Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdańsku Sp. z o.o.. [dostęp 1 maja 2013].
  2. a b c Gdańsk kupił 14 tramwajów z Kassel (pol.). infotram.pl, 2014-05-08. [dostęp 2014-06-24]. Błąd w przypisach: Nieprawidłowy znacznik <ref>; nazwę „infotram.pl-2014-05-08” zdefiniowano więcej niż raz z różną zawartością
    BŁĄD PRZYPISÓW
  3. a b Tomasz Gieżyński. Modernizacja N8C dla Gdańska w Poznaniu. „Świat Kolei”. 8/2008, s. 9. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  4. Tomasz Gieżyński. Wreszcie postęp w modernizacji wagonów N8C z Dortmundu dla Gdańska. „Świat Kolei”. 4/2009, s. 9. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  5. Gdańsk: 46 tramwajów N8C zmodernizowanych przez Modertrans do 2010 roku (pol.). infotram.pl, 22 lipca 2008. [dostęp 22 lipca 2008].
  6. a b Wszystkie Jazzy na trasie! (pol.). infotram.pl, 2015-01-30. [dostęp 2015-01-30].
  7. Kremowo-niebieski N8C już wkrótce w Gdańsku (pol.). infotram.pl, 2015-07-08. [dostęp 2015-07-10].
  8. a b c Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Poznań: Kolpress, 2011, s. 98. ISBN 978-83-920784-6-3.
  9. Komplet zmodernizowanych Dortmundów w Gdańsku (pol.). infotram.pl, 2015-08-17. [dostęp 2015-08-18].
  10. Modertrans: M8C na elbląskich torowiskach (pol.). 2014-01-24. [dostęp 2015-08-18].
  11. a b Komplet tramwajów z Augsburga w Elblągu (pol.). infotram.pl, 2015-07-07. [dostęp 2015-07-07].
  12. Krystian Jacobson. Gdańsk – otwarcie linii na Chełm!. „Świat Kolei”. 2/2008, s. 8. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  13. Krystian Jacobson. Poruszają Gdańsk. „Świat Kolei”. 7/2007, s. 8. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  14. T. Gieżyński. Telenoweli modernizacyjnej ciąg dalszy. „Świat Kolei”. 6/2009, s. 9. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  15. a b Krystian Jacobson. Wagony N8C-NF w Gdańsku. „Świat Kolei”. 6/2012, s. 48–49. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  16. Krystian Jacobson. Zamiast w Poznaniu kolejny „dortmunder” w Gdańsku. „Świat Kolei”. 11/2008, s. 8. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  17. Krystian Jacobson. Jazda ukrotniona N8C. „Świat Kolei”. 5/2010, s. 8–9. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  18. Modertrans podpisał umowę z ZKM Gdańsk (pol.). infotram.pl, 2014-11-06. [dostęp 2014-11-08].
  19. Pierwszy zmodernizowany N8C z nowej partii już w Gdańsku (pol.). infotram.pl, 2015-03-02. [dostęp 2015-03-02].
  20. Gdańsk: Pierwsze N8C z Kassel już na torach (pol.). transport-publiczny.pl, 2015-05-05. [dostęp 2015-05-07].
  21. Ostatni używany tramwaj z Niemiec już w Gdańsku (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-08-17. [dostęp 2015-08-17].
  22. M8C za GT6 w Elblągu - InfoTram: (pol.). infotram.pl, 2013-04-24. [dostęp 2013-05-13].
  23. a b Elbląg: Inauguracyjny przejazd M8C - Elbląg (pol.). [dostęp 2013-05-13].
  24. Elbląg: Modernizacja wagonów M8C - InfoTram: (pol.). [dostęp 2013-05-13].
  25. PL-Elbląg: Usługi naprawcze i konserwacyjne - 2013/S 116-198772 - Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia – zamówienia sektorowe (pol.). 2013-06-14. [dostęp 2014-01-31].
  26. Elbląski M8C (pol.). 2013-10-18. [dostęp 2013-10-19].
  27. Trzeci 30-latek z Augsburga wyruszy na elbląskie tory w 2015 (pol.). 2014-03-12. [dostęp 2014-03-18].
  28. Zamówienie publiczne - 299818-2014 (pol.). 2014-09-01. [dostęp 2014-09-05].
  29. To jednak Modertrans zmodernizuje kolejny elbląski M8C (pol.). 2014-09-04. [dostęp 2014-09-05].