Главная страница

{{{nazwa}}}
[[Plik:{{{zdjęcie}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis zdjęcia}}}]]
{{{opis zdjęcia}}}
Dane ogólne
Inne nazwy {{{inne nazwy}}}
Producent {{{producent}}}
Premiera {{{premiera}}}
Lata produkcji {{{lata produkcji}}}
Miejsce produkcji {{{miejsce produkcji}}}
Dane techniczne
Typy nadwozia {{{typy nadwozia}}}
Układ drzwi {{{układ drzwi}}}
Liczba drzwi {{{liczba drzwi}}}
Wysokość podłogi {{{wysokość podłogi}}}
Po zastosowaniu przyklęku {{{po zastosowaniu przyklęku}}}
Szerokość drzwi {{{szerokość drzwi}}}
Silniki {{{silniki}}}
Moc silników {{{moc silników}}}
Skrzynia biegów {{{skrzynia biegów}}}
Liczba przełożeń {{{liczba przełożeń}}}
Długość {{{długość}}}
Szerokość {{{szerokość}}}
Wysokość {{{wysokość}}}
Masa własna {{{masa własna}}}
Masa całkowita {{{masa całkowita}}}
Rozstaw osi {{{rozstaw osi}}}
Prędkość maksymalna {{{prędkość maksymalna}}}
Wnętrze
Liczba miejsc ogółem {{{liczba miejsc ogółem}}}
Liczba miejsc siedzących {{{liczba miejsc siedzących}}}
Informacje dodatkowe
ABS Nie
ASR Nie
EBS Nie
ESP Nie
Klimatyzacja {{{klimatyzacja}}}
Portal Portal Komunikacja miejska

Ikarus-Zemun IK 160P – wysokopodłogowy, przegubowy autobus podmiejski, lokalny i miejski, montowany w latach 1983 – 1989 przez polską firmę Jelcz na bazie podwozi i nadwozi firmy jugosłowiańskiego przedsiębiorstwa Ikarus-Zemun. Powstało około 880 sztuk tego autobusu. Podczas eksploatacji ze względu na spadek liczby przewożonych pasażerów część autobusów tego typu została pozbawiona doczep.

Historia

Geneza

Wiosną 1972 produkujące wcześniej tylko samoloty jugosłowiańskie przedsiębiorstwo Ikarus-Zemun postanowiło rozszerzyć swoją działalność o produkcję autobusów[1]. W tym samym czasie władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej podjęły decyzję o unowocześnieniu taboru komunikacji miejskiej[2]. Początkowo jednak potrzebny był tylko tabor dużej pojemności (11-12 metrowy). W wyniku kooperacji polsko-francuskiej powstał autobus Jelcz PR110, który był autobusem 12-metrowym wyposażonym w trzy pary drzwi[3]. Pojazdy te były wykonywane w 50% z części sprowadzanych z Francji[4].

Kryzys lat 80. XX w. spowodował, iż władze PRL nie miały walut obcych na zakup części do tych pojazdów. Sprowadzane z zagranicy części do jednego autobusu według cen z początku 1984 kosztowały 2000 dolarów amerykańskich. Nie mogły one zostać zakupione w polskich fabrykach. Dodatkowo fabryka silników WSK Mielec mogła produkować maksymalnie 1000 silników rocznie[4].

Dodatkowo brakowało autobusów wysokopojemnych służących do obsługi połączeń podmiejskich charakteryzujących się dużymi potokami pasażerskim. Z tego względu podpisano umowę na dostawy komponentów do autobusów Ikarus Zemun IK160. Pojazdy produkowane w Polsce dla odróżnienia zostały oznaczone dodatkową literą P (podobnie jak produkowane przez FSO Fiaty (np. Polski Fiat 125p))[5].

Produkcja

Nadwozia i podwozia pojazdów produkowane były w jugosłowiańskiej fabryce z Zemun w Belgradzie[6]. Fabryka w Jelczu-Laskowicach dokonywała zamocowania polskiego układu napędowego oraz końcowego wykończenia autobusu, polegającego na montażu siedzeń (identyczne jak w PR110), poręczy oraz innych elementów wnętrza[5].

Łącznie w kooperacji polsko - jugosłowańskiej zbudowano około 880 pojazdów tego typu[7].

Eksploatacja

Ikarusy Zemun IK160P początkowo były przeznaczone na trasy podmiejskie i lokalne, z czasem jednak obsługiwano nimi połączenia miejskie[5].

W czasie eksploatacji z powodu braku zapotrzebowania na wozy wielkopojemne i w celu ograniczenia kosztów eksploatacji, wiele egzemplarzy zostało skróconych, pozbawionych doczepy[7].

W lipcu 2011 jeden z ostatnich egzemplarzy eksploatowanych liniowo w PKS-ie (PKS Przasnysz), został pozyskany dla zachowania jako pojazd historyczny przez Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej w Warszawie. Egzemplarz ten na początku eksploatacji, pod koniec lat 80. ubiegłego wieku, obsługiwał kursy pośpieszne pomiędzy Przasnyszem, a Warszawą. Ponadto autobusy tego typu widywane były często w Warszawie za sprawą PKS Grójec[5].

Jego bazowa wersja Ikarus IK 160, była eksploatowana w Jugosławii oraz Rumunii i Turcji[6].

Pozostałe egzemplarze

W prywatnym muzeum Artura Lemańskiego w Paterku koło Bydgoszczy znajdują się dwa egzemplarze - jeden to kompletny IK160P, który wcześniej jeździł w PTS Bustrans Tychy, drugi to tzw. "obrzyn", czyli autobus skrócony do solowej wersji dwudrzwiowej. Dwa egzemplarze znajdują się również na terenie Huty Katowice, lecz prawdopodobnie czeka je kasacja. Również warszawski Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej posiada jeden kompletny egzemplarz, który poprzednio należał do PKS Przasnysz[8].

Konstrukcja

Podwozie

Układ napędowy

Autobus był napędzany polskim silnikiem wysokoprężnym WS Mielec SW 680/56/4 o mocy 136 kW / 185 KM. Silnik był umiejscowiony pod podłogą pomiędzy osiami 1 i 2 (w członie przednim). Napęd przenosiła, również wyprodukowana w Polsce, skrzynia biegów S6-90[9] z Tczewskiej Fabryki Skrzyń Biegów[5].

Układ kierowniczy

Zawieszenie i układ hamulcowy

Autobus posiada osie produkowane przez węgierską Rabę: oś przednia - RABA-IKARUS V039.32.140, środkowa - RABA 018.15-3300 oraz tylna - RABA-IKARUS V140.32.100. Na wszystkich osiach znajdują się hamulce bębnowe. Rozstaw osi wynosił 5250 mm zarówno pomiędzy osiami 1-2 jak i 2-3, z tego względu najbardziej dociążoną osią była oś środkowa. Autobus miał ogumienie 11 R20[9]

Nadwozie

Kratownica i karoseria

Drzwi

Autobus posiada drzwi w układzie 2-2-0-2. Drzwi są dwuskrzydłowe otwierane do wewnątrz[9] Drzwi pochodziły z oryginalnego IK160 i były kopią rozwiązań niemieckich. Identyczne drzwi były montowane w MAN-ach SG192 i Mercedesach O305[5].

Siedzenia

Zemuny produkowane w Polsce posiadały siedzenia identyczne jak w polskich Berlietach i Jelczach montowanych w Jelczu w tamtym okresie[5]. Siedzenia były typu miękkiego, pokryte skóropodobnym tworzywem (skaj), a w środku wyściełane gąbką[10].

Ogrzewanie i wentylacja

Instalacja elektryczna i oświetlenie

  1. Vladimir Bujanovic: Značajni datumi: (serb.). [dostęp 2013-06-02].
  2. Marcin Stiasny: Atlas autobusów. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2008, s. 44. ISBN 978-83-920757-4-5.
  3. Marcin Stiasny: Atlas autobusów. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2008, s. 106. ISBN 978-83-920757-4-5.
  4. a b Jerzy Kierecki. Autobus miejski Jelcz M110. „Transport miejski”. 3/1984. s. 65–70. ISSN 0203-0333. 
  5. a b c d e f g Ikarus Zemun IK-160P #70504:. [dostęp 2013-06-02].
  6. a b Marcin Stiasny: Atlas autobusów. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2008, s. 42. ISBN 978-83-920757-4-5.
  7. a b Marcin Stiasny: Atlas autobusów. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2008, s. 103. ISBN 978-83-920757-4-5.
  8. Ikarus Zemun IK-160P #70504
  9. a b c Ikarus-Zemun - IK 160P - Baza autobusów - InfoBus:. [dostęp 2013-06-02].
  10. Łukasz Supel: Ocalić od zapomnienia: Trudny początek lat 80. w Jelczu - InfoBus (pol.). [dostęp 2012-03-08].

Linki zewnętrzne