Главная страница

Drozdówka rdzawa
Erythropygia galactotes[1]
(Temminck, 1820)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Rodzina muchołówki
Rodzaj Erythropygia
Gatunek drozdówka rdzawa
Synonimy
  • Cercotrichas galactotes
Podgatunki
  • E. g. familiaris
  • E. g. galactotes
  • E. g. syriaca
  • E. g. minor
  • E. g. hamertoni
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Występowanie

     lęgi

     zimuje

     cały rok

Występowanie drozdówki rdzawej. Legenda: kolor ciemnoniebieski – występuje stale; jasnoniebieski – czasami zalatuje; czerwony – zabłąkane osobniki. Uwaga: mapa ta służy tylko do oznczenia krajów i nie odzwierciedla rzeczywistego zasięgu.

Drozdówka rdzawa (Erythropygia galactotes, syn. Cercotrichas galactotes) – gatunek niewielkiego ptaka lądowego z rodziny muchołówek. Występuje w Azji, Europie i Afryce. Jest częściowo wędrowna. Nie spotyka się jej w Polsce.

Jej inne nazwy zwyczajowe to: drozdówka pstra, pokrzewka rdzawoczerwona lub rdzawa oraz rudochwostka blada.

Występowanie

W Polsce drozdówka rdzawa nie pojawia się. Jej naturalne miejsca zamieszkania to[2] :

Zależnie od miejsca zamieszkania jest ptakiem częściowo wędrownym. W Europie występuje rzadko – jedynie w wykonanych przez człowieka siedliskach na południu Hiszpanii bywa lokalnie pospolita[3]. Wyróżnia się pięć podgatunków drozdówki rdzawej: E. g. familiaris, E. g. galactotes, E. g. syriaca, E. g. minor, E. g. hamerton. Wszystkie tylko nieznacznie różnią się szczegółami albo odcieniem ubarwienia.

Środowisko

Zasiedla bardzo różne, w większości suche, siedliska znajdujące się na wysokości do 2400 m n.p.m.[4]: grunty orne, pastwiska, wiejskie ogrody, plantacje, tereny miejskie, gaje oliwne, pasma kaktusów, oazy, tereny kamieniste, podmokłe lasy, suche lasy, suche zarośla, obszary wokół rzek, strumieni i potoków.

Charakterystyka

Drozdówka rdzawa jest niewielkim ptakiem wróblowym o przeciętnej masie ciała około 23 gramów[3]. Brak dymorfizmu płciowego w upierzeniu. Drozdówka może być mylona ze słowikami, zwłaszcza słowikiem rdzawym. Cały wierzch ciała łącznie z ogonem jest rdzawy, na ogonie ma dwie – od wewnątrz czarne – białe lamówki. Brew biała, czarna przepaska oczna. Gardło i policzki jasno żółtokremowe. Pokrywy skrzydłowe mają jasne brzegi, od wewnątrz są ciemnobrązowe. Brzuch, pokrywy podogonowe i pierś są białe. Długie nogi mają różowy kolor, dziób jest szary, a przy nasadzie jaśniejszy. Młode nie są poplamione[5].

Pierzenie
Dorosłe drozdówki rdzawe pierzą się od lipca do września, u młodych dochodzi jeszcze październik. Ma 10 lotek I-rzędowych, 9 II-rzędowych oraz 12 sterówek.
Wiek
Dożywa do 5 lat[6].

Wymiary

  • długość ciała: 14–16cm
  • rozpiętość skrzydeł: 22–27 cm
  • masa ciała: 20–25 g[7]

Pożywienie

Żywi się owadami, dżdżownicami i innymi bezkręgowcami, których poszukuje na ziemi. Biega i skacze za nimi pod krzewami. Czasami czatuje w miejscu otwartym, wypatrując zdobyczy (jak inni przedstawiciele jej rodziny).

Stan populacji i szczegóły występowania

Przez IUCN jest klasyfikowana jako Least Concerngatunek najmniejszej troski. Występuje na obszarze ok. 1 000 000–10 000 000 km², w Europie jest to ok. 500 000 km². Europejska populacja jest szacowana na ok. 96 000–288 000 osobników, czyli 25–49% wszystkich osobników. Teren, na którym gniazduje to około 6 130 000 km²[4].

Liczebność w niektórych krajach

Można ją obserwować w niektórych krajach europejskich, azjatyckich i afrykańskich. Poniżej lista niektórych państw, gdzie ptak występuje, z podaną obok liczbą szacowanych par[8]:

Dûvsor.jpg
  • Albania – 0–50
  • Armenia – 830–3300
  • Azerbejdżan – 1000–10 000
  • Bułgaria – 0–2
  • Chorwacja – 1–10
  • Gruzja - brak danych
  • Grecja – 1000–3000
  • Portugalia – 500–5000
  • Rosja – 10–50
  • Hiszpania – 8400–14 300
  • Turcja – 20 000–60 000

Kraje, w których pojawia się wyjątkowo to[2]: Wielka Brytania, Uganda, Tanzania, Szwajcaria, Sri Lanka, Rumunia, Norwegia, Malawi, Irlandia, Węgry, Niemcy, Gambia, Francja, Kongo i Chiny.

Tryb życia i zachowanie

Zachowanie

Ma stale podniesiony ogon. Gdy stoi, zadziera go i kiwa głową. Leci w linii prostej. Siada na przewodach elektrycznych. Czasami tak mocno zadziera ogon, że prawie dotyka nim tyłu głowy, pokazując białe pokrywy podogonowe. Swą piosenkę śpiewa na czubku krzewu, na linii energetycznej lub w czasie krótkiego lotu tokowego (patrz w sekcji lęgi). Często wykonuje taki ruch ogonem: jest rozkładany, kiwany w tył i w przód, znów składany i wolno kładziony.

Głos

Śpiewa podobnie jak rudzik – urywanymi trelami ostrzega inne drozdówki rdzawe i woła je ostrym "tek-tek-tek". Wydaje także wibrujące "szrrrrrr", ciche "djup" lub "czip". Ma czystą melodyjną piosenkę, składa się z krótkich i łączących się strof.

Lęgi

Jeden lub dwa lęgi[5]. Wykonuje krótki, motyli lot tokowy. W czasie niego co chwilę opada na ziemię z uniesionymi skrzydłami i rozłożonym ogonem.

Gniazduje tylko w południowej części Europy – w Grecji i na Półwyspie Iberyjskim, ale nie dociera do delty Ebro, rozmnaża się także w południowej części Sahary. Możliwe jest wyprowadzenie lęgów w Iraku, wtedy zaczynają się w połowie maja[9]. Tereny lęgowe to przeważnie ciepłe (powyżej 25 °C) i suche niziny.

Biotop lęgowy to tereny wilgotne i półwilgotne, z ciekami wodnymi. Te biotopy powinny być porośnięte krzewami i żywopłotami. Trwa to od maja do czerwca.

Pary gniazdują w odległości 150-850 m od siebie[10]. Gniazdo jest zbudowane z mokrej trawy, korzeni, włosów i piór. Budują je oba ptaki, nisko (ok. 1 m nad ziemią) w gęstych krzewach, nie jest zbyt staranne[10]. Niekiedy drozdówki budują gniazda w winnicach, na drzewach owocowych, opuncjach, a niekiedy bezpośrednio na ziemi[3].

Drozdówka składa 3–5 jaj o długości 22 mm[5]. Są gładkie i błyszczące, białe lub szare czasami z zielonym lub z niebieskim nalotem. Samica sama wysiaduje jaja, zwykle trwa to 13 dni[7]. Pisklęta opuszczają gniazdo po 12–13 dniach. Są w pełni opierzone po 9-12 dniach po wylocie z gniazda[10].

Na lęgach drozdówek często pasożytują kukułki zwyczajne. Samce, które wcześniej przylatują na tereny lęgowe odnoszą większy sukces reprodukcyjny niż samce przylatujące późno, gdyż ich partnerki wcześniej składają jaja, a pisklęta wykluwają się większe i cięższe. Gniazda samców przylatujących wcześniej są jednak bardziej narażone na spasożytowanie przez kukułkę, co redukuje wszystkie korzyści wypływające z wczesnego przylotu na tereny lęgowe i gniazdowania[3].

Wędrówki

Drozdówka rdzawa to ptak częściowo wędrowny. Populacja subsaharyjska jest osiadła. Pozostałe osobniki zimują we wschodniej Afryce i w Indiach. Trasa wędrówki to ok. 600–3400 mil, czyli ok. 1000–5500 km. W Europie przebywa od kwietnia do sierpnia. Jednakże najpóźniej mogą odlecieć we wrześniu[10]. Wraca w kwietniu lub w maju.

Podgatunki

Wyróżniane podgatunki
E. g. galactotes
(Temminck, 1820)
Podgatunek nominatywny. Ten podgatunek zasiedla Półwysep Iberyjski, Afrykę Północną, Izrael, południowo-zachodnią Syrię i południe Francji. Ma bardziej czerwonawy grzbiet.
E. g. syriaca
(Hemprich & Ehrenberg, 1833)
Występuje na Półwyspie Bałkańskim oraz w Grecji, w zachodniej i południowej Turcji, w zachodniej Syrii oraz w Libanie. Nazywana także E. galactotes syriacus oraz E. g. plebia.
E. g. familiaris
(Ménétriés, 1832)
Występuje w Zakaukaziu, w południowo-wschodniej Turcji, w Iraku oraz w północno-wschodniej i wschodniej części Arabii Saudyjskiej, na wschód do południowego Kazachstanu, we wschodnim Iranie, wschodnim Afganistanie a także w zachodnim Pakistanie. Nazywana drozdówką szarawą[11].
E. g. minor
(Cabanis, 1850)
Zasiedla tereny przy wschodniej granicy Sahary, w centrum Mauretanii i Senegalu, w Czadzie i północnej Somalii. Przez niektórych autorów uważana za osobny gatunek gatunek, drozdówkę sudańską (Erythropygia minor). Synonim nazwy łac. to Cercotrichas galactotes oliviae[12].
E. g. hamerton
(Ogilvie-Grant, 1906)
Endemit wschodniej Somalii.


  1. Erythropygia galactotes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Erythropygia galactotes. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d José Javier Palomino, Manuel Martin-Vivaldi, Manuel Soler. Early Arrival Is Not Advantageous for Rufous Bush-Robins parasitized by Common Cuckoos. „The Auk”. 115 (1), s. 235–239, 1998 (ang.). 
  4. a b Rufous-tailed Scrub-robin Erythropygia galactotes (ang.). BirdLife International. [dostęp 7 maja 2010].
  5. a b c Agrobate roux Cercotrichas galactotes (fr.). Observation Oiseaux d’Europe. [dostęp 7 maja 2010].
  6. D. Thomas: Agrobate roux (Cercotrichas galactotes) (fr.). Les oiseaux d’Europe. [dostęp 7 maja 2010].
  7. a b Agrobate roux (fr.). Oiseaux.net. [dostęp 7 maja 2010].
  8. Erythropygia galactotes (ang.). BirdLife International. [dostęp 11 maja 2010].
  9. AGROBATE ROUX (fr.). Classement des espèces. [dostęp 8 maja 2010].
  10. a b c d Rufous Bush Robin (Cercotrichas galactotes familiaris) (ang.). Birds of Kazakhstan. [dostęp 8 maja 2010].
  11. Drozdówka szarawa (Cercotrichas galactotes familiaris) (pol.). Avibase. [dostęp 8 maja 2010].
  12. Drozdówka rdzawa (Cercotrichas galactotes) (pol.). Avibase. [dostęp 8 maja 2010].

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

  • Paul Sterry, Andrew Cleve, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik. Warszawa: 2007, s. 416. ISBN 978-83-247-0818-5.
  • John Gooders: Ptaki Polski i Europy. Wrocław: Larrouse, 2003. ISBN 83-89181-51-7. - w tek książce wystąpiła pod nazwą drozdówka pstra
  • D. Burni, B. Hoare, J. DiCostanzo, J. Benstead i inni: Encyklopedia Ptaki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15733-3.
  • L. Jonsson, M. Beaman, I. Robertson: Birds of the Mediterranean and Alps. Londyn: Croom Helm, 1982. ISBN 978-0-7099-1413-6. (ang.)
  • R. Brown, J. Ferguson, M. Lawrence, D. Lees: Tropy i ślady ptaków. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-860-1.
  • R. T. Peterson, G. Mountfort: A Field Guide to the Birds of Britain and Europe. Boston: Houghton Mifflin, 1993. ISBN 978-0-618-16675-6. (ang.)
  • C. M. Perrins, D. Attenborough, N. Arlott: Generation Guide to the Birds of Britain and Europe. Austin: University of Texas Press, 1987. ISBN 978-0-292-75532-1. (ang.)
  • J. Elphic: The Atlas of Bird Migration. Cape Town: Struik, 2007. ISBN 978-1-77007-499-6. (ang.)
  • K. Richarz, A. Puchta: Ptaki: przewodnik. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 978-83-7495-018-3.

Szablon:Bibliografia stop

Linki zewnętrzne