Главная страница

{{{rodzaj}}}
{{{imię}}}
{{{tytuły}}}
[[Plik:{{{grafika}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{podpis grafiki}}}]]
{{{podpis grafiki}}}
Data i miejsce urodzenia {{{data urodzenia}}}
{{{miejsce urodzenia}}}
Data i miejsce śmierci {{{data śmierci}}}
{{{miejsce śmierci}}}
Czczony przez {{{kościół}}}
Beatyfikacja {{{data beatyfikacji}}}
{{{miejsce beatyfikacji}}}
przez {{{beatyfikujący}}}
Kanonizacja {{{data kanonizacji}}}
{{{miejsce kanonizacji}}}
przez {{{kanonizujący}}}
Wspomnienie {{{wspomnienie}}}
Atrybuty {{{atrybuty}}}
Patron {{{patron}}}
Szczególne miejsca kultu {{{miejsce kultu}}}
[[Plik:{{{faksymile}}}|130x100px|alt=Faksymile|]]

Leoncjusz, imię świeckie Lew Stasiewicz(ur. 20 marca 1884 w Tarnogrodzie - zm. 7 lutego 1972 w Michajłowskim) - święty prawosławny.

Biografia

Młodość

Był jedynym synem Katarzyny i Tomasza Stasiewiczów, głęboko religijnych prawosławnych chłopów zamieszkujących w Tarnogrodzie. Jego wuj Adam był duchownym. Jak wspominał przyszły duchowny, w okresie jego dzieciństwa w ich domu wielokrotnie zatrzymywali się na nocleg pielgrzymi, którzy opowiadali mu o odwiedzanych sanktuariach i czczonych w nich świętych[1]. Edukację podstawową odebrał w szkole ziemskiej, a następnie w czteroklasowym gimnazjum. W wieku piętnastu lat podjął pracę pisarza w sądzie w Tarnogrodzie. Sześć lat później zmarł jego ojciec. Mimo faktu, że stał się w tym momencie jedynym żywicielem rodziny, jego matka zgodziła się na porzucenie przez niego pracy i podjęcie nauki w prawosławnym seminarium duchownym w Chełmie, by mógł zostać kapłanem[1].

Duchowny

= W monasterach w Jabłecznej, Moskwie i Suzdalu

Widok monasteru św. Onufrego w Jabłecznej na pocz. XX wieku

31 grudnia 1910 wstąpił jako posłusznik do monasteru św. Onufrego w Jabłecznej. W 1912, w Wielki Poniedziałek, złożył w tymże klasztorze wieczyste śluby mnisze przed przełożonym wspólnoty archimandrytą Serafinem i przyjął imię Leoncjusz na cześć św. Leoncjusza z Rostowa. W tym samym roku zmarła jego matka. Również w 1912, 29 października, biskup chełmski Eulogiusz udzielił mu święceń diakońskich[1]. W roku następnym, 20 maja, nowy biskup chełmski Anastazy wyświęcił go na kapłana[2].

W latach 1913-1915 był skarbnikiem monasteru[1]. Następnie razem ze wszystkimi mnichami uciekł przed zbliżającą się linią frontu do Moskwy, gdzie początkowo zamieszkał tymczasowo, a w 1916 został przyjęty na stałe do monasteru Objawienia Pańskiego. Podjął studia w Moskiewskiej Akademii Duchownej, jednak z powodu jej zamknięcia w 1919 nie uzyskał dyplomu[3]. W 1919 otrzymał godność igumena. Monaster Objawienia Pańskiego był już wtedy zarejestrowany jako komuna pracy, by uniknąć likwidacji, zaś igumen Leoncjusz pełnił funkcję przewodniczącego komitetu mieszkańców[3].

W listopadzie 1922, na prośbę biskupa suzdalskiego Bazylego, igumen Leoncjusz został przeniesiony do monasteru Przemienienia Pańskiego i św. Eutymiusza w Suzdalu i już w tym samym roku objął obowiązki przełożonego blisko stuosobowej wspólnoty. Podjął starania na rzecz uporządkowania sytuacji finansowej podupadłego klasztoru, niemal natychmiast znalazł się jednak w konflikcie z częścią mnichów. W 1923 władze radzieckie ogłosiły likwidację monasteru. Ihumen został jednak w Suzdalu w charakterze proboszcza dwóch miejscowych parafii. W 1924 patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon nadał mu godność archimandryty. W tym czasie klasztor w Suzdalu był już zamknięty, zaś Leoncjusz pozostawał w mieście jako proboszcz dwóch miejscowych parafii[3]. W charakterze tym służył do 1930, ciesząc się znaczną popularnością i szacunkiem wiernych[3].

Aresztowanie i pobyt w łagrze

W 1930 został aresztowany pod zarzutem prowadzenia kontrrewolucyjnej działalności antyradzieckiej. Bezpośrednią przyczyną zatrzymania było przekroczenie przepisów zabraniających cerkiewnego dzwonienia[3]. Leoncjusz (Stasiewicz) został skazany na trzy lata łagru w Komi. Pracował tam jako felczer towarzyszący brygadzie więźniów budujących drogę[3].

Po odbyciu kary uzyskał zgodę biskupa juriew-polskiego Chryzanta na służbę duszpasterską we wsi Borodino. Jednak po roku działalności został aresztowany po raz drugi pod zarzutem prowadzenia agitacji religijnej wśród dzieci, przeciwstawiania się kolektywizacji oraz uczestnictwa w tajnej organizacji monarchistycznej. 15 lutego 1936 został po raz drugi skazany na trzy lata łagru w Karagandzie, gdzie był pomocnikiem lekarza. W obozie wielokrotnie był szykanowany przez strażników za odmowę wyrzeczenia się wiary[3].

W 1938 ihumen Leoncjusz został zwolniony z obozu i ponownie zamieszkał w Suzdalu. Nie objął jednak żadnej parafii[3]. Jedynie nieregularnie wędrował po pobliskich wsiach i odprawiał nabożeństwa w prywatnych domach. Jego postawa wynikała prawdopodobnie z negatywnego stosunku do ustroju ZSRR[4].

Działalność w Woroncowie i ponowne uwięzienie

W lipcu 1947 Leoncjusz (Stasiewicz) ponownie podjął służbę w strukturach Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Decyzją biskupa iwanowskiego i kineszemskiego Michała objął parafię Trójcy Świętej w Woroncowie. Duchowny zorganizował remont cerkwi parafialnej mimo obłożenia go wysokim podatkiem[4]. Archimandryta prowadził ascetyczny tryb życia, odprawiając wszystkie nabożeństwa sprawowane w klasztorach, nauczał młodzież, wzywał parafian, by w dni świąteczne powstrzymywali się od pracy. Wierni uważali go za świętego starca[4].

2 maja 1950 został aresztowany po raz trzeci. Tym razem postawiono mu zarzut rozpowszechniania treści antyradzieckich w kazaniach, w szczególności poprzez zapowiadanie rychłego końca świata, jak również o interpretowanie w duchu antypaństwowym treści pism religijnych. W tym samym roku został skazany na dziesięć lat łagru. Ponownie trafił do obozu w Komi, gdzie cieszył się powszechnym szacunkiem współwięźniów. Według hagiografii z powodzeniem egzorcyzmował córkę naczelnika obozu, dzięki czemu ten zezwolił na uroczyste obchody Paschy w łagrze[4].

Po kilku latach wyrok wydany w sprawie Leoncjusza (Stasiewicza) został zrewidowany. Sąd uznał, że duchowny dopuścił się jedynie okazjonalnych wypowiedzi o charakterze antyradzieckim i skrócił wymierzoną mu karę do pięciu lat. W rezultacie 30 kwietnia 1955 duchowny opuścił obóz[4].

Dalsza praca duszpasterska

20 lipca 1955 biskup iwanowski Benedykt skierował archimandrytę Leoncjusza do parafii św. Michała Archanioła w Michajłowskim. Kapłan natychmiast zdobył znaczny autorytet wśród wiernych. Uzyskał także zgodę na remont cerkwi parafialnej. W uznaniu sukcesów w pracy duszpasterskiej w 1960 został powołany przez biskupa Hilariona do rady eparchialnej i mianowany spowiednikiem duchowieństwa eparchii. Również w 1960 patriarcha moskiewski i całej Rusi uhonorował duchownego prawem odprawiania Świętej Liturgii przy otwartych carskich wrotach do Pieśni Cherubinów[4]. Jednak już w roku następnym, na skutek fałszywego oskarżenia ze strony duchownego-brata biskupa, kapłan został przez hierarchę suspendowany, a po miesiącu skierowany do ubogiej parafii w Jełchowce. W 1963, na skutek licznych próśb parafian z Michajłowskiego, nowy biskup iwanowski Leonid ponownie skierował archimandrytę do tejże miejscowości[4].

Podeszły wiek i choroba sprawiły, że w momencie powrotu do Michajłowskiego archimandryta Leoncjusz nie był już w stanie codziennie odprawiać Świętej Liturgii[4]. Przyjmował jednak wiernych w swoim domu, spowiadając, udzielając duchowych rad i pouczeń. Prowadził skromny tryb życia, nie przyjmował ofiar pieniężnych, przeznaczając wszystkie dary wiernych na utrzymanie świątyni. W 1969 został nagrodzony przez patriarchę Aleksego I prawem noszenia drugiego krzyża z ozdobami[5].

7 lutego 1962 po raz ostatni służył Świętą Liturgię, następnego dnia nagle zachorował i zmarł 9 lutego w domu parafialnym, w obecności chóru cerkiewnego, który śpiewał dla niego pieśni liturgiczne. Zgodnie z wyrażanym wcześniej życzeniem został pochowany na cmentarzu w Michajłowskim[5].

Kult

Leoncjusz (Stasiewicz) był uważany za świętego jeszcze za życia. W 1999 został ogłoszony świętym czczonym lokalnie w eparchii iwanowo-wozniesieńskiej i kineszemskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W roku następnym Sobór Biskupów Patriarchatu Moskiewskiego zaliczył go do Soboru Świętych Nowomęczenników i Wyznawców Rosyjskich[5] z tytułem świętego mnicha wyznawcy[1]. Cerkiew przypisuje mu dary uzdrawiania siłą modlitwy i widzenia przyszłości[5]. W Kościele Rosyjskim św. Leoncjusz otrzymał przydomek Michajłowski[1].

Kult archimandryty Leoncjusza funkcjonuje również w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym. W 2010 arcybiskup lubelski i chełmski Abel (Popławski) ustanowił ku jego czci lokalne, obchodzone w Tarnogrodzie święto w dniu 11 listopada[6].

  1. a b c d e f J. Charkiewicz: Męczennicy XX wieku. Martyrologia Prawosławia w Polsce w biografiach świętych. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2008, s. 253-255. ISBN 978-83-60311-11-0.
  2. K. Gryciuk. W Tarnogrodzie i w Biłgoraju. „Przegląd Prawosławny”. 12 (282), s. 7, grudzień 2008. ISSN 123-1078. 
  3. a b c d e f g h J. Charkiewicz: Męczennicy XX wieku. Martyrologia Prawosławia w Polsce w biografiach świętych. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2008, s. 257-259. ISBN 978-83-60311-11-0.
  4. a b c d e f g h J. Charkiewicz: Męczennicy XX wieku. Martyrologia Prawosławia w Polsce w biografiach świętych. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2008, s. 260-263. ISBN 978-83-60311-11-0.
  5. a b c d J. Charkiewicz: Męczennicy XX wieku. Martyrologia Prawosławia w Polsce w biografiach świętych. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2008, s. 264-266. ISBN 978-83-60311-11-0.
  6. Kuprianowicz G.: Święto ku czci św. Leoncjusza w Tarnogrodzie (pol.). cerkiew.pl. [dostęp 2012-09-05].