Главная страница

Alaksandr Abramowicz
Аляксандр Абрамовіч
Data i miejsce urodzenia 10 kwietnia 1944
Zabłocie
Data śmierci 1 grudnia 2018
Zastępca przewodniczącego Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi III kadencji
Okres od 15 listopada 2004
do 31 października 2008
Zastępca szefa Administracji Prezydenta Republiki Białorusi ds. Prawnych
Okres od stycznia 1996
do listopada 2004
Przewodniczący Centralnej Komisji ds. Wyborów i Prowadzenia Republikańskich Referendów Republiki Białorusi
Okres od 1994
do 1996
Poprzednik stanowisko utworzone
Następca Wiktar Hanczar
Przewodniczący Centralnej Komisji ds. Wyborów Deputowanych Ludowych Republiki Białorusi
według innego źródła − członek
Okres od 1992
do 1994
Następca stanowisko zlikwidowane
Członek Komitetu Nadzoru Konstytucyjnego ZSRR
Okres od 1990 (1991?)
do 1991 (1992?)
Członek Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi III kadencji
Okres od 15 listopada 2004
do 31 października 2008

Alaksandr Michajławicz Abramowicz (białorus. Аляксандр Міхайлавіч Абрамовіч[a], ros. Александр Михайлович Абрамович, Aleksandr Michajłowicz Abramowicz; ur. 10 kwietnia 1944 w Zabłociu k. Nieświeża) – białoruski prawnik i polityk, w latach 1992–1996 przewodniczący Centralnej Komisji Wyborczej Białorusi, w latach 1996−2004 zastępca szefa Administracji Prezydenta Republiki Białorusi ds. Prawnych, w latach 2004−2008 zastępca przewodniczącego Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi III kadencji; doktor nauk prawnych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego), profesor; jeden z inicjatorów referendum na Białorusi w 1996 roku i autorów projektu konstytucji z tego samego roku, wzmacniającej władzę prezydenta Alaksandra Łukaszenki.

Biografia

Urodził się 10 kwietnia 1944 roku we wsi Zabłocie, na terytorium okupowanym przez III Rzeszę, w ówczesnym dystrykcie Baranowicze, w Komisariacie Generalnym Białoruś, w Komisariacie Rzeszy Wschód[b][1][2]. W 1964 roku[3] ukończył Nowogródzkie Technikum Gospodarstwa Wiejskiego[2]. W tym samym roku rozpoczął pracę. Był agronomem kołchozów „Władza Sowietów” i „Iskra” w rejonie lidzkim[3], instruktorem Lidzkiego Rejonowego Komitetu Wykonawczego[2]. W 1973 roku ukończył Białoruski Uniwersytet Państwowy im. Lenina (BUP)[1], uzyskując wykształcenie prawnicze[2]. W latach 1973−1988 pracował jako aspirant, pracownik naukowy, pełniący obowiązki kierownika działu[3] w Instytucie Filozofii i Prawa Akademii Nauk Białoruskiej SRR[1]. Uzyskał stopień kandydata nauk (odpowiednik polskiego stopnia doktora)[2], a następnie w 1986 roku − stopień doktora nauk prawnych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego). Temat jego dysertacji habilitacyjnej brzmiał: Problemy organizacyjno-prawne państwowego zarządzania budownictwem w ZSRR. Od 1988 roku[1] do co najmniej 2004 roku[3] był kierownikiem Katedry Teorii i Historii Państwa i Prawa Wydziału Prawa BUP. W 1990 roku uzyskał tytuł profesora[1].

Przygotowywał „Prawo o językach BSRR” przyjęte 26 stycznia 1990 roku na 14. sesji Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XI kadencji, które ustanawiało język białoruski jedynym językiem państwowym Białoruskiej SRR[2]. W latach 1990−1991[2][3] (według innego źródła − w latach 1991−1992[4]) wchodził w skład Komitetu Nadzoru Konstytucyjnego ZSRR[4][2]. W latach 1992−1996[3] pełnił funkcję przewodniczącego Centralnej Komisji ds. Wyborów Deputowanych Ludowych Republiki Białorusi (w 1994 roku przekształconej w Centralną Komisję ds. Wyborów i Prowadzenia Republikańskich Referendów Republiki Białorusi[4][3]; według innego źródła w latach 1992−1994 był członkiem, a w latach 1994−1996 − przewodniczącym tej instytucji[2]). Od stycznia 1996 do listopada 2004 roku[2] był zastępcą szefa Administracji Prezydenta Republiki Białorusi ds. Prawnych[4]. 14 kwietnia 1996 roku został mianowany szefem Prawnej Rady Konsultacyjnej − organu władzy wykonawczej składającego się z 19 prawników, który miał za zadanie przygotować zmiany w konstytucji, dostosowujące ją do wyników referendum z 1995 roku[5]. W 1996 roku był jednym z autorów projektu nowej konstytucji, która przewidywała m.in. wzmocnienie władzy prezydenta, likwidację Rady Najwyższej i zastąpienie jej Zgromadzeniem Narodowym. Projekt ten popierany był przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę. Alaksandr Abramowicz był także jednym z inicjatorów referendum w tej sprawie[2].

15 listopada 2004 roku został członkiem Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi III kadencji[3]. Tego samego dnia objął stanowisko zastępcy przewodniczącego tej instytucji[2]. Jego kadencja w Radzie zakończyła się 31 października 2008 roku[3].

Oceny

Zdaniem autorów książki „Kto jest kim w Białorusi”, Alaksandr Abramowicz zasiadając na stanowisku przewodniczącego Centralnej Komisji Wyborczej starał się publicznie demonstrować poglądy liberalne[4]. Jednak według Zianona Pazniaka Abramowicz uczestniczył w ukrywaniu fałszerstw w wyborach parlamentarnych w 1995 roku. Po okazaniu mu przez Pazniaka dowodów falsyfikacji, miał on odmówić zgłoszenia sprawy do prokuratury, nie udzielając wyjaśnień[6].

Prace

  • Ispołkomy obłastnych Sowietow: płanirowanije i zastrojka naasielennych miest. Mińsk: 1979. (ros.)
  • Gosudarstwiennoje uprawlenije stroitielstwom w SSSR. Mińsk: 1982. (ros.)
  • Prawowoj status sowietskogo grażdanina. Mińsk: 1986. (ros.)
  • Konstitucyja SSSR – wopłoszczenije leninskoj nacyonalnoj politiki. Mińsk: 1986. (ros.)
  • (razem z Leanidem Kozikiem, Michaiłem Miasnikowiczem i in.): Biełaruś i Rossija: organizacyonno-prawowyje osnowy intiegracyi (1996−2001). Mińsk: 2001. (ros.)

Odznaczenia

  • Zasłużony Prawnik Republiki Białorusi (1999)[4].

Życie prywatne

Alaksandr Abramowicz jest żonaty, ma dwoje dzieci[4].

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • według tzw. wariantu klasycznego (taraszkiewicy): Аляксандар Міхайлавіч Абрамовіч (czyt. Alaksandar Michajławicz Abramowicz);
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Alaksandr Michajłavič Abramovič lub Alaksandar Michajłavič Abramovič.
  2. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego – w powiecie nieświeskim województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej. Z punktu widzenia władz ZSRR – w obwodzie baranowickim Białoruskiej SRR, ZSRR.

Bibliografia