Главная страница

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Minuskuł 35 (wedle numeracji Gregory–Aland), A18 (von Soden)[1] – rękopis Nowego Testamentu pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z XI wieku[2]. Zawiera marginalia. Rękopis został przygotowany do czytań liturgicznych. Tekst nie jest wysoko oceniany przez krytyków tekstu, cenią go natomiast zwolennicy bizantyńskiej tradycji tekstualnej. Stał się podstawą dla wydania Ewangelii Jana wedle tej tradycji.

Opis rękopisu

Kodeks zawiera pełny tekst Nowego Testamentu, na 328 pergaminowych kartach (18,6 cm na 13,9 cm)[2]. Po Listach Pawła zawiera Homilie Jana Chryzostoma[3], Aparat Eutaliusza do Listów powszechnych, scholia do Apokalipsy[3]. Zawiera też księgi liturgiczne z żywotami świętych: synaksarion i menologium[3]. Tekst zawiera wiele korekt[4].

Tekst rękopisu pisany jest jedną kolumną na stronę, w 27 linijkach na stronę[2].

Tekst Ewangelii dzielony jest według κεφαλαια (rozdziałów), których numery podano na marginesie. Sekcje Ammoniusza opatrzone zostały odniesieniami do Kanonów Euzebiusza. Tekst ewangelii zawiera τιτλοι (tytuły). Ponadto przed każdą z Ewangelii umieszczone zostały listy κεφαλαια (spis treści)[4][3].

Zawiera noty liturgiczne na marginesie, dzięki czemu rękopis mógł być używany podczas liturgii. Zawiera Aparat Eutaliusza do Listów powszechnych oraz prolegomenę do Apokalipsy[3].

Rękopis zawiera tekst Pericope adulterae (Jan 7,53-8,11), został on jednak oznakowany na marginesie przez znak dzielenia (÷), co oznacza że autentyczność tego tekstu jest wątpliwa[3][5].

Tekst

Grecki tekst Ewangelii reprezentuje tekst bizantyński. Aland zaklasyfikował go do Kategorii V[6]. Uchodzi za jednego z najlepszych reprezentantów standardowego tekstu bizantyńskiego[7].

Hermann von Soden zaklasyfikował go do rodziny tekstualnej Kr[a]. Zostało to potwierdzone przez Claremont Profile Method, tj. metodę wielokrotnych wariantów. Metodą tą przebadano tylko dwa rozdziały Ewangelii Łukasza (Łk 1 i Łk 20)[8].

Historia

Paleograficznie datowany jest na wiek XI[2]. Rękopis został nabyty pomiędzy 1643 a 1653 rokiem[7][9]. Pierwszy opis rękopisu sporządził Bernard de Montfaucon[10]. Na listę rękopisów Nowego Testamentu wciągnął go Wettstein. Rękopis badali Scholz oraz Paulin Martin[11]. Herman C. Hoskier skolacjonował tekst Apokalipsy[12].

Obecnie przechowywany jest we Francuskiej Bibliotece Narodowej w Paryżu, w Fonds Coislin pod numerem katalogowym Gr. 199[2].

Nie jest cytowany w naukowych wydaniach greckiego Novum Testamentum Nestle-Alanda (NA26, NA27)[13].

W roku 1999 przystąpiono do przygotowania tekstu Ewangelii Jana według bizantyńskiej tradycji tekstualnej. Przy wyborze rękopisów minuskuł 35 został uznany za najlepszego przedstawiciela bizantyńskiego tekstu, ze względu na regularną gramatykę i niewielkie odchylenia od późniejszych drukowanych wydań tekstu bizantyńskiego (zwłaszcza wydania patriarchalnego z 1904 roku). W roku 2007 ukazała się Ewangelia Jana (The Gospel According to John in the Byzantine Tradition, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2007)[14]. Tekst wydania różni się od rękopisu jedynie w 18 miejscach. 10 zmian dotyczy ortografii:[15]

4,9 συχρωνται zamieniono na συγχρωνται
5,8 εγερται ] εγειρε
5,8 κραββατον ] κραβαττον
5,9 κραββατον ] κραβαττον
5,10 κραββατον ] κραβαττον
5,11 κραββατον ] κραβαττον
5,12 κραββατον ] κραβαττον
12,6 εμελλεν ] εμελεν
18,23 δαιρεις ] δερεις
20,16 ραβουνι ] ραββουνι

W 8 miejscach wydanie idzie za korektami, ze względu na błędy dokonane przez oryginalnego skrybę:

4,13 υδατος 35* τουτο 35c
4,18 ο 35* ον 35c
10,1 αμην 35* αμην αμην 35c
10,16 [3 blank spaces] 35* εχω α ουκ εστιν 35c
10,25 αυτοις αυτοις 35* αυτοις 35c
12,2 om. 35* ην 35c
16,17 om. 35* υπαγω 35c
16,19 om. 35* ειπον 35c

W 4 przypadkach skryba poprawił samego siebie, jednak wydanie obrało oryginalny tekst[15].

Zobacz też

  1. Tj. standardowy tekst bizantyjski.
  1. Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 49.
  2. a b c d e K. Aland, M. Welte, B. Köster, K. Junack, Kurzgefasste Liste der griechischen Handschriften des Neues Testaments, Walter de Gruyter, Berlin, New York 1994, p. 47.
  3. a b c d e f C. R. Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs, 1900, s. 137.
  4. a b F. H. A. Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. T. 1. London: 1894, s. 195.
  5. The Gospel According to John in the Byzantine Tradition, (Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2007), Introduction, p. XLI.
  6. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 138. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  7. a b "The Gospel According to John in the Byzantine Tradition". Introduction to the Printed Edition
  8. Frederik Wisse: The Profile Method for the Classification and Evaluation of Manuscript Evidence, as Applied to the Continuous Greek Text of the Gospel of Luke. Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company, 1982, s. 53. ISBN 0-8028-1918-4.
  9. The Gospel According to John in the Byzantine Tradition, (Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2007), Introduction, p. IV.
  10. Bernard de Montfaucon, Bibliotheca Coisliniana olim Segueriana, Paris: Ludovicus Guerin & Carolus Robustel, 1715, p. 250.
  11. Jean-Pierre-Paul Martin, Description technique des manuscrits grecs, relatif au Nouveau Testament, conservé dans les bibliothèques des Paris (Paris 1883), p. 45-46
  12. Herman C. Hoskier, Concerning the Text of the Apocalypse 1 (London, 1929), pp. 32-33.
  13. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001, s. 58*-59*, 704. ISBN 978-3-438-05100-4.
  14. Institute for Textual Scholarship and Electronic Editing University of Birmingham
  15. a b The Gospel According to John in the Byzantine Tradition, (Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2007), Introduction, p. XL.

Bibliografia

  • Bernard de Montfaucon, Bibliotheca Coisliniana olim Segueriana, Paris: Ludovicus Guerin & Carolus Robustel, 1715, p. 250.
  • Herman C. Hoskier, Concerning the Text of the Apocalypse 1 (London, 1929), pp. 32-33.

Linki zewnętrzne

  • INTF: Kodeks 35 (GA). W: Liste Handschriften [on-line]. Münster Institute. [dostęp 2013-01-16].