Главная страница

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Kodeks Tischendorfa IV, łac. Codex Tischendorfianus IV (Gregory-Aland no. Γ albo 036), ε 70 (Soden) – grecki kodeks uncjalny, paleograficznie datowany na X wiek (jakkolwiek wiek IX też jest brany pod uwagę)[1]. Rękopis posiada noty marginalne, został przystosowany do liturgicznego użytku, obecnie przechowywany jest w Oksfordzie oraz Petersburgu. Jest wykorzystywany w krytycznych wydaniach Novum Testamentum Graece.

Opis

Kodeks zawiera 257 pergaminowych kart (30 na 23 cm), z tekstem czterech Ewangelii w tzw. zachodnim porządku (Mt, J, Łk, Mk). Tekst pisany jest jedną kolumną na stronę, 24 linijek w kolumnie. Litery są wielkie i pochylone na lewo. Pismo przypomina Kodeks Cypryjski. Skryba był dokładny nie popełniał błędów itacyzmu, stosuje przydechy i akcenty[2].

Tekst dzielony jest według krótkich jednostek, Sekcji Ammoniusza, których numery zamieszczono na marginesie. Pod numerami sekcji znajdują się odniesienia do Kanonów Euzebiusza, dzięki czemu czytelnik mógł łatwo odnaleźć paralelne teksty[2].

Zawiera listy κεφαλαια (spis treści), przed każdą Ewangelią, τιτλοι (tytuły), noty liturgiczne, dzięki którym rękopis mógł być wykorzystywany do czytań liturgicznych. Zawiera też noty muzyczne[3][2].

Luki

Tekst kodeksu zawiera nieco luk w Ewangelii Mateusza (Mt 5,31-6,16; 6,30-7,26; 8,27-9,6; 21,19-22,25), jedną lukę w Ewangelii Marka (Mk 3,34-6,21), natomiast Ewangelia Łukasza i Jana mają pełny tekst[4].

Tekst

Charakter tekstualny

Grecki tekst rękopisu reprezentuje bizantyjską tradycję tekstualną, co zauważył już Tischendorf, który ocenił, że tekst jest pokrewny dla rękopisów: E F G H K M S U V[5].

Aland nadał dla rękopisu profil tekstualny 1821, 911/2, 12, 12S[6]. Zgodnie z profilem rękopis zawiera tylko jeden niebizantyjski wariant. Profil ten wskazuje, że rękopis jest jednym z najlepszych reprezentantów tekstu bizantyjskiego[7]. W oparciu o ten profil Aland zaklasyfikował tekst rękopisu do Kategorii V[6]. W kategorii V Aland umieścił rękopisy reprezentujące bizantyjską tradycję tekstualną.

Według Claremont Profile Method rękopis reprezentuje rodzinę tekstualną Kx, czyli standardowy tekst bizantyjski. Metodą tą przebadano tylko 3 rozdziały Łukasza (1; 10; 20)[8].

Teksty wątpliwe

Nie zawiera tekstu Mt 16,2b-3 (znaki czasu). Tekstu tego nie zawierają również 01, 03, 033, f13, 157, 579[7].

W Mt 27,49 kodeks zawiera tekst: ἄλλος δὲ λαβὼν λόγχην ἒνυξεν αὐτοῦ τὴν πλευράν, καὶ ἐξῆλθεν ὖδορ καὶ αἳμα (inny wziął włócznię i przebił Jego bok, i natychmiast wyszła woda i krew). Tekst pochodzi z Jana 19,34 i jest charakterystyczny dla rękopisów aleksandryjskiego typu (א, B, C, L, 1010, 1293, pc, vgmss)[9][10].

Zawiera tekst Łk 22,43-44 (krwawy pot Jezusa), ale został on oznakowany na marginesie przy pomocy obelisku, co oznacza, że zdaniem skryby tekst jest wątpliwy[11].

Historia

W zakończeniu Ewangelii Jana znajduje się nota ετελειωθη η δελτος αυτη μηνι νοεμβριω κζ ινδ η ημερα ε ωρα Β. Tischendorf sugerował, że wedle tej noty kodeks został napisany w czwartek 27 listopada, 844 roku[12]. Rok jednak nie jest jednak pewny, Victor Gardthausen wskazał, że możliwym jest również rok 979[5].

Gregory przyjmował jako prawdopodobny zarówno wiek IX jak i X[2]. Współcześnie paleografowie opowiadają się z wiekiem X[7]. INTF datuje na X wiek[1][13].

Kodeks został znaleziony przez Tischendorfa podczas jego wypraw na Wschód, a przywieziony został przezeń w dwóch partiach (jedna podczas drugiej w 1853, druga podczas trzeciej jego podróży w 1859) i dlatego przechowywane są dziś w dwóch różnych miejscach. Pierwsza część, stanowiona przez 158 kart, została w 1855 zakupiona przez Bodleian Library[2], w Oksfordzie, gdzie jest odtąd przechowywana, pod numerem Auct. T. infr 2.2[1]. Część druga, stanowiona przez 99 kart, przechowywana jest w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej (Gr. 33) w Petersburg[1][13].

Zobacz też

  1. a b c d Aland i Aland 1989 ↓, s. 123.
  2. a b c d e Gregory 1900 ↓, s. 85.
  3. Scrivener 1894 ↓, s. 290.
  4. Aland 1996 ↓, s. XXIV.
  5. a b Gregory 1900 ↓, s. 86.
  6. a b Aland i Aland 1981 ↓, s. 123.
  7. a b c Waltz 2007 ↓.
  8. Wisse, 1982, s 52
  9. Metzger 2001 ↓, s. 59.
  10. NA26, p. 84; UBS3, p. 113.
  11. Scrivener, 1894, t. II, s. 354.
  12. Scrivener 1894 ↓, s. 156.
  13. a b INTF Cod. 036 ↓.

Bibliografia

Krytyczne wydania tekstu NT
  • Kurt Aland: Synopsis Quattuor Evangeliorum. Locis parallelis evangeliorum apocryphorum et patrum adhibitis edidit. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1996.
Introdukcje do krytyki tekstu NT
  • Kurt Aland, Barbara Aland: Der Text des Neuen Testaments. Einführung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie in Theorie und Praxis der modernen Textkritik. Wyd. 2. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1989, s. 123. ISBN 3-438-06011-6. (niem.)
  • C. R. Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: Hinrichs, 1900, s. 85-86. (niem.)
  • Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894, s. 155-156. (ang.)
Inne
  • Bruce M. Metzger: A Textual Commentary on the Greek New Testament. Wyd. 2. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001. ISBN 978-1598561647. (ang.)
  • Constantin von Tischendrof: Anecdota sacra et profana. Leipzig: 1861, s. 20-29. (łac.)
  • Kurt Treu, Die Griechischen Handschriften des Neuen Testaments in der USSR; eine systematische Auswertung des Texthandschriften in Leningrad, Moskau, Kiev, Odessa, Tbilisi und Erevan, T & U 91 (Berlin: 1966), pp. 41-43.

Linki zewnętrzne