Главная страница

Szablon:Lokomotywa spalinowa infobox TE1 (ros. ТЭ1) – lokomotywa spalinowa produkcji radzieckiej, produkowana w latach 1947-1950, kopia amerykańskiej ALCO RSD-1.

Historia

Przed II wojną światową w ZSRR wyprodukowano jedynie niewielką liczbę mało udanych lokomotyw spalinowych. Pod koniec wojny, w 1945 roku ZSRR otrzymał jednak 68 amerykańskich, nowoczesnych jak na owe czasy lokomotyw manewrowych ALCO RSD-1, oznaczonych jako seria Da20. Zdecydowano skopiować tę lokomotywę i podjąć jej produkcję w byłej Charkowskiej Fabryce Parowozów, przemianowanej na Charkowską Fabrykę Maszyn Transportowych. W zakładach tych zgromadzono odpowiednią kadrę specjalistów z zakresu budowy spalinowozów i dostarczono też na wzór lokomotywę Da20-52. Głównym konstruktorem był M. Szczukin. Konstrukcję lokomotywy dostosowano do radzieckich norm i systemu metrycznego. Średnicę kół zmieniono z 1016 mm na 1014 mm, a od lokomotywy numer 122, na 1050 mm. Rozwojem prądnicy i początkowo jej produkcją zajmował się moskiewski zakład Dynamo, a silników trakcyjnych - Charkowska Fabryka Elektromaszyn[1].

Pierwszą lokomotywę wyprodukowano w marcu 1947. Początkowo oznaczono je jako seria TE1-20 (T - spalinowóz, E - z przekładnią elektryczną, 20 - nacisk na oś w tonach). Do zakończenia produkcji w 1950 roku wyprodukowano 300 lokomotyw, w tym dwie (według niektórych informacji 5) lokomotywy oznaczone jako seria TE5-20 (numery TE5-20-31 i TE5-20-32) z przedłużoną kabiną na większość długości lokomotywy, dla lepszej izolacji termicznej silnika[1].

Lokomotywy te służyły m.in. do obsługi ruchu pasażerskiego na linii kolejowej moskiewsko-kurskiej. Większość służyła do lat 80[1].

Zbliżonym konstrukcyjnie następcą TE1 była lokomotywa TEM1.

Konstrukcja

Lokomotyw posiadała silnik wysokoprężny z turbosprężarką typu D50, o mocy 1000 KM, umieszczony pośrodku lokomotywy. Średnica cylindrów wynosiła 318 mm, skok tłoka 330 mm[1] (wartości te w oryginalnym amerykańskim silniku wynosiły 317,5 na 330,2 mm)[2]. Na wale silnika umieszczona była główna prądnica typu MPT-84/39, o mocy 620 kW (napięcie maks. 900 V, natężenie prądu 1150 A). Lokomotywa wyposażona była ponadto w agregat ze wzbudnikiem MWT-25/9 (moc 3,6 kW) i pomocniczą prądnicą MWG-25/11 (moc 5 kW)[1].

Sześć silników trakcyjnych DK-304B miało moc po 98 kW (napięcie 157 V, natężenie 725 A, 270 obr/min)[1].

  1. a b c d e f W. Rakow, Łokomotiwy..., s. 375-377
  2. W. Rakow, Łokomotiwy..., s. 372

Bibliografia

  • Witalij A. Rakow, Łokomotiwy otieczestwiennych żeleznych dorog 1845-1955, Moskwa 1995, ​ISBN 5-277-00821-7(ros.)