Главная страница

Szablon:PropozycjaDobregoArtykułu

Dolina Małej Łąki a2.jpg
Dolina Małej Łąki a1.jpg

Hala Mała Łąka lub po prostu Mała Łąka – dawna hala pasterska na Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich. Górale mówili Małałąka, ku Małołące. Nieznane jest pochodzenie tej nazwy, główna polana tej hali – Wielka Polana Małołącka, na której niegdyś stały zabudowania pasterskie, jest w istocie jedną z największych polan w Tatrach, nazwa jest więc być może żartobliwa. Oprócz Wielkiej Polany istniała jeszcze dużo mniejsza Mała Polanka. Hala zajmowała środkową i górną część tej doliny, sięgając pasterskimi obszarami po szczyty Giewontu, Kopy Kondrackiej i Małołączniaka[1][2]. Ogólna jej powierzchnia wynosiła 248,14 ha, z tego pastwiska stanowiły 15,3 ha, halizny 15,0 ha, nieużytki 101, 56 ha, lasy 36,28 ha, kosodrzewina 80 ha. Dodatkowa powierzchnia serwitutów w lasach państwowych wynosiła 129,79 ha. W 1960 wypasano tutaj 550 owiec (tzw. przeliczeniowych)[3]. Bronisław Gustawicz w 1885 pisał: „Szopy na siano, obory dla krów i szałasy nadają Małej Łące pozór małej osady pośród Tatr[4].

Najstarsze znane nam dokumenty wspominają o tej hali już w XVI w., kiedy dzierżawcą dóbr szaflarskich i nowotarskich był Jan Pieniążek. On to w 1593 dał „Małą łąkę” Krzysztofowi Stochowi, sołtysowi wsi Pieniążkowice, ten zaś w 1701 sprzedał ją Budzom ze wsi Groń. Z czasem w wyniku podziałów majątkowych przy dziedziczeniu stała się ona współwłasnością licznych rodów góralskich, głównie z Gronia i Murzasichla[1] (w latach 60. miała 22 właścicieli[4]). Wielka Polana, która powstała na dnie zamulonego jeziora, jest jedną z najżyźniejszych polan tatrzańskich. Grubość osadów dennych sięga 65 m. Polana była koszona, siano zwożono zimą na saniach[4]. Wypas natomiast odbywał się na zboczach otaczających dolinę, w żlebach, w lesie i w górnych piętrach doliny – Niżniej i Wyżniej Świstówce. Wschodnie zbocza Skoruśniaka wskutek nadmiernego wypasu uległy silnej erozji[3]. Wypas trwał do lat 1961-64, kiedy to TPN w wyniku wykupów lub wywłaszczeń przejął od górali teren całej hali[4].

Zobacz też

  1. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka Encyklopedia Tatrzańska. Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Tatry Zachodnie. Mapa turystyczna 1: 20 000. Warszawa: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 2005/06. ISBN 83-7329-645-X.
  3. a b Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
  4. a b c d Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
Obszary dawnej Hali Mała Łąka