Главная страница

Bombardowanie Darwin
II wojna światowa, wojna na Pacyfiku
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Czas {{{czas}}}
Miejsce Darwin
Terytorium Australia
Przyczyna ekspansjonizm japoński
Wynik zwycięstwo Japonii
Strony konfliktu
 Australia
 Stany Zjednoczone
 Japonia
Dowódcy
David V. J. Blake Chūichi Nagumo
Mitsuo Fuchida
Siły
30 samolotów,
45 statków
500 żołnierzy
242 samoloty
Straty
251 zabitych
23 samoloty zniszczone
10 statków zatopionych
25 statków mocno uszkodzonych
1 lotnik zabity
kilku zaginęło w akcji
6 lotników wziętych do niewoli
6 samolotów zniszczonych na pewno
4 zniszczone prawdopodobnie[1]
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}

Bombardowanie Darwin – naloty na australijskie miasto Darwin przeprowadzone 19 lutego 1942 roku. Były największym atakiem, jaki kiedykolwiek obce państwo przeprowadziło na terytorium Australii. Były także znaczącym punktem wojny na Pacyfiku i przykładem ciosu psychologicznego zadanego australijskiemu społeczeństwu w kilka tygodni po rozpoczęciu wojny pomiędzy Australią i Japonią. Rajd był pierwszym z około stu ataków lotniczych przeprowadzonych przez japońskie samoloty na Australię w latach 1942–1943.

Zdarzenie to jest często nazywane australijskim Pearl Harbor. Pomimo tego, że był znacznie mniej znaczącym celem[2], na Darwin zrzucono większą liczbę bomb, niż użyto ich w ataku na Pearl Harbor. Tak jak w przypadku Hawajów, australijski port był nieprzygotowany i pomimo tego, że był atakowany jeszcze 58 razy w 1942 i 1943, nalot z 19 lutego był największy i najbardziej niszczący.

W tym czasie Darwin zamieszkiwało około 2000 osób cywilnych, pozostała część populacji wynoszącej około 5000 mieszkańców została ewakuowana po rozpoczęciu działań wojennych. Miasto było strategicznie położonym portem i bazą lotniczą, a na pobliskich terenach przebywało około 15 000 żołnierzy alianckich.

Siły przeciwników

Większość atakujących samolotów pochodziła z czterech lotniskowców 1 Dywizjonu Lotniskowców ("Akagi" i "Kaga") oraz 2 Dywizjonu Lotniskowców ("Hiryū" i "Sōryū"). Wchodziły one w skład zespołu floty dowodzonego przez admirała Chūichi Nagumo. Całością sił lotnictwa pokładowego dowodził (podobnie jak podczas ataku na Pearl Harbor) komandor Mitsuo Fuchida[3]. W nalocie wzięły także udział ciężkie bombowce, bazujące na zdobytych przez Japończyków wyspach Celebes i Ambon. Łącznie w dwóch falach ataku uczestniczyło 242 samoloty bombowe i myśliwskie[4].

Darwin miało słabą osłonę przeciwlotniczą składającą się tylko z lekkiej broni automatycznej, brak było broni o kalibrze równym bądź większym od 20 mm[5]. Operacyjne dywizjony myśliwskie Royal Australian Air Force (RAAF) walczyły w tym czasie w Europie, Afryce Północnej lub na Środkowym Wschodzie. Jedynymi nowoczesnymi myśliwcami bazującymi w Darwin było jedenaście maszyn P-40 Kittyhawk z 33 Dywizjonu Pościgowego US Army Air Force (ang. 33rd Pursuit Squadron). Na pobliskich lotniskach stacjonowały także inne samoloty lekko uzbrojone, przestarzałe (pięć Wirraway) i patrolowe (sześć Hudsonów) należące do RAAF-u. Eksperymentalna stacja radarowa wybudowana w rejonie Darwin nie była jeszcze w stanie gotowości operacyjnej[4].

Ataki

SS "Neptuna" eksploduje w Stokes Hill Wharf. Przed miejscem eksplozji znajduje się HMAS "Vigilant", który prowadził działania ratowniczce. W tle w środku dok pływający z korwetą HMAS "Katoomba". W tle uszkodzony SS "Zealandia".

Pierwsza fala 188 samolotów japońskich prowadzonych przez Mitsuo Fuchidę wystartowała o 8:45 rano z pokładów czterech lotniskowców znajdujących się na pozycji około 200 mil morskich na północny zachód od Darwin, na Morzu Arafura[6]. Około 9:15 została dostrzeżona (Robert Rayner w książce Darwin Fortress uważa ten fakt za sporny) przez australijskiego Obserwatora Wybrzeża (ang. Coastwatcher) z Melville Island, a później także przez Johna McGratha, katolickiego księdza prowadzącego misję na Bathurst Island[7]. Ojciec McGrath nadał wiadomość: "nietypowo duża formacja lotnicza nadlatuje z północnego zachodu"[a]. Darwin otrzymało oba ostrzeżenia przynajmniej dwukrotnie przez radio, nie później niż o 9:37. Jednak jedenaście amerykańskich myśliwców P-40E Kittyhawk oraz bombowców LB-30 Liberator właśnie opuściło Darwin i australijski oficer dyżurny stwierdził, że jest to ta sama formacja. Ostrzeżenia nie poskutkowały, więc tak jak w Pearl Harbor dwa miesiące wcześniej, ostatnia szansa Darwin na przygotowania przed atakiem została zaprzepaszczona.

Catalina US Navy w pobliżu Bathurst Island została ostrzelana przez dziewięć myśliwców Zero, samolot zaczął płonąć, ale obronił się. Pilot, porucznik Thomas Moorer, przeprowadził lądowanie awaryjne na wodzie i załoga została podniesiona z wody przez przepływający frachtowiec "Florence D". Został on jednak później zaatakowany i zatopiony, jednak Moorer i większość jego załogi przeżyła. Inny statek w pobliżu, "Don Isidro", także został zatopiony.

Pierwszym zaatakowanym okrętem był trawler "Gunbar" który właśnie wchodził do portu[6].

Fuchida później napisał[8]: Praca jaka miała zostać wykonana, z ledwością uzasadniała użycie sił Nagumo. Port, co prawda, był wypełniony wieloma jednostkami, ale pojedynczy pirs i kilka budynków wyglądały jak jedyne instalacje portowe. Lotnisko na peryferiach miasta, pomimo że duże, nie miało więcej niż dwa lub trzy małe hangary, a na pasach stało tylko dwadzieścia samolotów różnych typów. Żadnych samolotów nie było w powietrzu. Kilka próbowało wzbić się, gdy nadlecieliśmy, ale zostały szybko zestrzelone, a reszta została zniszczona tam, gdzie stały. Ogień przeciwlotniczy był intensywny, ale w większości nieefektywny, więc szybko wykonaliśmy swoje zadanie[b].

Zdjęcie lotnicze jednostek płonących w porcie w Darwin zrobione przez japońskiego lotnika w czasie pierwszego rajdu

W rzeczywistości Japończycy starli się z pięcioma amerykańskimi P-40 z USAAF, które wróciły z przerwanej misji nad Timorem i stale były wyposażone w doczepiane zbiorniki. Ze względu na przewagę liczebną i zaskoczenie, japońskie samoloty szybko zestrzeliły wszystkie maszyny amerykańskie, poza jedną pilotowaną przez Lt Roberta Ostreichera.

W tym czasie łącznie 81 bombowców torpedowych Nakajima B5N "Kate" atakowało statki – przynajmniej 45 jednostek znajdowało się w porcie. Jednocześnie 71 bombowców nurkujących Aichi D3A "Val" eskortowanych przez 36 myśliwców Mitsubishi A6M Zero zaatakowało bazy Royal Australian Air Force (RAAF), cywilne lotnisko i szpital. Ostreicher zestrzelił dwa Vale i przetrwał atak, ale żaden aliancki samolot nie wzbił się. Wszystkie zostały zniszczone bądź nie mogły latać po pierwszym ataku. Do około 10:40 pierwsza grupa japońskich samolotów opuściła obszar miasta.

Na krótko przed południem nastąpiło bombardowanie z dużej wysokości przeprowadzone przez bombowce bazujące na lądzie, które skoncentrowało się na lotnisku RAAF-u w Darwin: 27 bombowców Mitsubishi G3M "Nell" przeleciało z Ambon Island, a 27 bombowców Mitsubishi G4M "Betty" z Kendari (Sulawesi). Ten drugi nalot trwał około 20–25 minut.

Pomimo oceny przez Fuchidę ognia artyleryjskiego jako "mocno nieefektywnego"[9], brak opancerzenia i samouszczelniajacych się zbiorników paliwa w wielu japońskich samolotach oraz długie loty na niskiej wysokości i ostrzeliwanie celów naziemnych sprawiało, że piloci i samoloty były silnie narażone na ogień z ziemi. Większość australijskich źródeł twierdzi, że cztery samoloty japońskie zostały zniszczone w przestrzeni powietrznej Australii.

Ofiary, zniszczenia i konsekwencje

Zatopiony statek i wypalone nabrzeże w porcie w Darwin po ataku

Zgodnie z oficjalnymi danymi 243 cywilów i żołnierzy zostało zabitych 19 lutego, większość z nich na pokładach zatopionych statków[10]. Ponad 400 osób zostało rannych, w tym 200 ciężko.

Osiem statków zostało zatopionych w porcie darwińskim:

Wśród jednostek, które zostały uszkodzone, ale nie zniszczone, był statek szpitalny AHS "Manunda"[11].

USAAF straciły dziesięć P-40, jeden bombowiec B-24 i trzy samoloty transportowe C-45. US Navy straciła trzy łodzie latające PBY Catalina. RAAF stracił sześć samolotów Lockheed Hudson.

Naloty spowodowały chaos w Darwin, przestały działać m.in. wodociągi i sieć energetyczna, uszkodzone bądź zniszczone[12]. Lęk przed nadciągającą inwazją spowodował falę uchodźców, ponieważ połowa cywilnej populacji miasta uciekła. Były raporty o kradzieżach[13]. Zgodnie z oficjalnymi szacunkami 278 członków RAAF-u zdezerterowało w wyniku rajdu, ale są głosy, że "dezercje" były głównie rezultatem niejasnych rozkazów wydanych personelowi naziemnemu RAAF-u po ataku[14].

Australijska armia napotkała trudności z kontrolowaniem własnych żołnierzy, by nie rabowali prywatnej własności w tym "mebli, lodówek, pieców kuchennych, pianin, ubrań [i] nawet zabawek dziecięcych[f]" z powodu załamania porządku po bombardowaniu i postępującego chaosu[15].

Dalsze naloty japońskie

Po dużym nalocie 19 lutego 1942, Terytorium Północne i północna część Australii Zachodniej były bombardowane kolejne 62 razy pomiędzy 4 marca 1942 i 12 listopada 1943[10]. Jeden z najcięższych ataków miał miejsce 16 czerwca 1942, gdy duże siły japońskie spowodowały pożary zbiorników z ropą w pobliżu portu i uszkodzenia w magazynach i innych ważnych miejscach. Aliancka marynarka w większości opuściła bazę morską w Darwin po początkowych atakach z 19 lutego, przesuwając większość sił do Brisbane, Fremantle i innych mniejszych portów. Alianccy dowódcy lotniczy postąpili na odwrót: rozpoczęto rozbudowę wielu lotnisk i zwiększono liczbę dywizjonów.

Cztery japońskie lotniskowce, które uczestniczyły w bombardowaniu Darwin, zostały zatopione w czasie bitwy o Midway w czerwcu 1942.

Zobacz też

  • Gunner - pies-maskotka RAAF-u, który potrafił przewidywać japońskie naloty
  1. Tłumaczenie z jęz. ang:An unusually large air formation bearing down on us from the northwest
  2. Tłumaczenie z jęz. ang: The job to be done seemed hardly worthy of the Nagumo Force. The harbour, it is true, was crowded with all kinds of ships, but a single pier and a few waterfront buildings appeared to be the only port installations. The airfield on the outskirts of the town, though fairly large, had no more than two or three small hangars, and in all there were only twenty-odd planes of various types scattered about the field. No planes were in the air. A few attempted to take off as we came over but were quickly shot down, and the rest were destroyed where they stood. Anti-aircraft fire was intense but largely ineffectual, and we quickly accomplished our objectives.
  3. "Mauna Loa" wcześniej znany był jako "West Conob" – stalowy statek z jedną śrubą napędową. Zbudowany w 1919 w San Pedro i nabyty przez Matson Navigation Line - za (Dictionary of American Naval Fighting Ships: West Conob (ang.). [dostęp 25 stycznia 2009].)
  4. "British Motorist" miał długość 145 m. Uzupełniał zapasy "Peary" w czasie ataku. (Darwin Dive Centre: WWII Wrecks - kopia w serwisie web.archive.org (ang.). [dostęp 25 stycznia 2009].)
  5. "Kelat" został zbudowany w Stockton (Anglia) w 1881, jako okręt żaglowy o stalowym kadłubie. Dawniej norweski statek handlowy SV "Hovding". (NT Department of Natural Resources, Environment and the Arts: Wreck of the Kelat (ang.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  6. Tłumaczenie z jęz. ang:furniture, refrigerators, stoves, pianos, clothes [and] even children's toys
  1. AIR DEFENCE OF DARWIN,1942 - 1944 (ang.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  2. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint). ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  3. Zbigniew J. Krala: Kampanie powietrzne II wojny światowej: Daleki Wschód. Część I. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990, s. 97–98. ISBN 83-206-0890-2.
  4. a b Rafał Mariusz Kaczmarek. Australijski Pearl Harbor: Atak na Darwin 19 lutego 1942 roku. „Morza, Statki i Okręty”, s. 33–41, maj–czerwiec 2004. ISSN 1426-529X. 
  5. Tom Hall: Darwin 1942 Australia's Darkest Hour. Methuen: 1980, s. 104–105. (ang.)
  6. a b Jonathan King: Great Battles in Australian History. s. 269.
  7. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 23. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  8. Japanese Air Raids on Darwin (ang.). [dostęp 25 stycznia 2009]. Autor podaje informacje za książką Midway: The Battle that Doomed Japan
  9. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 84. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  10. a b Tom Lewis: A War at Home: A comprehensive guide to the first Japanese attacks on Darwin. Darwin: Tall Stories, 2003, s. 63–71. (ang.)
  11. A.E. Smith: Three Minutes of Time — the torpedoing of the Australian Hospital Ship Centaur. Wyd. Second Printing. Miami: Tasman Press, maj 1992. ISBN 0-646-07631-0. (ang.)
  12. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 143. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  13. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 159. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  14. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 143-146. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)
  15. Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint), s. 169. ISBN 0-14-016820-6. (ang.)

Bibliografia

  • Mitsuo Fuchida i Masatake Okumiya: Midway: the Battle that doomed Japan. Hutchinson, 1957.
  • Timothy Hall: Darwin 1942, Australia Darkest Hour. Methuen Australia, 1980.
  • Jonathan King: Great Battles in Australian History. Crows Nest, NSW: Allen & Unwin, 2011. ISBN 978-1-74237-457-4.
  • Tom Lewis: A War at Home: A comprehensive guide to the first Japanese attacks on Darwin. Darwin: Tall Stories, 2003. ISBN 0-9577351-0-3.
  • Douglas Lockwood: Australia's Pearl Harbour. Darwin 1942.. Melbourne: Penguin Books, 1992 (reprint). ISBN 0-14-016820-6.
  • Allen Powell. The Darwin 'panic', 1942. „Journal of the Australian War Memorial”. 3, październik 1983, s. Pages 3–9, 1983. ISBN 07296274. 
  • Alan Powell: The Shadow's Edge. Australia's Northern War. Melbourne: Melbourne University Press, 1988. ISBN 0-522-84371-9.

Linki zewnętrzne

Lokalizacja Darwin na mapie Australii