Главная страница

Gradobicie w Sydney
Ilustracja
Łódź w Rose Bay w trakcie gradobicia.
Państwo  Australia
Miejsce Sydney
Rodzaj zdarzenia gradobicie
Data 1 stycznia 1947
Godzina {{{godzina}}}
Ofiary śmiertelne {{{ofiary śmiertelne}}}
Ranni 1000 osób
Położenie na mapie Australii
Mapa lokalizacyjna Australii
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}

Gradobicie w Sydney - klęska żywiołowa, która nawiedziła Sydney w dniu 1 stycznia 1947 roku. Komórka burzowa rozwinęła się rankiem w dniu Nowego Roku; nad obszarem Gór Błękitnych, a następnie w godzinach popołudniowych uderzyła w miasto na wschód od dzielnicy Bondi. Wówczas było to najpoważniejsze gradobicie odnotowane w mieście od czasu rozpoczęcia obserwacji metrologicznych w roku 1792[1][2].

Wysoka wilgotność powietrza oraz temperatury w Sydney spowodowały zwiększenie się siły burzy. Koszty zniszczeń w tym czasie zostały oszacowane na około 750000 funtów brytyjskich (3 mln dolarów amerykańskich), czyli odpowiednik około 45 mln dzisiejszych dolarów australijskich[3]. Z superkomórki burzowej spadły na miasto gradziny o wielkości ponad 8 cm średnicy[4][5]. Największe zniszczenia wystąpiły w Central Business District (CBD) oraz na wschodnich przedmieściach Sydney[6][7].

W wyniku przejścia nawałnicy około 1000 osób zostało rannych, ponadto od 200 do 350 osób zostało hospitalizowanych lub udzielono im innej pomocy medycznej. Urazy były głównie spowodowane przez stłuczone szkło[4][8]. Większość groźny urazów wystąpiła u osób, które w tym czasie przebywały na plażach w Sydney ponieważ przebywały one nad otwarta przestrzeniom i nie miały możliwości schowania się przed opadami[1]. Uszkodzenia spowodowane przez gradobicie w roku 1947 przez okres 52 lat były największymi, aż do gradobicia z roku 1999. Wówczas uszkodzenia w mieście zostały oszacowane na 1,7 mld dolarów australijskich i jednocześnie koszty zniszczeń z roku 1999 pozostają największymi uszkodzeniami spowodowane przez klęski żywiołowe w historii Australii [5].

Warunki pogodowe

Izobary na mapie z godzin 9:00 z raportu Newmana dla Bureau of Meteorology.

Wiosną i latem warunki wzdłuż wschodniego wybrzeża Australii są bardzo sprzyjające do powstawania opadów gradu. Zmiany temperatury powietrza w atmosferze: ciepłe i wilgotne masy powietrza przy gruncie i chłodniejsze powietrze powyżej powodują niestabilność pogodową; niższe temperatury w wyższych warstwach atmosfery przyczyniają się do powstawania opadów stałych w postaci gradu[9]. Ponieważ pomiary meteorologiczne prowadzone są od roku 1792, wynika z nich, że opady gradowe w styczniu wynoszą w przybliżeniu około 13% z ogólnej liczby występowania opadów gradu nad aglomeracją Sydney; ponadto w styczniu koncentruje się około 15% dużych gradobić[10].

Gradobicia spowodowały znaczne szkody w historii Australii. Od kiedy zaczęto prowadzi zapisy nt. ubezpieczonych strat w roku 1967, wystąpiły trzy duże gradobicia w Sydney w latach: 1986, 1990 i 1999 oraz jedno w Brisbane w roku 1985, które znalazły się na szczycie listy dziesięciu największych poniesionych szkód spowodowanych przez klęskę naturalną. Gradobicia spowodowały około 30% wszystkich szkód poniesionych przez klęski naturalne w tym okresie, ponadto około trzy czwarte zniszczeń spowodowanych przez grad wystąpiło w stanie Nowej Południowej Walii[11].

Warunki panujące w dniu Nowego Roku w roku 1947 były sprzyjające do powstania burzy gradowej. Dzień był gorący i wilgotny; maksymalna temperatura odnotowana w ciągu dnia wyniosła 32,7 °C, a wilgotność wyniosła 73%[12]. Wielu mieszkańców miasta wybrało się na plaże, aby skorzystać z chłodzącej popołudniowej bryzy morskiej. Ogólnym obrazem pogody w Sydney w okresie letnim jest ruch powietrza z zachodu na wschód, z terenu Gór Błękitnych przez miasto nad obszar Morza Tasmana[1].

Rozwój burzy

Przebieg burzy na metropolią Sydney.

Rozwój burzy rozpoczął się nad obszarem Gór Błękitnych na południowy-zachód od Sydney w godzinach porannych w dniu 1 stycznia 1947 roku. Komórka burzowa po raz pierwszy została zidentyfikowana o godzinie 10:00 przez obserwatorium pogodowe położone w Mascot[7]. Tworzenie burz w tym regionie nie jest niczym niezwykłym, w szczególności gdy występują wysokie temperatury i duża wilgotność powietrza, które powodują niestabilność w atmosferze.

Komórka burzowa początkowo spowodowała opady gradu wielkości kul bilardowych na południowo-zachodnich przedmieściach Sydney. Następnie burza przemieściła się nad region dzielnicy Liverpool, gdzie dotarła o godzinie 14:25 i zmierzała w kierunku północno-zachodnim i przeszła przez południowy region dzielnicy CBD[7]. W trakcie przechodzenia gradobicia przez most Sydney Harbour Bridge dźwięk powstały przez uderzenia gradzin został opisany przez pracownika obserwatorium Observatory Hill, które położone jest w pobliżu mostu od strony południowo-zachodniej jako "straszliwy hałas" podobny do "kilku pociągów przejeżdżających przez most Harbour Bridge"[2].

Burza osiągnęła swoją pełną moc po przejściu przez miasto na wschodnich peryferiach Sydney. Najbardziej dotknięta została dzielnica Surry Hills, położona na południe od centru miasta; jak również dzielnice: Bondi i Rose Bay położone na terenie samorządu terytorialnego Waverley, burza uderzyła w ten region około godzin 14:40[6][8]. Gradziny we wschodniej części miasta osiągnęły rozmiar piłki krykietowej[7].

Skutki

Tramwaje na wschodnich przedmieściach, na trasie pomiędzy Central Railway Station, a Circular Quay zostały poważne uszkodzone w wyniku przejścia burzy gradowej.

Najwięcej uszkodzeń wystąpiło we wschodniej części miasta, gdy burza stała się najbardziej intensywna. Według Bureau of Meteorology ponad 5000 dachów zostało zniszczonych w Waverley przez bryły lodu, których waga dochodziła do 1,8 kg[5][8]. Żaden oficjalny koszt zniszczeń nie został podany po przejściu gradobicia z roku 1947, jednak Agencja Reutera w artykule opublikowanym w The New York Times w dniu 2 stycznia oszacowała uszkodzenia na 3 mln dolarów amerykańskich[13] w przybliżeniu jest to suma równa dzisiejszym 45 mln dolarów australijskich, która umieszcza tą klęskę żywiołową znacznie poniżej najbardziej kosztownych naturalnych katastrof w historii Australii. Biorąc pod uwagę siłę burzy i niskie koszty uszkodzeń spowodowanych przez nią wynikają z faktu, że budynki w tamtym okresie były budowane z tańszych materiałów, niż obecnie[14][15]. W wyniku gradobicia zostały również zniszczone historyczne budynki m.in. świetlik na stacji Central Railway Station, który spadł w postaci odłamków dochodzących do rozmiarów 26 cm² na około 100 oczekujący pasażerów[14][16].

W trakcie burzy zostały także zniszczone samochody z otwieranym dachem, które w tym okresie były bardzo popularne, głównym uszkodzeniem były dziury w dachach również tramwaje we wschodniej części miasta zostały zniszczone przez gradziny[7][14]. Problemy po przejściu gradobicia zostały spotęgowane przez brak materiałów budowlanych w wyniku zakończenia II wojny światowej raptem 18 miesięcy wcześniej. Sytuacja ta spowodowała opóźnienia w remontach, nawet kilka lat późnej domy były przykryte tymczasowymi brezentami[4].

Większość z 1000 obrażeń zostało spowodowanych przez gradziny uderzające bezpośrednio w ludzi lub przez latające odłamki, głównie szkła, które pochodziło z rozbitych okien[4][17]. Spośród tysiąca rannych od 200 do 350 osób zostało hospitalizowanych lub została im udzielona inna pomoc medyczna (dane są rożne w zależności od źródła[4][8]). Burza uderzyła w godzinach południowych w dniu Nowego Roku, gdy warunki pogodowe w mieście były gorące i wilgotne, co sprawiło, że plaże położone we wschodniej części miasta w znacznej mierze były zaludnione[1]. Osoby przebywające w tym czasie na plażach były narażone na opady dużych gradzin, gdy burza dotarła nad wybrzeże Sydney. Według The Sydney Morning Herald, który ukazał się w następnym dniu: "przez prawie trzy godziny ambulanse jeździły na wschodnie przedmieścia po ranne osoby na plaży"[16].

Zobacz też

  1. a b c d Whitaker (2005), p. 94.
  2. a b Newman (1947), p. 23.
  3. Reuters (1947), p. 4.
  4. a b c d e Whitaker (2005), p. 98.
  5. a b c Lee, et al. (2000), p. 579.
  6. a b Whitaker (2005), p. 95.
  7. a b c d e Newman (1947), p. 26.
  8. a b c d Emergency Management Australia (2007).
  9. Whitaker (2005), p. 93.
  10. Schuster, et al. (2005a), pp. 1641–1643.
  11. Schuster, et al. (2005b), p. 1.
  12. Newman (1947), p. 27.
  13. Reuters (1947), p.4.
  14. a b c Whitaker (2005), p. 96.
  15. Hunter (1998).
  16. a b The Sydney Morning Herald (1947), p. 1.
  17. Newman (1947), p. 24.