Главная страница

Bandera brytyjska
Nazwy okrętów Royal Navy

A - B - C - D - E - F - G
H - I - J - K - L - M - N
O - P - Q - R - S - T - U
V - W - X - Y - Z

lotniskowce
okręty desantowe
krążowniki liniowe
pancerniki
korwety i slupy
krążowniki
typy niszczycieli
typy fregat
okręty wojny minowej
monitory
okręty patrolowe
Królewskie Jachty
okręty podwodne
okręty wsparcia
okręty badawcze
bazy floty
placówki
szpitale i okręty szpitalne
bazy lotnicze
skrzydła lotnicze
główne punkty dowodzenia
dywizjony i flotylle

Royal Navy zbudowała kilka lotniskowców-okrętów warsztatowych samolotów dla swojej Fleet Air Arm przed i w czasie II wojny światowej. Kryzys abisyński (1934-35) zademonstrował Admiralicji potrzebę posiadania okrętu pomocniczego, który mógłby wspierać klasyczne lotniskowce, w taki sposób jak okręt-bazy stanowiły wsparcie dla okrętów podwodnych i niszczycieli[1]. Budowę pierwszego okrętu rozpoczęto przed wybuchem II wojny światowej w 1939. HMS „Unicorn” był pierwszym okrętem zbudowanym dla którejkolwiek marynarki, który mógł przeprowadzić pełen zakres obsługi samolotu i jego remontu oraz prowadzić normalne operacje lotnicze z pokładu lotniczego[2]. „Unicorn” udowodnił w czasie służby, że jest przydatną jednostką, więc Admiralicja zdecydowała się zmienić przeznaczenie dwóch znajdujących się w budowie lekkich lotniskowców (HMS „Perseus” i HMS „Pioneer”) i ukończyć je jako okręty warsztatowe[3]. W przeciwieństwie do „Unicorn” na pokładzie „Perseus” i „Pioneer” nie można było wylądować samolotem - te musiały być dostarczone na pokład dźwigami[4] .

„Unicorn” był używany w roli lekkiego lotniskowca w 1943, zanim został wysłany na Ocean Indyjski w 1944, gdzie był użyty w swojej pierwotnej funkcji. „Pioneer” dotarł w ten rejon w następnym roku, by wspierać brytyjską Flotę Pacyfiku. „Perseus” dotarł na Pacyfik już po zakończeniu wojny. Wszystkie trzy okręty zostały umieszczone w rezerwie po powrocie na Wyspy Brytyjskie w 1946. „Unicorn” wrócił do służby przed wybuchem wojny koreańskiej i był używany jako okręt do transportu samolotów, ale na czas wojny ponownie wrócił do pełnienia obowiązków okrętu warsztatowego. „Pioneer” wrócił do służby w 1950 by przetestować nowe wyposażenie dla lotniskowców i także został okrętem transportowym dla samolotów. „Perseus” nigdy nie wrócił już do służby[5]. Wszystkie trzy okręty zostały sprzedane na złom w latach 50. XX wieku[6].

Legenda

Artyleria Liczba i typ dział artylerii
Opancerzenie Grubość pancerza na linii wodnej
Wyporność Wyporność okrętów
Napęd Liczba śrub napędowych, typ napędu, prędkość maksymalna
Służba Daty rozpoczęcia i zakończenia prac nad okrętem oraz dalszy los
Położenie stępki Data położenia stępki
Wodowanie Data wodowania okrętu
Wejście do służby Data wejścia do służby.

HMS Unicorn

Osobny artykuł: HMS Unicorn (I72).
HMS „Unicorn” w Japonii (prawdopodobnie Sasebo)

HMS „Unicorn” był okrętem warsztatowym dla samolotów, którego budowa została rozpoczęta przez Royal Navy pod koniec lat 30. XX wieku. Okręt początkowo został ukończony jako lekki lotniskowiec. Zapewniał osłonę lotniczą wojskom lądującym w Salerno we wrześniu 1943. Po powrocie na Wyspy Brytyjskie okręt został przebudowany na jednostkę warsztatową[7]. Po przeróbce, pod koniec roku, został przekazany do Eastern Fleet na Oceanie Indyjskim[8]. „Unicorn” wspierał lotniskowce floty do momentu utworzenia brytyjskiej Floty Pacyfiku w listopadzie 1944. Został przeniesiony do Australii na początku 1945, gdzie miał wspierać operacje Floty Pacyfiku w czasie operacji Iceberg - alianckiego lądowania na Okinawie w maju 1945. By skrócić czas uzupełniania zapasów na brytyjskich lotniskowcach, okręt bazował na Wyspach Admiralicji i Filipinach do japońskiej kapitulacji. „Unicorn” został wycofany ze służby i umieszczony w rezerwie po tym jak wrócił na Wyspy Brytyjskie w styczniu 1946[9].

Okręt wrócił do służby w 1949 by wspierać lotniskowce Floty Dalekiego Wschodu (nazwa nadana po II wojnie światowej Eastern Fleet). Wyładowywał samoloty i sprzęt wojskowy w Singapurze w czerwcu 1950 gdy wybuchła wojna koreańska. Większość konfliktu spędził wożąc samoloty, żołnierzy i zapasy wspierając operacje wojsk Wspólnoty Brytyjskiej[10]. „Unicorn” wspierał także inne lotniskowce w czasie operacji w Korei, ale został także jedynym lotniskowcem, który przeprowadził bombardowanie lądu działami w czasie wojny, gdy zaatakował północnokoreańskich obserwatorów[11]. Okręt wrócił na Wyspy Brytyjskie po wojnie i został przesunięty do rezerwy[12]. Sprzedano go na złom w 1959[6].

Nazwa Samoloty Uzbrojenie Wyporność Napęd Służba[6]
Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Los
HMS „Unicorn” 36[13] 8 dział uniwersalnych QF kal. 102 mm Mk XVI (4 x II)
16 dział plot kal. 40 mm (4 x IV)
12 dział Oerlikon 20 mm (2 × II, 8 × I)[14]
16 510 długich ton[13] 2 śruby, 2 turbiny parowe, 24 węzły[13] 29 czerwca 1939 20 listopada 1941 12 marca 1943 złomowanie rozpoczęto 15 czerwca 1959

Okręty typu Colossus

HMS „Pioneer” 3 lutego 1945

HMS „Pioneer” i HMS „Perseus” nie zostały ukończone zgodnie z pierwotnym projektem 1942 Design Light Fleet Carrier (lekkie lotniskowce typu Colossus). Sukces „Unicorn” spowodował zmodyfikowanie dwóch jednostek jeszcze w czasie budowy. Okręty zostały ukończone jako jednostki warsztatowe, bez katapult lotniczych i z pomieszczeniami zbudowanymi na pokładzie lotniczym[3].

„Pioneer” dotarł do Australii na początku 1945 by wspierać operacje prowadzone z bazy na Wyspach Admiralicji przez brytyjską Flotę Pacyfiku przeciw siłom japońskim. Okręt i jego załoga pod koniec 1945 zostały wykorzystane do naprawy infrastruktury Hongkongu. Wrócił na Wyspy Brytyjskie na początku 1946. „Pioneer” natychmiast po powrocie został przesunięty do rezerwy[15] i sprzedany w 1954 na złom[16].

„Perseus” został ukończony w 1945, już po zakończeniu II wojny światowej. Odbył podróż do Australii pod koniec tego roku i znalazł się na antypodach w momencie gdy rozpoczęła się akcja wycofywania ludzi, samolotów i innego sprzętu. Po powrocie na Wyspy Brytyjskie na początku 1946 „Perseus” został przeniesiony do rezerwy. Okręt wrócił do służby w 1950 by służyć jako jednostka testowa w czasie prób katapult parowych znajdujących się wtedy w fazie rozwoju. Na jego pokładzie przeprowadzono ponad 1600 prób katapulty zanim została ona zdemontowana w 1952. Okręt został przerobiony na transportowiec samolotów, żołnierzy i sprzętu wojennego. Przesunięty do rezerwy w 1954[17]. Sprzedany na złom w 1958[16].

Nazwa Samoloty Uzbrojenie Wyporność Napęd Służba[6]
Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Los[16]
HMS „Pioneer” Brak[18] 24 działa plot. kal. 40 mm Mark VIII
19 × pojedynczych dział przeciwlotniczych Bofors kal. 40 mm[18]
12 000–12 265 długich ton[18] 2 śruby, 2 turbiny parowe, 25 węzłów[18] 2 grudnia 1942 26 marca 1944 8 lutego 1944 sprzedany na złom we wrześniu 1954
HMS „Perseus” 1 stycznia 1943 20 maja 1944 ukończony 19 października 1945[18] sprzedany na złom w maju 1958
  1. Friedman, s. 172
  2. Hobbs 2007, s. 41
  3. a b Friedman, s. 237, 239
  4. Lenton, s. 108
  5. Hobbs, s. 48–63
  6. a b c d Friedman, s. 362
  7. Friedman, s. 176
  8. Polmar & Genda, s. 340–41, 503
  9. Hobbs 2007, s. 48, 52–55
  10. Hobbs 2007, s. 55–59, 61
  11. Hobbs 2007, s. 58–59
  12. Hobbs 2007, s. 62–63
  13. a b c Lenton, s. 106
  14. Friedman, s. 367
  15. Hobbs 2007, s. 68–69, 73
  16. a b c Friedman, s. 363
  17. Hobbs 2007, s. 75, 78–79, 82, 85
  18. a b c d e Lenton, s. 107–08

Bibliografia

  • Norman Friedman: British Carrier Aviation: The Evolution of the Ships and Their Aircraft. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1988. ISBN 0-87021-054-8. (ang.)
  • David, Commander Hobbs: Moving Bases: Royal Navy Maintenance Carriers and MONABs. Liskeard, Kornwalia, Wielka Brytania: Maritime Books, 2007. ISBN 978-1-904459-30-9. (ang.)
  • H. T. Lenton: British & Commonwealth Warships of the Second World War. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1998. ISBN 1-55750-048-7. (ang.)
  • Norman Polmar, Minoru Genda: Aircraft Carriers: A History of Carrier Aviation and Its Influence on World Events. T. Volume 1, 1909–1945. Waszyngton, D.C.: Potomac Books, 2006. ISBN 1-57488-663-0. (ang.)