Главная страница

Szablon:Jednostka paramilitarna infobox 23 Dywizja Górska SS (2 chorwacka) Kama (niem. 23. Waffen-Gebirgs-Division der SS "Kama" (kroatische Nr. 2) – niemiecka dywizja strzelców alpejskich Waffen-SSz okresu II wojny światowej. Dywizja składała się z niemieckich oficerów oraz boszniackich żołnierzy i była jedną z 38 takich dywizji, wystawionych przez Waffen-SS. Sformowana 19 czerwca 1944 r., jednostka stworzona została na bazie kadr 13 Dywizji Górskiej SS (1 chorwackiej) Handschar, jednak nigdy nie osiągnęła pełnej zdolności bojowej i jako taka nie uczestniczyła aktywnie w walkach. Przydomek dywizji, tj. Kama, zaczerpnięty został od małego puginału używanego przez bałkańskich pasterzy.

Część jednostek, wchodzących w skład dywizji, walczyła krótko przeciwko armii Związku Radzieckiego w południowych Węgrzech w październiku 1944 r., u boku żołnierzy 31 Ochotniczej Dywizji Grenadierów SS „Böhmen und Mähren”. Po niedługim czasie, jednostki te zostały wycofane z linii frontu i przeniesione na terytorium marionetkowego - Niepodległego Państwa Chorwackiego, by dołączyć do 13 Dywizji SS, gdy muzułmańscy członkowie Kamy zbuntowali się 17 października 1944 r. Choć oficerowie szybko odzyskali kontrolę na swoim oddziałem, bunt przyczynił się do podjęcia, przez niemieckie dowództwo, decyzji o rozformowaniu dywizji z dniem 31 października 1944 r.

Tło historyczne

Po inwazji państw Osi na Królestwo Jugosławii 6 kwietnia 1941 r., skrajny nacjonalista i faszysta chorwacki Ante Pavelić, który przebywał dotąd na wygnaniu w rządzonych przez Benito Mussoliniego Włoszech, został mianowany poglavnikiem (chor. przywódcą) nowo utworzonego, pod wodzą Ustaszy Niepodległego Państwa Chorwackiego (zwanego w skrócie NDH, od jego chorwackiej nazwy Nezavisna Država Hrvatska). W skład NDH wchodziły terytoria współczesnej Chrowacji, Bośni i Hercegowiny oraz część terytorium obecnej Serbii, a samo państwo było czymś na kształt „włosko-niemieckiego quasi-protektoratu”[1]. Władze NDH, kierowane przez Siły Zbrojne Ustaszy, niemal natychmiast rozpoczęły na zajętych terenach kampanię masowych mordów, wyrzucania z domów oraz przymusowej konwersji na katolicyzm ludności serbskiej wyznania prawosławnego[2].

Pomimo zapewnień Pavelicia o równym traktowaniu w zdominowanym przez Chorwatów państwie, wielu muzułmanów stosunkowo szybko zaczęło okazywać niezadowolenie z powierzenia rządów Ustaszom. Jeden z muzułmańskich przywódców zauważył, iż żadne z wpływowych stanowisk w administracji publicznej nie jest zajmowane przez wyznawcę islamu. Na początku 1942 r. na terenach NDH wybuchły krwawe walki pomiędzy Ustaszami, Czetnikami i pozostałymi ugrupowaniami partyzantów. Część ustaszowskich bojówek będąc przekonanymi, że muzułmanie sympatyzują z komunistami, spaliła zamieszkałe przez nich wioski i wymordowała ich mieszkańców. Z kolei Czetnicy oskarżyli ludność muzułmańską o współudział w zbrodniczych akcjach Ustaszy wymierzonych przeciwko Serbom i dokonali na niej podobnie bestialskich czynów co Chorwaci. W niewielkim stopniu w obronie muzułmanów stanęli tzw. domobrani, czyli regularne wojska Niepodległego Państwa Chorwackiego. W związku z tym zagrożeniem, ludność muzułmańska zaczęła formować zgrupowania lokalnej milicji, jednak nie miały one istotnej wartości bojowej. Wśród nich na wyróżnienie zasługiwał jedynie utworzony w Tuzli tzw. „Legion Hadžiefendicia”, dowodzony przez Muhameda Hadžiefendicia[3][4].

Umundurowanie

Odznaką żołnierzy 23. DGór. SS "Kama", którą nosili na kołnierzu munduru, było słońce z 16 promieniami. Umundurowanie było tropikalne w kolorze khaki. Na głowach noszono fezy.

Dowódcy

Skład

  • 55 Pułk Strzelców Górskich Waffen SS (3. chorwacki)
  • 56 Pułk Strzelców Górskich Waffen SS (4. chorwacki)
  • 23 Pułk Artylerii Górskiej Waffen SS
  • 23 Batalion Rozpoznawczy SS
  • 23 Batalion Artylerii Przeciwlotniczej SS
  • 23 Batalion Niszczycieli Czołgów SS
  • 23 Batalion Zaopatrzeniowy SS
  • 23 Batalion Pionierów SS
  • 23 Batalion Łączności SS
  • 23 Szpital Polowy SS
  • 23 Batalion Uzupełnień SS
  • 23 Oddział Sanitarny SS
  • 23 Oddział Administracyjny SS
  1. Tomasevich, Jozo: War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration. San Francisco: Stanford University Press, 2001, s. 272. ISBN 978-0-8047-3615-2.
  2. Tomasevich, s. 397-409.
  3. Lepre, George: Himmler's Bosnian Division: The Waffen-SS Handschar Division 1943–1945. Atglen, Filadelfia: Schiffer Publishing, 1997, s. 15-16. ISBN 978-0-7643-0134-6.
  4. Tomasevich, s. 488–493.