Главная страница

C7P
Ilustracja
Ciągnik C7P z przyczepą do przewozu lufy moździerza 220 mm
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent PZInż
Typ pojazdu ciągnik artyleryjski
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4–5 osób
Historia
Prototypy 1931 - 1934
Produkcja 1934 - 1939
Egzemplarze 151
Dane techniczne
Silnik silnik wysokoprężny PZInż. 235
o mocy 115 KM
Poj. zb. paliwa 150 l
Długość kadłuba: 4600 mm
Szerokość 2400 mm
Wysokość 2400 mm
Prześwit 380 mm
Masa 8-8,5 t
Nacisk jedn. 54 kPa
Osiągi
Prędkość 26 km/h
Zasięg 150 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) bez przygotowania: 100 cm
Rowy (szer.) 180 cm
Kąt podjazdu 36°
Dane operacyjne
Wyposażenie
wyciągarka linowa napędzana od silnika, hak holowniczy z samoczynną blokadą
Użytkownicy
1934 - 1939 Polska, 1939-? Niemcy

C7Ppolski, gąsienicowy ciągnik artyleryjski z czasów dwudziestolecia międzywojennego.

Historia

We wrześniu 1931 roku w Warszawie podpisano umowę z firmą Vickers-Armstrongs obejmującą: na dostawę 38 czołgów Vickers E, części zamiennych i licencji na produkcję w Polsce (jednak z klauzulą na produkcję czołgów wyłącznie do użytku Rządu Rzeczpospolitej Polskiej). Ponadto licencja nie obejmowała zastosowanych silników[1] .

Niemal natychmiast po zakupie licencji na produkcję czołgów Vickers w Wojskowym Instytucie Badań Inżynierii (późniejsze Biuro Badań Technicznych Broni Pancernych) rozpoczęto prace projektowe nad nowym czołgiem konstrukcyjnie wzorowanym na pojeździe Vickers E, jednakże z nową jednostką napędową. Jako napęd postanowiono zastosować odmianę silnika wysokoprężnego Saurer BLDb (znana jako PZInż 235). Projekt ten przerodził się w późniejszy czołg 7TP[2].

Jednocześnie rozpoczęto prace nad skonstruowaniem nowego, ciężkiego ciągnika artyleryjskiego. Miał on mieć nowy, polski silnik i układ jezdny z czołgu Vickers. Prace konstrukcyjne prowadzono w Biurze Studiów PZInż., pod kierownictwem inż. Witolda Jakusza. Pierwsze dwa prototypy zmontowano w roku 1933 w Warsztatach Doświadczalnych przy PZInż. w Ursusie. Pierwszy z nich, oznaczony jako C6P miał koła napędowe umieszczone z przodu (podobnie jak Vickers E i 7TP), drugi zaś – C6T miał koła napędowe z tyłu[1][3].

W lutym i marcu 1934 roku oba prototypy poddano testom podczas rajdu kontrolnego o długości ponad tysiąca kilometrów. W wyniku doświadczeń zdobytych podczas tych testów prototypy poddano dalszym modyfikacjom. C6T przebudowano do standardu C6P (oznaczenie C6P/II). Przebudowano też drugi prototyp C6P. Przebudowany C6P oznaczono jako C7P/I „Felek”. W późniejszym czasie podobne zmiany poczyniono też wobec pierwszego prototypu i oznaczono go C7P/II. Z czasem zbudowano też trzeci prototyp C7P/III. Prototypy te stały się pierwowzorem seryjnych C7P[1].

Ciągnik C7P zatwierdzono do produkcji i przyjęto na wyposażenie Wojska Polskiego w roku 1934. Głównym zastosowaniem tego pojazdu w Wojsku Polskim było holowanie ciężkich dział, jednakże używano ich też w formacjach pancernych i saperskich[1][3].

W początkowo fabryka Ursus miała bardzo małe zdolności produkcyjne i niemożliwa była jednoczesna produkcja czołgów i ciągników. Pojazdy produkowano na przemian zaczynając od ciągników. W latach 1937-1938 nastąpiła rozbudowa fabryki i odtąd produkcja czołgów 7TP i ciągników C7P mogła się odbywać na dwóch równoległych liniach. W latach 1934-1939 zbudowano ok. 151 ciągników, natomiast w latach 1939-1941 zgodnie z zamówieniami miało powstać kolejne 72 C7P[4].

Wyprodukowane ciągniki trafiły do artylerii, broni pancernej i saperów[1].

Wiosną i latem 1939 roku przeprowadzono próby holowania prototypów nowych dział: armaty kal. 155 mm i moździerza kal. 310 mm. Podczas tych testów stwierdzono, że ciągniki C7P w obecnej postaci są za słabe do ich holowania i zaplanowano wyposażenie ciągnika w nowy silnik o mocy 150 KM[4].

Służba

Ciągniki C7P były stosowane w Wojsku Polskim w oddziałach artylerii najcięższej, broni pancernej i saperów.

  • W artylerii - holowały, rozłożone na części, ciężkie moździerze wz. 1932 kal. 220 mm wraz z obsługą i zapasem amunicji.
  • W broni pancernej - były wykorzystywane jako ciągniki ewakuacyjne do holowania uszkodzonych czołgów 7TP i Vickers E.
  • W jednostkach saperskich - stosowano je do ciągnięcia przyczep ze sprzętem i materiałami, a także do zrywania torów kolejowych.

Dodatkowe dane taktyczno-techniczne

  • Silnik - PZInż. 235 (Saurer CBLDb), wysokoprężny, 6-cylindrowy, 4-suwowy, górnozaworowy, chłodzony cieczą, o pojemności skokowej 8550 cm3, stopień sprężania 16,5-:1, moc 115 KM (86,6 kW) przy 1800 obr/min.
  • Zużycie paliwa - 96 - 120 l/100 km
  1. a b c d e Adam Jońca: Moździerz wielkiej mocy i ciągnik C7P. T. 9. Edipresse Polska S.A., 2013, s. 18-19, seria: Wielki Leksykon Uzbrojenia. Wrzesień 1939. ISBN 978-83-7769-557-9. (pol.)
  2. Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński: Wrzesień 1939. Pojazdy Wojska Polskiego. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990, s. 52-58. ISBN 83-206-0847-3. (pol.)
  3. a b Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński: Wrzesień 1939. Pojazdy Wojska Polskiego. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990, s. 208-210. ISBN 83-206-0847-3. (pol.)
  4. a b Janusz Magnuski. Ciągnik gąsienicowy C7P. „Militaria. Kwartalnik historyczno-modelarski”. Vol. 1, No. 5, s. 38-45, 1996. Warszawa: Fenix sp. c.. ISSN 1231-692X (pol.). 

Bibliografia

  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 82. ISBN 83-211-1096-7.