Главная страница

Kaplica Zmartwychwstania Pańskiego
kaplica cmentarna
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Miejscowość Terespol herb.svg Terespol
Adres {{{adres}}}
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja lubelsko-chełmska
Wezwanie Zmartwychwstania Pańskiego
Wspomnienie liturgiczne Pascha
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}

Kaplica Zmartwychwstania Pańskiego w Terespoluprawosławna kaplica cmentarna[a]. Należy do parafii św. Jana Teologa w Terespolu, w dekanacie Terespol diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Świątynia znajduje się w centralnej części terespolskiego cmentarza prawosławnego, przy ulicy Wojska Polskiego 176.

Historia

Według Grzegorza Pelicy budowla została wzniesiona w 1892. 31 maja tego samego roku poświęcił ją arcybiskup chełmski i warszawski Flawian, który odbywał w parafii terespolskiej wizytę kanoniczną. Początkowo święto patronalne cerkwi przypadało w święto Wniebowstąpienia Pańskiego. Następnie jej wezwanie zostało zmienione na Zmartwychwstanie Pańskie[1]. Katalog zabytków sztuki w Polsce podaje, iż cerkiew jest młodsza, gdyż została ukończona i oddana do użytku dopiero w 1903[2].

Cerkiew od momentu powstania pełni funkcje świątyni pomocniczej parafii św. Jana Teologa w Terespolu, przeznaczonej do odprawiania nabożeństw pogrzebowych i w intencji zmarłych. Od wyświęcenia w 1892 do 1926 była świątynią prawosławną, następnie, przez piętnaście lat, neounicką, począwszy od 1941 jest to ponownie cerkiew prawosławna[1]. W swojej historii była dwukrotnie remontowana – w 1930 oraz w 1970[2].

Zniszczony nagrobek ks. Arkadiusza Nikolskiego

W sąsiedztwie budynku znajdują się nagrobki duchownych związanych z Terespolem - ks. Mikołaja Poleszczuka, urodzonego w mieście i służącego głównie w diecezji wrocławsko-szczecińskiej[1] oraz ks. Arkadiusza (Arkadija) Nikolskiego, proboszcza miejscowej parafii, który przyjął neounię i kierował odtąd placówką jako duchowny katolicki obrządku słowiańskiego.

Obiekt wpisano do rejestru zabytków 30 czerwca 2008 pod nr A/866[3].

Architektura

Kaplica Zmartwychwstania Pańskiego jest budowlą drewnianą, o konstrukcji zrębowej, orientowaną, malowaną na niebiesko. Świątynia jest trójdzielna, z pojedynczą prostokątną nawą, węższym prostokątnym pomieszczeniem ołtarzowym i niewielkim przedsionkiem, również węższym od nawy. Wszystkie okna budynku są półkoliste i zdobione deskowymi obramowaniami. W narożach obiektu widoczne są aplikacje z faliście wycinanych desek. Cerkiew kryje dach dwuspadowy, kryty blachą. Nad częścią ołtarzową oraz nad przedsionkiem znajdują się prawosławne krzyże, natomiast nad nawą – niska ostrosłupowa wieżyczka, a na niej cebulasta kopułka zwieńczona prawosławnym krzyżem[2].

We wnętrzu świątyni znajduje się jednorzędowy ikonostas wykonany na przełomie XIX i XX stulecia w stylu eklektycznym[2].

  1. Budynek określany jest mianem kaplicy z powodu niewielkich rozmiarów i nieposiadania statusu świątyni parafialnej. Nie jest to typowa prawosławna kaplica-czasownia, gdyż obiekt posiada wszystkie elementy niezbędne do odprawiania Świętej Liturgii (pomieszczenie ołtarzowe ze stołem ołtarzowym i stołem ofiarnym, antymins)
  1. a b c Pelica G. J.: Historia: Terespol - św. ap. Jana Teologa (pol.). lublin.cerkiew.pl. [dostęp 2013-04-27].
  2. a b c d red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie, powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 229. ISBN 83-89101-47-5.
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2018-09-30.