Главная страница

Szablon:Władczyni infobox Gyda, Gytha (nor. Gyda Sveinsdatter, ur. w X, zmarła w XI wieku) – królewna duńska, córka króla Danii, Anglii i NorwegiiSwena Widłobrodego[1].

Pochodziła z dynastii Skjoldungów, wywodzącej się od Gorma Starego i Tyry Danebod. Była przyrodnią siostrą króla AngliiKanuta I Wielkiego oraz żoną odsuniętego od władzy jarla regionu LadeEryka Håkonssona, który dowodził wojskami szwedzkimi w bitwie w Øresundzie.

Pochodzenie

Gyda była córką króla Danii Swena Widłobrodego i wnuczką Haralda Sinozębego. Tożsamość jej matki nie jest pewna. Z imienia znana jest tylko jedna żona Swena Widłobrodego – Sygryda Storråda. Jednak nie była ona matką Gydy, gdyż Swen poślubił ją dopiero około 996[2], podczas gdy już około 997 Gyda wyszła za mąż. Przypuszcza się, że matką Gydy była pierwsza, nieznana z imienia żona Swena bądź też jego nałożnica. Według jednej z hipotez matką mogła być niejaka Gunhilda, prawdopodobnie słowiańskiego pochodzenia[3].

Gyda była najprawdopodobniej przyrodnią siostrą króla Anglii Kanuta Wielkiego, króla Danii Haralda, Estrydy i Świętosławy.

Małżeństwo z jarlem Erykiem

Fakt zawarcia małżeństwa Gydy i jarla Eryka odnotował pod rokiem 996 Snorri Sturluson w Sadze o królu Olafie Trygvasonie[4]. Rok ślubu podany przez Sturlusona budzi wątpliwości w historiografii. Przyjmuje się, że doszło do niego między 995 a 1000[5], najprawdopodobniej około 997[6]. Eryk z Lade był nieślubnym synem króla Norwegii Haakona Sigurdssona z nieznanej bliżej nałożnicy. W 995 po śmierci swego ojca został odsunięty od władzy przez Olafa Trygvassona i wraz z bratem Swenem udał się do Szwecji, a rok później do Danii. Tam zawarł związek małżeński z Gydą i stał się sojusznikiem króla Danii Swena Widłobrodego w walce z Olafem Trygvassonem. Eryk miał również poparcie króla Szwecji Olafa Skötkonunga, który był szwagrem jego brata Swena. W 1000 roku z pomocą Swena i Olafa, w imieniu którego dowodził wojskami szwedzkimi pokonał Trygvassona w bitwie w Øresundzie. Zmarł około 1023 roku[7].

Dalsze losy żony Eryka Gydy, jak również data jej śmierci nie są znane.

Potomkowie

Według Snorriego Sturlusona rok po ślubie Gydy i Eryka urodził się ich syn Haakon. Zgodnie z jego relacją Haakon miał przyjść na świat w 997, jednak historycy przesuwają datę jego narodzin na czas około 998[6]. Był on jedynym dzieckiem z tego małżeństwa. Około 1016 opuścił Norwegię po tym, jak został pojmany przez króla Olafa II i udał się do Anglii, gdzie znalazł schronienie u króla Kanuta Wielkiego. W 1029 poślubił siostrzenicę Kanuta – Gunhildę, będącą córką księcia słowiańskiego, Wrytgeorna, i prawdopodobnie Świętosławy[8]. W 1030 utonął wracając z Anglii do Norwegii. Miał córkę Botyldę, żonę jarla duńskiego Ulfa, na której wygasł ród z Lade.

Drzewo genealogiczne rodziny Gydy[9]

 
 
 
Tofa obodrycka lub Gunhilda
 
 
 
Harald Sinozęby
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gunhilda Słowianka?
 
Swen Widłobrody
 
 
 
 
 
 
Sygryda Storråda
 
Haakon
 
Thyra
 
Gunhilda
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gyda
 
Eryk z Lade
 
Kanut Wielki
 
Harald
 
Świętosława
(żona Wyrtgeorna?)
 
Estryda Małgorzata
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Haakon Eiriksson
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gunhilda
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Botylda
 
Ulf
 
  1. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie ojciec
    BŁĄD PRZYPISÓW
  2. Kazimierz Jasiński: Rodowód pierwszych Piastów. Poznań: 2004, s. 99.
  3. Oswald Balzer: Genealogia Piastów. Kraków: 2005, s. 96, 102.
  4. Snorri Sturluson: King Olaf Trygvason's Saga: Part III.
  5. Margaret Ashdown: English and Norse documents: relating to the reign of Ethelred the Unready. 1930, s. 224.
  6. a b Ian N. Wood, G. A. Loud, John Taylor: Church and chronicle in the Middle Ages: essays presented to John Taylor. 1991, s. 36.
  7. Informacje o roli Eryka w bitwie w Øresundzie, zobacz: Jakub Morawiec: Kilka uwag dotyczących okoliczności i przebiegu bitwy w Øresundzie w 1000 roku. Katowice: 2004, s. 17–31.
  8. Rafał T. Prinke: Świętosława, Sygryda, Gunhilda. Tożsamość córki Mieszka I i jej skandynawskie związki. Poznań–Warszawa: 2004, s. 102.
  9. W drzewie wymieniono tylko najważniejsze postaci. Małżeństwa niektórych członków dynastii zostały opuszczone.

Bibliografia

Źródła
Opracowania

Linki zewnętrzne