Главная страница

Hienadź Hruszawy
Генадзь Грушавы
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1950
Mińsk, Białoruska SRR, ZSRR
Data śmierci 28 stycznia 2014
Deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII i XIII kadencji
Okres od 1990
do 1996
Przynależność polityczna Białoruski Front Ludowy (XII kadencja)
Opozycja BNF (XII kadencja)
Przewodniczący Białoruskiej Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej
Okres od 1996
Przynależność polityczna Białoruska Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna

Hienadź Uładzimirawicz Hruszawy (biał. Генадзь Уладзіміравіч Грушавы[1], ros. Геннадий Владимирович Грушевой, Giennadij Władimirowicz Gruszewoj; ur. 24 lipca 1950 w Mińsku) – białoruski filozof, działacz społeczny i polityk, w latach 1990–1996 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII i XIII kadencji; w Radzie XII kadencji członek Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej partii Białoruski Front Ludowy (Biełaruski Narodny Front), o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym; przewodniczący Białoruskiej Fundacji Charytatywnej "Dzieciom Czarnobyla"; doktor nauk filozoficznych, profesor.

Młodość

Urodził się 24 lipca 1950 roku w Mińsku. Ukończył Wydział Filozofii Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego (BUP), w 1976 roku uzyskał tytuł kandydata nauk filozoficznych (temat rozprawy: Okazjonalizm N. Malebranche'a). Następnie został docentem Katedry Historii Filozofii i Logiki BUP[2], doktorem nauk (odpowiednikiem polskiego doktora habilitowanego) z zakresu nauk filozoficznych i profesorem Instytutu Wiedzy Współczesnej w Mińsku. W 1988 roku był jednym z twórców Białoruskiego Frontu Ludowego, a następnie aktywnym jego działaczem. Sądzony jako jeden z organizatorów pierwszej Czarnobylskiej drogi 30 września 1989 roku. 25–26 listopada 1989 roku koordynował prace pierwszego Zgromadzenia Narodów Czarnobylskich. Od 1989 roku pełnił funkcję przewodniczącego zarządu Białoruskiej Fundacji Charytatywnej "Dzieciom Czarnobyla"[3].

Działalność parlamentarna

W 1990 roku został wybrany na deputowanego ludowego do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji z Matusewickiego Okręgu Wyborczego Nr 41 w mieście Mińsku. Wchodził w skład Komisji Rady Najwyższej ds. Katastrofy Czarnobylskiej i Komisji Konstytucyjnej (od 20 lipca 1990 r.)[2]. Brał udział w opracowaniu i przyjęciu Deklaracji o Państwowej Suwerenności Białorusi, przygotowaniu projektów ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwyższej 24–25 sierpnia 1991 roku, w czasie której ogłoszono niepodległość Białorusi[4].

W 1996 wybrany na deputowanego do Rady Najwyższej Białorusi XIII kadencji. Początkowo Centralna Komisja Wyborcza odmówiła jego rejestracji jako deputowanego, jednak wówczas zebrał on 118 tysięcy podpisów poparcia, głównie w strefach dotkniętych katastrofą czarnobylską[5]. Pełnił funkcję deputowanego do czasu rozwiązania Rady przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę (w tym samym roku) i zastąpienia jej Zgromadzeniem Narodowym[3].

Działalność pozaparlamentarna

Kierowana przez Hienadzia Hruszawego fundacja "Dzieciom Czarnobyla" w czasie swojego istnienia okazała pomoc ponad 2 milionom mieszkańców Białorusi i umożliwiła 160 tysiącom dzieci rehabilitację i leczenie w wielu krajach świata[3].

Od 1996 roku Hruszawy pełni funkcję przewodniczącego Białoruskiej Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej, a od 1997 – koordynatora Zgromadzenia Demokratycznych Organizacji Pozarządowych. Od 1997 roku zorganizował Młodzieżowy Związek Chrześcijańko-Społeczny, 71 grup samopomocy i sieć centrów społecznych "Pracownia przyszłości" w różnych regionach Białorusi. Z obawy przed aresztowaniem, w okresie od kwietnia 1997 do marca 1998 roku przebywał na emigracji w Niemczech. Od 2000 roku był współprzewodniczącym komitetu obywatelskiego "Wybór-2001". Członek rady koordynacyjnej Międzynarodowego Biura Pokoju w Genewie[3].

Działalność naukowa i życie prywatne

Hienadź Hruszawy jest mężem Iryny Hruszawej – białoruskiej działaczki społecznej, kandydata nauk filologicznych. W swojej karierze naukowej napisał ponad 200 prac z zakresu filozofii i politologii[3].

Nagrody

  • Coroczna nagroda norweskiej Fundacji Rafto za pracę na rzecz obrony praw człowieka (1999)[3].
  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • według tzw. wariantu klasycznego (taraszkiewicy): Генадзь Уладзімеравіч Грушавы (czyt. Hienadź Uładzimierawicz Hruszawy); forma użyta m. in. w: Siarhiej Nawumczyk, Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści. s. 233.;
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Hienadź Uładzimiravič Hrušavy lub Hienadź Uładzimieravič Hrušavy.
  2. a b Mikałaj Dziemianciej: Postanowlenije Wierchownogo Sowieta Riespubliki Biełaruś ot 20 ijula 1990 g. №166-XII "Ob izbiranii Konstitucyonnoj komissii" (ros.). Bank Zakonow, 1990-07-20. [dostęp 2010-09-27].
  3. a b c d e f Gruszewoj Giennadij Władimirowicz (ros.). Kto jest′ Kto w Riespublikie Biełaruś. [dostęp 2010-09-24].
  4. Siarhiej Nawumczyk: Deputaty Apazycyi BNF u Wiarchounym Sawiecie XII Sklikańnia. W: Siarhiej Nawumczyk, Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści. s. 233–234.
  5. Konstantin Skuratowicz. Krasnyj swiet w "zielenom koridorie". „Biełorusy i rynok”. 46 (274), 23–30 listopada 1997 (ros.). [dostęp 2010-09-24]. 

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

Szablon:Bibliografia stop