Главная страница

Czas przeszły w języku angielskim - opis sposobów wyrażania przeszłości i konstrukcji oddających przeszłość w języku angielskim.

Przeszłość można w języku angielskim wyrazić w następujący sposób:

  • jednym z czasów formalnie przeszłych: Past simple, Past progressive, Past perfect, Past perfect progressive
  • jeśli opisywane zdarzenie bądź stan koreluje z teraźniejszością, czasem Present Perfect lub Present perfect progressive.
  • Jeśli jest opisywana przeszłość z punktu widzenia w przyszłości, używa się czasu Future perfect.

Past simple (Czas przeszły prosty)

Czas przeszły prosty konstruuje się przy użyciu drugiej formy czasownika, w przypadku czasowników regularnych zakończonych na -(e)d. Operatorem zdania jest czasownik do użyty w formie did, zdania oznajmujące tworzy się przez użycie czasownika głównego w formie czasu przeszłego. Np. I heardSłyszałem, Did you hear?Słyszałeś?

Osoba forma twierdząca forma twierdząca
emfatyczna
forma pytająca forma przecząca skrócona odpowiedź
twierdząca
skrócona odpowiedź
przecząca
1 sg I watched I did watch did I watch I did not watch Yes, I did No, I did not
2 sg + pl You watched You did watch did you watch you did not watch Yes, you did No, you did not
3 sg he/she/it watched he/she/it did watch did he/she/it watch he/she/it does not watch Yes, he/she/it did No, he/she/it did not
1 pl we watched we did watch did we watch we did not watch Yes, we did No, we did not
3 pl they watched they did watch did they watch they did not watch Yes, they did No, they did not

Czas Past Simple używany jest:

  • Do wyrażenia czynności przeszłej wykonanej w ściśle określonym czasie[1]: I came back at ten o'clock yesterday. = Wróciłem wczoraj o dziesiątej.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej zakończonej, bez skutków w teraźniejszości.
  • W opisach sekwencji wydarzeń przeszłych. Jest często używany do narracji o wydarzeniach przeszłych, używany w opowiadaniach itp.[2]: I woke up, got up and left. And suddenly, I spotted him in the crowd.Obudziłem się, wstałem i wyszedłem. I nagle dostrzegłem go w tłumie. Również: When he came, I gave him some money.Kiedy przyszedł, dałem mu trochę pieniędzy.
  • Do opisu czynności przeszłej krótkotrwałej i jednorazowej, przerywającej inną czynność w przeszłości[1]: The telephone rang, when I was watching TV = Telefon zadzwonił, kiedy oglądałem telewizję.
  • Do opisywanych stanów w przeszłości[1]: Once there was a fisherman, who lived in a little house by the seaBył raz rybak, który mieszkał w domku nad morzem.
  • Do sygnalizowania czynności zwyczajowych lub powtarzalnych[1]: Every morning he got up and ate breakfast before he went to work.
  • Do opisu zdarzenia uprzedniego, jeśli jest oczywiste, że dana zdarzenie zaszło przed innym, zamiast czasu zaprzeszłego[3]: ''When the play finished, the audience left quicklyKiedy sztuka się skończyła, publiczność szybko wyszła.
  • W mowie zależnej w miejsce Present Simple[4]: She thought I needed helpMyślała, że potrzebuję pomocy.
  • Do opisania zdarzenia nierzeczywistego lub mało prawdopodobnego w teraźniejszości (tryb warunkowy II)[1]: If you bought the car, you couldn't afford much moreGdybyś kupił ten samochód, na wiele więcej nie byłoby cię stać.

Past perfect (Czas zaprzeszły)

Czas zaprzeszły tworzy się za pomocą czasownika posiłkowego have w czasie przeszłym prostym oraz imiesłowu biernego czasownika głównego, np. 'I had listenedSłuchałem (był).

Osoba forma twierdząca forma pytająca forma przecząca skrócona odpowiedź
twierdząca
skrócona odpowiedź
przecząca
1 sg I had watched had I watched? I had not watched Yes, I had No, I had not
2 sg + pl You had watched had you watched? you had not watched Yes, you had No, you had not
3 sg he/she/it had watched had he/she/it watched? he/she/it had not watched Yes, he/she/it had No, he/she/it had not
1 pl we had watched had we watched? we had not watched Yes, we had No, we had not
3 pl they had watched had they watched? they had not watched Yes, they had No, they had not

Czas zaprzeszły używany jest do wyrażenia:

  • Czynności wykonanej w przeszłości przed inną czynnością przeszłą[3]: When they came to see me, I had already left.Kiedy przyszli się ze mną zobaczyć, ja już wyszedłem (już mnie nie było). The army had won the battle, before they crossed the riverArmia wygrała bitwę zanim przeszła rzekę.
  • Z przyimkami after, when, as soon as[5]: He went to Paris as soon as he had passed his examsWyjechał do Paryża, skoro tylko zdał egzaminy.
  • Po zwrocie it was the first time[6]: Irt was the first time I had heard her singTo był pierwszy raz, kiedy usłyszałem, jak śpiewa.
  • Do opisu życzeń i nadziei, które się nie spełniły[6]: I had hoped' we would leave tomorrowMiałem nadzieję, że wyjedziemy jutor. I had intended to see the film, but then you cameZamierzałem obejrzeć film, ale wtedy ty przyszedłeś.
  • Do opisu zdarzenia nierzeczywistego w przeszłości, będącego warunkiem do zaistnienia zdarzenia, które nie zaszło (III okres warunkowy)[3]: If you had bought a car, you couldnt't have afforded a holiday abroadGdybyś kupił auto, nie stać by cię było na wakacje za granicą.
  • W mowie zależnej w miejsce czasów Past Simple i Present Perfect[6]: She announced that the rain had stoppedObwieściła, że przestało padać.

Past progressive (Czas przeszły postępujący)

Czas przeszły postępujący jest tworzony za pomocą operatora to be w czasie Past Simple (was, were) i czasownika głównego w formie gerund, np. I was listeningSłuchałem.

Osoba forma twierdząca forma pytająca forma przecząca skrócona odpowiedź
twierdząca
skrócona odpowiedź
przecząca
1 sg I was reading was I reading? I was not reading Yes, I was No, I was not
2 sg + pl You were reading were you reading you were not reading Yes, you were No, you were not
3 sg he/she/it was reading was he/she/it reading he/she/it was not reading Yes, he/she/it was No, he/she/it was not
1 pl we were reading were we reading? we were not reading Yes, we were No, we were not
3 pl they were reading were they reading? they were not reading Yes, they were No, they were not

Czas Past progressive jest używany w następujących sytuacjach:

  • Dla podkreślenia, że w danym momencie czynność byłą w trakcie trwania[7]: At 9 p.m. we were having dinnerO dziewiątej wieczorem byliśmy w trakcie kolacji.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej będącej tłem dla innej czynności przeszłej, której czas istnienia był krótszy[8] The war was raging around us, when we saw each other last time.Wojna szalała wokół, kiedy widzieliśmy się po raz ostatni.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej, długotrwałej, przerwanej przez inną[8]: The telephone rang when I was having a bathTelefon zadzwonił, jak się kąpałem.
  • Do wyrażenia zdarzenia, które trwało przez pewien okres czasu dla podkreślenia jego długotrwałości. Często oznacza to, że opisywana czynność nioe zakończyła się[8]: They were talking in a loud voice all over the night and I couldn't sleep.Rozmawiali głośno przez całą noc i nie mogłem spać.
  • Do wyrażenia czynności wykonywanych równolegle przez pewien czas w przeszłości[8]: John was playing football while she was doing her homework.John grał w piłkę, podczas gdy ona odrabiała pracę domową.
  • Do opisu krótkich, czasowych zdarzeń[7]: When I got home, water was running down the kitchen wallsKiedy wróciłem do domu, woda w kuchni ciekjła po ścianach.
  • Jeśli mówiący chce zaznaczyć, że coś było tłem a nie zdarzeniem, na którym chce się skupić[7]: I was having lunch with the President yesterday and he said...Byłem na lunchu z prezydentem i on powiedział...
  • do wyrażenia faktu, że czynność zdarzała się często, choć nagle i niespodziewanie[7]: Ann was always coming unanouncedAnn zawsze przychodziła niezapowiedziana.
  • Dla opisania nierealnego warunku w teraźniejszości, zwłaszcza, jeśli miałby on trwać jakiś czas[8]: ''I'd be happier if I were loosing weightByłbym szczęśliwszy, gdybym chudł.
  • Dla opisu relacjonowanej czynności w mowie zależnej w miejsce czasu Present Progressive, zwłąszcza jeśli miałąby się wydarzyć w najbliższym czasie bądź byłąby długotrwała[8]: She told me she was getting mariedPowiedziała, że wychodzi za mąż. He said he was reading DostoyevskiPowiedział, że czyta Dostojewskiego.

Past perfect progressive (Czas zaprzeszły postępujący)

Czas zaprzeszły ciągły, tworzy się za pomocą operatora have w formie had, imiesłowu biernego czasownika be (been) oraz formy gerund czasownika głównego: I had been listening.

Osoba forma twierdząca forma pytająca forma przecząca skrócona odpowiedź
twierdząca
skrócona odpowiedź
przecząca
1 sg I had been reading had I been reading? I had not been reading Yes, I had No, I had not
2 sg + pl You had been reading had you been reading? you had not been reading Yes, you had No, you had not
3 sg he/she/it had been reading had he/she/it been reading? he/she/it had not been reading Yes, he/she/it had No, he/she/it had not
1 pl we had been reading had we been reading? we had not been reading Yes, we had No, we had not
3 pl they had been reading had they been reading? they had not been reading Yes, they had No, they had not

Czas zaprzeszły ciągły jest używany:

  • Do wyrażenia czynności przeszłej wykonywanej od jakiegoś czasu przed inną czynnością przeszłą[9]: They had been reading a book (for some time), when John entered the room.Od jakiegoś czasu czytali książkę, kiedy John wszedł do pokoju.
  • Dla powiedzenia jak długo trwało zdarzenie do pewnego momentu[10]: We had been walking since the sunrise and we were hungrySpacerowaliśmy od wschodu słońca, a ja byłem głodny.
  • Do podkreślenia raczej ciągłości niż zakończenia zdarzenia[10]: I had been reading science fiction and my mind was full of strange imagesCzytałem science fiction i mój umysł wypełniały dziwne obrazy. Ale: I had read all the magazines and got boredPrzeczytałęm wszystkie czasopisma i znudziłem się.
  • Czas zaprzeszły ciągły mówi raczej o bardziej krótkotrwałych sytuacjach[10]: My legs were stiffed, because I had been standing still for a long timeZesztywnoały mi nogi, bo stałem nieruchomo przez długi czas. Ale: Thetree that blew down had stood there for 500 yearsDrzewo, któ©e zdmuchnął wiate stało tam 500 lat.
  • W mowie zależnej w miejsce czasów Past Progressive i Present Perfect Progressive[6]: Mary 's mother said she'd been having a wonderful time in ItalyMatma Mary powiedziała, że świetnie się bawiła we Włoszech.

== Zobacz też:

  1. a b c d e Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 374-378. ISBN 0-582-40574-2.
  2. Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 394-395. ISBN 978-0-19-442098-3.
  3. a b c Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 369-371. ISBN 0-582-40574-2.
  4. Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 248-250. ISBN 978-0-19-442098-3.
  5. Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 398-399. ISBN 978-0-19-442098-3.
  6. a b c d Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 222. ISBN 0-582-40574-2.
  7. a b c d Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 395-396. ISBN 978-0-19-442098-3.
  8. a b c d e f Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 372-373. ISBN 0-582-40574-2.
  9. Geoffrey Leech: An A – Z of English Grammar and Usage. Harlow: Longman, 2001, s. 371. ISBN 0-582-40574-2.
  10. a b c Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 400. ISBN 978-0-19-442098-3.