Главная страница

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Kodeks Gwelferbytański B, łac. Codex Guelferbytanus B (Gregory-Aland no. Q albo 026; von Soden ε 4)[1] – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, paleograficznie datowany na V wiek. Zachowały się jedynie niektóre partie Ewangelii Łukasza i Ewangelii Jana. Tekst rękopisu został nadpisany i zachował się w palimpseście. Reprezentuje wczesną formę bizantyńskiej tradycji tekstualnej i jest rzadko cytowany we współczesnych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

Opis

Pisany jest na pergaminowych kartach (26,5 na 21,5 cm). Zachowało się zaledwie 13 kart kodeksu. Tekst pisany w dwóch kolumnach na stronę, 28 linijek w kolumnie[2][3][4]. Litery Θ, Ε, Ο, Σ pisane są w skompresowanej formie i jest to odejście od bardziej starożytnej formy pisania. Litery są wielkie, ale nie tak wielkie jak kodeksie Guelferbytanus B. Brak akcentów i przydechów, skryba popełnia błąd itacyzmu, stosuje formy gramatyczne charakterystyczne dla tradycji aleksandryjskiej[5]. Skróty oraz ligatury stosowane są według starożytnej maniery[6].

Tekst dzielony jest według Sekcji Ammoniusza, których numery umieszczono na marginesie, nie posiada jednak odniesień do Kanonów Euzebiusza[5]. Scrivener przypuszczał, że oryginalny rękopis mógł zawierać Kanony Euzebiusza pisane czerwonym kolorem, który później zaginął[7].

Zachodzi nieco podobieństw do Guelferbytanus B, oba są pisane w dwóch kolumnach na stronę, stosują Sekcje Ammoniusza bez odniesień do Kanonów Euzebiusza[6].

Zachowane fragmenty kodeksu
Ewangelia według Łukasza 4,34–5,4; 6,10–26; 12,6–43; 15,14–31; 17,34–18,15; 18,34–19,11; 19,47–20,17; 20,34–21,8; 22,27–46; 23,30–49[5][8];
Ewangelia według Jana 12,3–20; 14,3–22[5][8].

Tekst górny palimpsestu zawiera tekst Izydora z Sewilli (Origines i listy), podobnie jak Kodeks Gwelferbytański A[3]. Dolny tekst palimpsestu przypadający na kodeks B nie zawsze jest czytelny[9].

Tekst

Grecki tekst kodeksu reprezentuje bizantyńską tradycję tekstualną, z pewną liczbą aleksandryjskich naleciałości. Element aleksandryjski jest charakterystyczny dla późnych rękopisów aleksandryjskich, takich jak L lub 33[9].

Według obliczeń Scrivenera tekst kodeksu zgadza się z A oraz B 50 razy, popiera B przeciwko A 38 razy, zgadza się z A przeciwko B w 75 miejscach[7][5]. Hermann von Soden był zdania, że w Ewangelii Jana reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną[9].

Kurt Aland dał mu profil tekstualny 51 51/2 02 7s. Profil ten oznacza, że rękopis 5 razy wspiera tekst bizantyjski przeciwko oryginalnemu, nigdy nie wspiera oryginalnego przeciwko bizantyjskiemu, 5 razy zgodny jest z bizantyjskim i oryginalnym. Posiada 2 sobie właściwe warianty. W oparciu o ten profil tekst rękopisu został zaklasyfikowany do V kategorii Alanda[3]. Klasyfikacja nie jest pewna ze względu na fragmentaryczność rękopisu[9].

Według Claremont Profile Method przekazuje tekst mieszany, jednak metodą tą badany był tylko w partii przypadającej na Łk 20 ze względu na fragmentaryczność rękopisu. Łk 20 również nie jest kompletny[10].

Historia

Griesbach datował rękopis na VI wiek[11]. Gregory datował go na V wiek[5], Aland na V wiek[3], obecnie INTF datuje go na V wiek[4].

Historia kodeksu związana jest z kodeksem Gwelferbytańskim B, wraz z którym posłużył za materiał dla tekstów Izydora. Rękopis stał się znany dla uczonych w połowie XVIII wieku, gdy został zauważony w bibliotece w Wolfenbüttel. Jakob Friedrich Heusinger badał tekst grecki palimpsestu i sporządził pierwszy jego opis. Sądził, że tekst grecki należał do jednego greckiego rękopisu i zawierał tekst czterech Ewangelii. Nie zauważył, że niektóre teksty się dublują. Cztery lata później Franz Anton Knittel (1721–1792) rozpoznał trzy greckie dolne teksty Nowego Testamentu, dwa z nich oznakował symbolami A i B, rozpoznał też gocko-łaciński tekst, znany odtąd jako Codex Carolinus[12].

Franz Anton Knittel w 1762 roku jako pierwszy zidentyfikował tekst palimpsestu (łącznie z kodeksem Guelferbytanus A)[12]. Tekst palimpsestu odczytał Tischendorf i wydał metodą w roku 1860[13]. Facsimile wydał Guglielmo Cavallo w 1967[14]. W roku 2007 opublikowany został tekst Ewangelii Jana kodeksu (nowy odczyt)[15].

Na listę rękopisów Nowego Testamentu wprowadził go Johann Jakob Griesbach nadając mu siglum Q[11]. Pod takim siglum figurował na liście Tregellesa, Tischendorfa, Scrivenera i początkowo Gregory'ego. W 1908 roku Gregory nadał mu siglum 026[1].

We współczesnych wydaniach Nestle-Alanda jest rzadko cytowany. W NA27 zaliczony został do rękopisów drugiego rzędu cytowania[16]. Jest cytowany w UBS4[17].

Obecnie kodeks przechowywany jest w Herzog August Bibliothek (Weissenburg 64) w Wolfenbüttel[3][4].

Zobacz też

  1. a b Gregory 1908 ↓, s. 34.
  2. Kurzgefasste 1963 ↓, s. 39.
  3. a b c d e Aland i Aland 1989 ↓, s. 122.
  4. a b c INTF ↓.
  5. a b c d e f Gregory 1900 ↓, s. 63.
  6. a b Tregelles 1856 ↓, s. 179.
  7. a b Scrivener 1984 ↓, s. 144.
  8. a b NA27 ↓, s. 693.
  9. a b c d Waltz 2007 ↓.
  10. Wisse 1982 ↓, s. 52.
  11. a b Griesbach 1809 ↓, s. c.
  12. a b Scrivener 1984 ↓, s. 143.
  13. Gregory 1900 ↓, s. 64.
  14. Elliott 1989 ↓, s. 50.
  15. Schmid, Parker i Elliott 2007 ↓, s. 45-54.
  16. NA27 ↓, s. 59*.
  17. UBS4 ↓, s. 11*.

Bibliografia

Wydania tekstu

Krytyczne wydania NT

Listy rękopisów

Introdukcje do krytyki tekstu NT

  • Kurt Aland, Barbara Aland: Der Text des Neues Testaments: Einfürung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie Theorie und Praxis der modernen Textkritik. Wyd. 2. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1989, s. 122. ISBN 3-438-06011-6. (niem.)
  • Henry Alford: The Greek Testament. Wyd. 5. T. I. London: 1863, s. 110. (ang.)
  • Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: Hinrichs, 1900, s. 63-64. (niem.)
  • Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration. Wyd. 4. Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 76. ISBN 978-0-19-516122-9. (ang.)
  • Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. Edward Miller. Wyd. 4. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894, s. 144. (ang.)
  • S.P. Tregelles: An Introduction to the Critical Stury and Knowledge of the Holy Scripture. London: 1856, s. 179-180..

Inne opracowania

  • J.K. Elliott: A Bibliography of Greek New Testament Manuscripts. Cambridge University Press, 1989, s. 50.
  • Frederik Wisse: The Profile Method for the Classification and Evaluation of Manuscript Evidence, as Applied to the Continuous Greek Text of the Gospel of Luke. William B. Eerdmans Publishing, 1982. ISBN 0-8028-1918-4. (ang.)

Linki zewnętrzne