Главная страница

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Minuskuł 543 (wedle numeracji Gregory—Aland), ε 257 (von Soden)[1] – rękopis Nowego Testamentu z tekstem czterech Ewangelii, pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z XII wieku. Tekst rękopisu jest pomocny dla poznania historii tekstu Nowego Testamentu i jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

Opis rękopisu

Kodeks zawiera tekst czterech Ewangelii, na 184 pergaminowych kartach (28 cm na 23 cm)[2]. Posiada kilka lukę, z powodu utraconych kart (Mt 12,11-13,10; Mk 8,4-28; Łk 15,20-16,9; Jn 2,22-4,6; 4,52-5,43; 11,21-47)[3]. Zawiera księgi liturgiczne z żywotami świętych: synaksarion i menologium[4]. Zawiera dodatkowy materiał - Granice Pięciu Patriarchatów (podobnie jak minuskuł 69 oraz 211)[3][5].

Tekst pisany jest dwoma kolumnami na stronę, 27-30 linijek w kolumnie[2], 17 liter w linii. Litery są niewielkie, atrament ma barwę brunatną[6]. Przydechy i akcenty stosowane są regularnie. Stosuje błędy itacyzmu oraz N efelkystikon. Nie ma błędów związanych z iota subscriptum, natomiast iota adscriptum występuje bardzo często, zwłaszcza w Ewangelii Marka[7].

Tekst Ewangelii dzielony jest według κεφαλαια (rozdziały) oraz według krótszych jednostek - Sekcji Ammoniusza. Numery κεφαλαια oraz Sekcji Ammoniusza umieszczone zostały na marginesach. Sekcje Ammoniusza opatrzone zostały odniesieniami do Kanonów Euzebiusza. Przed każdą z ewangelii umieszczone zostały listy κεφαλαια (spis treści). Tekst ewangelii zawiera ponadto τιτλοι (tytuły)[6].

Nomina sacra zazwyczaj pisane są skrótami, w ten sam sposób co w innych rękopisach, jednak niekonsekwentnie. Termin υιος (syn) skrócony został tylko raz (Jan 4,47). W niektórych przypadkach skryba stosuje niezwykłe, niestosowane przez innych skróty. Termin σταυρωσον (ukrzyżuj) skrócony został do στωσον, termin σταυρωθη — στρωθη, termin παρθηνος (dziewica) został skrócony do παρνος[8].

ST-owe cytaty zostały oznakowane na marginesie[9].

Tekst

Grecki tekst Ewangelii reprezentuje tekst cezarejski. Aland zaklasyfikował go do Kategorii III, co oznacza że jest ważny dla poznania historii tekstu Nowego Testamentu[2]. Reprezentuje tekstualną rodzinę Ferrara. Także kształt liter i menologium potwierdza przynależność do tej grupy[10]. Według Claremont Profile Method, tj. metody wielokrotnych wariantów jest jednym z najlepszych reprezentantów rodziny Ferrara. Jednak metodą tą przebadano tylko trzy rozdziały Ewangelii Łukasza (1; 10; 20)[11].

Tekst Pericope adulterae (Jan 7,53-8,11) umieszczony został w Ewangelii Łukasza, za 21,38, tekst Mt 17,2b-3 (znaki czasu) został opuszczony, Łk 22,43-44 (krwawy pot Jezusa) umieszczony został za Mt 26,39[4].

Mateusz 1,18 e 1,23 — εν γαστρι ] εγγαστρι
Mateusz 6,24 — μαμμωνα ] μαμωνα (mamona)
Mateusz 7,2 — απο (od) ] εκ (z)
Mateusz 8,4 — Μωσης ] Μωυσης (Mojżesz)
Mateusz 8,8 — ικανος (godny) ] αξιος (godny)
Matthew 8:26 — τοις ανεμοις (wiatry) ] τω ανεμω (wiatr)
Matthew 9:17 — απολουνται (zniszczone) ] απολλουνται (ΝΑ27 ma απολλυνται)
Matthew 9:17 — αμφοτερα ] αμφοτεροι (oboje)
Marek 1,9 — Ναζαρετ ] Ναζαρεθ (Nazaret)
Marek 1,10 — απο (od) ] εκ (z)
Marek 1,10 — εκ (z) ] εις (do)

Historia

Lady Burdett-Coutts

Paleograficznie datowany jest na wiek XII[2]. Rękopis prawdopodobnie powstał w Kalabrii bądź na Sycylii, na co wskazuje menologium[12]. Paleograficzne studia rękopisu wskazują na powstanie w którymś z sycylijskich skryptoriów[10].

Historia kodeksu jest znana od roku 1864, kiedy został zakupiony wraz z setką innych rękopisów (wśród nich minuskuły 532-546) w Janina przez filantropkę baronową Burdett-Coutts[6]. Zostały one przywiezione do Anglii w latach 1870-1871[13]. Burdett-Coutts sprezentowała rękopis dla Roger Cholmely's School, w Londynie, gdzie początkowo był przechowywany (Burdett-Coutts III. 5)[14].

W roku 1883 Scrivener zaobserwował jego podobieństwo tekstualne do rodziny Ferrara[15]. Scrivener skolacjonował jego tekst, opublikowany po jego śmierci w 1893[16]. Scrivener popełnił jednak nieco błędów w odczycie i w związku z tym w 1932 Jacob Geerlings, z Uniwersytetu w Utah, skolacjonował tekst rękopisu na nowo[17]. Tekst rękopisu został skonfrontowany z Textus receptus w wydaniu Stefanusa (Editio Regia)[18].

W 1922 roku został nabyty dla University of Michigan w Ann Arbor[10][19], w którego bibliotece jest obecnie przechowywany pod numerem katalogowym Ms. 15[2].

Jest cytowany w naukowych wydaniach greckiego Novum Testamentum. W 27 wydaniu Nestle-Alanda zaliczony został do rękopisów cytowanych w pierwszej kolejności[20].

Galeria

Zobacz też

  1. Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 67.
  2. a b c d e K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 129. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  3. a b Jacob Geerlings, Codex 543, University of Michigan 15 (Gregory 543; von Soden ε 257), w: Six Collations, p. 27.
  4. a b C. R. Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs, 1900, s. 201.
  5. J. Rendel Harris, The Origin of the Leicester Codex of the New Testament (London, 1887), pp. 62-65.
  6. a b c F. H. A. Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. T. 1. London: 1894, s. 255.
  7. Frederick Henry Ambrose Scrivener, Adversaria Critica Sacra: With a Short Explanatory Introduction (Cambridge, 1893), p. XIX.
  8. Jacob Geerlings, Codex 543, University of Michigan 15 (Gregory 543; von Soden ε 257), in Six Collations, pp. 28-29.
  9. Jacob Geerlings, Codex 543, University of Michigan 15 (Gregory 543; von Soden ε 257), in Six Collations, p. 30.
  10. a b c Jacob Geerlings, Codex 543, University of Michigan 15 (Gregory 543; von Soden ε 257), in Six Collations, p. 26.
  11. F. Wisse: The Profile Method for Classifying and Evaluating Manuscripts Evidence. Wm. Eerdmans, 1982, s. 62.
  12. Rendel Harris, Further Researches into the History of the Ferrar Group, 1900.
  13. Robert Mathiesen, An Important Greek Manuscript Rediscovered and Redated (Codex Burdett-Coutts III.42), The Harvard Theological Review, Vol. 76, No. 1 (Jan., 1983), pp. 131-133.
  14. F. H. A. Scrivener, Adversaria critica sacra (Cambridge, 1893), pp. XVI-XVII.
  15. F. H. A. Scrivener, A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament, Third Edition, Vol. 1 (1883), p. 236.
  16. F. H. A. Scrivener, Adversaria critica sacra (Cambridge, 1893), pp. 1-59.
  17. Kirsopp Lake & Silva Lake, Six Collations of New Testament Manuscripts, p. VII.
  18. Jacob Geerlings, Codex 543, University of Michigan 15 (Gregory 543; von Soden ε 257), w: Six Collations, ss. 30-76.
  19. Kenneth W. Clark, A Descriptive Catalogue of Greek New Testament Manuscripts in America (Chicago, 1937), p. 294.
  20. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001, s. 58*. ISBN 978-3-438-05100-4.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Szablon:Link GA