Главная страница

Krążowniki torpedowe typu Peyk (Peyk-i Şevket)
Ilustracja
„Peyk-i Şevket”
Kraj budowy  Cesarstwo Niemieckie
Użytkownicy  Imperium Osmańskie /
 Türk Deniz Kuvvetleri (2)
Stocznia Krupp Germania, Kolonia
Wejście do służby 1907
Zbudowane okręty 2
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 775 ton (1907)
850 t (1938)
Długość 80 m (między pionami)
Szerokość 8,4 m
Zanurzenie 4,6 m
Napęd 2 pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania (moc indykowana 5100 KM)
4 kotły wodnorurkowe, 2 śruby
Prędkość 22 węzły (na próbach)
Zasięg 3240 Mm[1]
Załoga 125 (1907 r.)
145 (1915 r.)
Uzbrojenie   1907:
2 działa 105 mm L/40
6 dział 57 mm L/40
2 działka 37 mm
2 km
3 wt 450 mm
  1938:
2 działa 88 mm L/40
4 działka 37 mm
2 wt 450 mm

Krążowniki torpedowe typu Peyk-i Şevket (Peyk) – typ dwóch tureckich krążowników torpedowych z początku XX wieku, zbudowanych w niemieckiej stoczni Krupp Germaniawerft, wodowanych w 1906 roku. Służyły w marynarce Imperium Osmańskiego od 1907 roku, a następnie po modernizacji, w marynarce Republiki Turcji do końca II wojny światowej. Brały aktywny udział w wojnach bałkańskich i I wojnie światowej.

Budowa

Oba okręty zostały zamówione dla floty Imperium Osmańskiego w stoczni Krupp Germania w Kolonii 18 stycznia 1903 (numery stoczniowe 126 i 127)[2]. Ich zamówienie miało być rekompensatą za znaczne obniżenie ceny modernizacji stojącego od 1900 roku w stoczni Kruppa starego pancernika barbetowego „Asar-i Tevfik”. Mimo to, według publikacji, cena za krążowniki torpedowe również była bardzo niska, a Krupp po kilkuletnich negocjacjach przystał na dyktowane mu niekorzystne warunki z uwagi na chęć uzyskania dużego zamówienia na artylerię ze strony armii tureckiej, do czego ostateczenie doszło w 1904 roku[3].

Oficjalnie stępkę pod budowę obu jednostek położono dopiero w lutym 1906, a wodowano je już 15 listopada i 1 grudnia tego roku[2]. Po próbach morskich, przybyły do Stambułu 13 listopada 1907. Okręty otrzymały nazwy: „Peyk-i Şevket” i „Berk-i Satvet”, w 1924 roku skrócone do „Peyk” i „Berk”[2].

Opis

Okręty klasyfikowane były według publikacji tureckich jako krążowniki torpedowe (tur. torpido-kruvazör)[2], aczkolwiek w literaturze są na ogół określane jako kanonierki torpedowe[1] (należy zauważyć, że w marynarce osmańskiej wyróżniano osobno klasę kanonierek torpedowych – tur. torpido gambot[4]).

Początkowe uzbrojenie stanowiły 2 działa kalibru 105 mm Krupp o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone w maskach przeciwodłamkowych na pokładzie dziobowym i rufowym oraz 6 dział kalibru 57 mm Krupp L/40 rozmieszczone po 3 na burtach. Zapas amunicji 105 mm wynosił 691 pocisków, zapas 57 mm - 1800 pocisków[2]. Uzbrojenie uzupełniały 2 działka 37 mm Krupp i 2 karabiny maszynowe Hotchkiss[2]. Uzbrojenie torpedowe składało się z jednej stałej nadwodnej wyrzutni torped 450 mm w stewie dziobowej i dwóch obrotowych wyrzutni 450 mm na pokładzie, umieszczonych po jednej na burcie[2].

W latach 1936-1938 okręty przeszły modernizację i przebudowę w T C Gölcük Tersane[2]. Po modernizacji uzbrojenie stanowiły 2 działa kalibru 88 mm Krupp o długości lufy L/40 na pokładzie dziobowym i rufowym, 4 działka kalibru 37 mm Krupp i 2 wyrzutnie torped[2].

Bibliografia

  • Bernd Langensiepen, Ahmet Güleryüz: The Ottoman steam navy 1828-1923. Conway Maritime Press, 1995. ISBN 0-85177-610-8. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway's All The World's Fighting Ships 1906-1921. (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1985, s. 392. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)