Главная страница

Linia kolejowa nr 214
Somonino – Kartuzy
Mapa przebiegu linii kolejowej 214
Dane podstawowe
Zarządca PLK S.A.
Numer linii 214
Tabela SRJP 440
Długość 7,578 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna brak
Prędkość maksymalna 40[1] km/h
Zdjęcie LK214
Linia kolejowa nr 214 pomiędzy Kartuzami a Lesznem Kartuskim
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 214 – niezelektryfikowana jednotorowa linia kolejowa łącząca Kartuzy z Somoninem. Fragment dawnej linii kolejowej Kościerzyna – Kartuzy. W latach 1918–1930 jedyna polska linia do Gdyni pozwalająca na ominięcie terytorium Wolnego Miasta Gdańsk. W latach 2003–2010 ruch pociągów pasażerskich był zawieszony, od czerwca 2010 prowadzony jest ruch sezonowy na trasie Gdynia – Kartuzy – Gdynia.

Przebieg linii

Linia kolejowa nr 214 zaczyna się na stacji Somonino, gdzie odbija w lewo od linii 201. Następnie w przebiegu zbliżonym do drogi wojewódzkiej nr 224, biegnie początkowo na północny wschód, po czym skręca na północny zachód. Mija jedną miejscowość na trasie (Leszno). Za Lesznem linia ponownie biegnie na północny wschód i kończy się w Kartuzach.

Linia w całości znajduje się na terenie powiatu kartuskiego oraz na terenie mezoregionu Pojezierze Kaszubskie[2].

Historia

1901–1945

Linia kolejowa nr 214 powstała w 1901, wówczas jako linia łącząca Kartuzy z Kościerzyną. Linia ta była typową pruską linią, która łączyła stolice ościennych powiatów[3]. Odcinek obecnej linii 214 został oddany do użytku 14 listopada 1901, jednakże pociągi pasażerskie poruszały się tędy dopiero od 1 grudnia. Po 16 dniach ze względu na ostry atak zimy, który spowodował wykolejenie pociągu relacji Kościerzyna – Kartuzy, ruch pociągów został zawieszony[4]. W 1909 zbudowano dworzec w Kartuzach[5]. W latach 1918–1930, czyli od odzyskania przez Polskę niepodległości do zbudowania Magistrali Węglowej linia Kościerzyna – Kartuzy była jedynym połączeniem Gdyni omijającym terytorium Wolnego Miasta Gdańsk. Z tego powodu, mimo posiadania parametrów linii lokalnej, ruch był znaczny[6]. Dodatkowo niekorzystne było położenie stacji w Kartuzach, gdyż pociągi musiały zmieniać czoło, co wiązało się z koniecznością obracania parowozów[7]. Po 1930 linia ta była linią wyłącznie lokalną, jednakże jej rola wzrosła w porównaniu do czasów przed 1918, gdyż stanowiła najkrótsze połączenie Kartuz z Gdynią[3].

1945–1989

W wyniku działań wojennych, podczas II wojny światowej, spłonął dworzec w Kartuzach, sama linia w momencie zakończenia działań wojennych była nieprzejezdna[8]. Ruch pasażerski na odcinku Kartuzy – Somonino został przywrócony w maju 1945. Pociągi z i do Kartuz były skomunikowane w Somoninie z pociągami do Gdyni i Kościerzyny[9]. Nowy dworzec został oddany do użytku w 1953[8]. W 1979 powstał jedyny przystanek osobowy pomiędzy Somoninem a Kartuzami – w Lesznie[10].

Po 1989

1 lutego 2003 ruch pasażerski został zawieszony. 26 czerwca 2010 wznowiono sezonowy ruch pasażerski na trasie Gdynia Gł. – Kartuzy, który był realizowany w wakacyjne weekendy. W następnych latach pociągi jeździły we przez całe wakacje codziennie[11].

Infrastruktura

Na całej długości linia jest jednotorowa niezelektryfikowana[6].

Węzły

Nazwa lub stacja węzłowa Schemat węzła Linie i kierunki
Somonino Somonino.PNG 201 Nowa Wieś Wielka, Gdynia Port
Kartuzy 229 Pruszcz Gdański, Łeba

Stacje i przystanki

Każdy z dworców na linii został wybudowany w innym czasie i innym stylu, żaden z nich nie zachował pierwotnego stylu pruskiego[12]. Budynek dworcowy w Somoninie jest przykładem połączenia dwóch brył starszej pochodzącej z czasów budowy linii, do której został dostawiony budynek w stylu zbliżonym do Bydgoszcz – Gdynia, w którym zostało zbudowane większość dworców w północnej część Magistrali Węglowej[6]. W Lesznie Kartuskim, ze względu na powstanie przystanku w latach 70. oraz niewielkie znacznie, funkcję dworca pełni blaszana buda, podobna do stosowany w przystankach autobusowych[10]. Dworzec w Kartuzach został zbudowany w latach 50., gdyż poprzedni spłonął w czasie wojny[9]. Nowy budynek powstał od podstaw, stąd nie jest nawet podobny do budynku przedwojennego.

Nazwa Zdjęcie Liczba
krawędzi
peronowych
Infrastruktura Źródło
Somonino PKP stacja kolejowa Somonino 01.jpg 3 rampa [13]
Leszno Kartuskie Leszno Kartuskie.JPG 1 [10]
Kartuzy PKP stacja kolejowa Kartuzy 05.jpg 4 lokomotywownia (adaptowana do innych celów),
wieża wodna
[14]

Ruch pociągów

Pociąg Gdynia-Kartuzy na stacji Somonino

Stały ruch pociągów został zawieszony w 2001. W 2010 nastąpiła reaktywacja pociągów w wakacje letnie. Na linii kursują dwie pary pociągów relacji Gdynia Główna-Kartuzy.

  1. Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: pociągi pasażerskie, autobusy szynowe, pociągi towarowe
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002, s. 46 i 126. ISBN 83-01-13897-1.
  3. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 40.
  4. Filip Karoński, Marcin Przegiętka. O tym pisano w grudniu. „Świat kolei”. 12/2011, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  5. Filip Karoński, Marcin Przegiętka. O tym pisano w lutym. „Świat kolei”. 2/2009, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  6. a b c Bernard Sobczyk. Kościerzyna – Kartuzy. „Świat kolei”. 1/2002, s. 16-17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. Grzegorz Kotlarz, Henryk Dąbrowski, Edward Wieczorek: Magistrala Węglowa. Rybnik: 2008, s. 7. ISBN 978-83-926946-0-1.
  8. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 244.
  9. a b Mieczysław Widernik (red.): Dzieje Kartuz. Kartuzy: Gmina Kartuzy, 2001, s. 246.
  10. a b c Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Leszno Kartuskie (pol.). kolej.one.pl. [dostęp 2011-12-19].
  11. Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Linia Somonino – Kartuzy (pol.). kolej.one.pl. [dostęp 2011-12-19].
  12. Przystanek Leszno Kartuskie został wybudowany w latach 70. XX wieku, stąd nie został wybudowany w stylu pruskim
  13. Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Somonino (pol.). kolej.one.pl. [dostęp 2011-12-19].
  14. Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Kartuzy (pol.). kolej.one.pl. [dostęp 2011-12-19].