Главная страница

Haubica M777
Ilustracja
Haubica M777 na stanowisku ogniowym
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent BAE Systems
Rodzaj haubica
Historia
Prototypy 1998-2002
Produkcja seryjna od 2002
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 155 mm
Długość lufy 39 kalibrów
Donośność 24 700 m (pocisk odłamkowo-burzący)

30 000 m (pocisk z dodatkowym napędem rakietowym RAP)

40 000 m (pocisk M982 Excalibur)[1]

Prędkość pocz. pocisku 827 m/s (ładunek 8-Super)
Długość 9,51 m (położenie transportowe)

10,21 m (położenie bojowe)

Szerokość 2,77 m (położenie transportowe)

3,72 m (położenie bojowe)

Wysokość 2,26 m (położenie transportowe)
Masa 3773 kg
Kąt ostrzału -5° do +70° (w pionie)
+/- 22,5° (w poziomie)
Długość odrzutu 1400 mm (maksymalna)
Szybkostrzelność 5 strz./min. (chwilowa)

2 strz./min. (długotrwała)

Obsługa 7 żołnierzy
Szybkość marszowa 88 km/h (drogi utwardzone)

50 km/h (bezdroża)

Strzelanie z haubicy M777. Afganistan, rok 2009

M777 (M777 Ultralightweight Field Howitzer) – ultralekka haubica kalibru 155 mm. Haubica ta ma zastąpić w US Army oraz USMC cięższe i posiadające mniejsze zdolności bojowe haubice M198[2].

Historia

Na początku lat 80. XX wieku amerykańscy eksperci wojskowi zasugerowali potrzebę posiadania lekkich sił szybkiego reagowania, które można było by w ciągu kilkudziesięciu godzin przerzucić drogą lotniczą w każdy rejon świata. Nowa doktryna wymusiła opracowanie nowego uzbrojenia, które spełniałoby jej wymagania[3].

Uzbrojenie i wyposażenie sił szybkiego reagowania miało spełniać następujące warunki[3]:

  • transport strategiczny samolotami C-130 lub większymi
  • transport i wyładunek taktyczny w obszarze walki za pomocą lekkich i średnich śmigłowców oraz pojazdów transportowych
  • zdolność do wyładunku na otwartych plażach z lekkich okrętów i poduszkowców desantowych.

Jednym z ważniejszych kwestii było zapewnienie takim oddziałom wsparcia artylerii. Stosowana do tej pory przez USMC haubica M198 była zbyt ciężka, aby możliwe było desantowanie jej z morza oraz transport śmigłowcami lżejszymi od CH-47 i CH-53. Natomiast w US Army używano haubic lekkich M119 spełniających wymagania transportowe, lecz o zbyt małej donośności i sile rażenia amunicji[3].

Wobec tego w roku 1986 wspólnie USMC i US Army określiły wstępne wymagania operacyjne na nową haubicę holowaną kalibru 155 mm. Założono, że nowa haubica powinna posiadać m.in.[3]:

  • jednakową lub większą donośność i szybkostrzelność jak haubica M198
  • masę poniżej 4000 kg
  • prostą konstrukcję
  • zdolność do prowadzenia ognia amunicją NATO-wską
  • możliwość holowania jej przez pojazdy o masie poniżej 3 ton.

W maju 1987 roku brytyjska firma Vickers Shipbuilding and Engineering (VSEL) zademonstrowała amerykanom swoją koncepcję lekkiej haubicy polowej kal. 155 mm, która spełniała postawione przez amerykanów wymagania. Propozycja spotkała się z zainteresowaniem i we wrześniu 1987 firma VSEL dostarczyła do oceny projekt haubicy o nazwie Ultralightweight Field Howitzer (UFH)[3].

W czerwcu 1990 roku haubica UFH otrzymała certyfikat bezpieczeństwa i wstępną ocenę operacyjną USMC. W sierpniu 1990 roku odbyły się udane próby transportu UFH oraz jej 7-osobowej załogi za pomocą śmigłowca UH-60L Black Hawk, a w styczniu 1991 roku US Army zatwierdziło program badań haubicy na poligonach amerykańskich[3].

W kolejnych latach próby poligonowe prowadziły zarówno US Army i USMC. Pierwszy prototyp oznaczony jako XM777 powstał we wrześniu 1998 roku. Podczas realizacji projektu wprowadzano kolejne modyfikacje i udoskonalenia[3].

W roku 2002 Departament Obrony USA zawarł kontrakt na pierwszą seryjną partię haubic M777 o wartości 135 mln USD. Głównym producentem haubic M777 dla USA została firma BAE Systems, która w międzyczasie wchłonęła firmę VSEL[3].

Pierwsze egzemplarze (M777) dostarczono do USMC w lutym 2004 roku[3].

Zastosowania bojowe

USA

Pierwsze haubice M777 trafiły do USMC w roku 2004[3], a w roku 2005 wyposażono w nie jednostki artylerii 11th Marine Regiment. Natomiast do US Army pierwsze haubice zostały dostarczone w roku 2006 i trafiły do 2nd Battalion, 11th Field Artillery stacjonującego na Hawajach[4].

Do sierpnia 2008 roku do USMC i US Army dostarczono ogółem ponad 400 haubic M777[4].

Początkowo planowano zamówienie docelowej liczby sztuk 737, ale w roku 2011 zwiększono zamówienie do ponad 1000 sztuk[2][5].

Swoje haubice M777 amerykanie bojowo wykorzystywali zarówno w Afganistanie (od grudnia 2007), jak w Iraku (od 2008 roku)[6][4].

Kanada

Kanadyjska haubica M777 w Afganistanie, rok 2007

Kanada w roku 2005 od USMC zakupiła 6 haubic M777, które trafiły do 1st Regiment Royal Canadian Horse Artillery. W lutym 2006 roku haubice skierowano do Afganistanu dla wzmocnienia znajdującego się tam kanadyjskiego kontyngentu. Podczas służby w Afganistanie haubica M777 zebrała bardzo dobre opinie, wobec czego w roku 2006 zamówiono dodatkowe 6 sztuki[6][7][4][8].

W czerwcu 2008 Kanada zamówiła kolejne 25 sztuk haubic M777. W ten sposób Canadian Army obecnie dysponuje 37 haubicami tego typu[4].

W roku 2008 specjalnie dla haubic M777 zamówiono także nowe pociski precyzyjne M982 Excalibur. Koszt jednego takiego pocisku wynosi ok. 150 tys. dolarów (dla porównania koszt zwykłego pocisku wynosi ok. 2 tys. dolarów)[9][8].

Australia

Pierwsze haubice M777A2 (35 sztuk) australijska armia zamówiła w roku 2009. Haubice trafiły do jednostek artylerii podporządkowanych 1 Dywizji, gdzie zastąpiły używane dotąd haubice L119 kal. 105 mm i M198 kal. 155 mm[10].

W roku 2012 australijskie ministerstwo obronny zamówiło 19 kolejnych haubic M777A2. Koszt ich zakupu wyniósł ok. 70 000 000 dolarów. Zakupienie dodatkowych haubic pozwala na wyposażenie w nie sześciu baterii artylerii[11][12].

Haubice M777A2 znajdują się na wyposażeniu 1st i 4th Regiment, Royal Australian Artillery oraz School of Artillery w Puckapunyal[13].

Konstrukcja

Haubica M777 składa się z dwóch zasadniczych elementów: łoża i zespołu wahliwego[3].

Łoże dzielone jest na część górną i dolną. Łoże dolne składa się z dwóch stabilizatorów i dwóch składanych ogonów z samookopującymi się lemieszami. Po bokach łoża zamocowany jest układ jezdny z dwoma kołami z felgami aluminiowymi współpracujący z zawieszeniem hydrauliczno-pneumatycznym i zwrotnicą. Przy każdym kole umieszczona jest ręczna pompa hydrauliczna służąca do podnoszenia i opuszczania koła na stanowisku ogniowym[3].

Łoże górne wyposażone jest w mechanizm śrubowy z dwoma ręcznymi pokrętłami służący do zmieniania położenia lufy z pionie, a także odrębny mechanizm pozwalający na obrót haubicy w poziomie. Ponadto na łożu górnym zamocowany jest celownik optyczno-mechaniczny[3].

Zespół wahliwy obejmuje kołyskę typu otwartego oraz lufę[3].

Haubica M777 posiada lufę typu M284 o długości 39 kalibrów. Lufa została wykonana w ten sposób, aby możliwe było używanie wszystkich rodzajów amunicji NATO o kal. 155 mm. Jej żywotność szacowana jest na 2650 strzałów, zaś żywotność zamka i oporopowrotnika szacowana jest na 5300 strzałów. W konstrukcji zastosowano zamek M289 typu śrubowego otwierany i zamykany hydraulicznie z mechanizmem uderzeniowym M49. Zapłonniki mogą być ładowane automatycznie z magazynka o pojemności 10 sztuk[3].

Komorę nabojową przystosowano do prowadzenia ognia z wykorzystaniem modułowych ładunków miotających MACS[3].

Haubicę w dużej mierze wykonano ze stopu na bazie tytanu (Ti-6Al-4V) uzyskując dużą wytrzymałość przy dużo mniejszej masie niż w przypadku podobnej konstrukcji ze stali[3].

Warianty i modyfikacje

Prototyp XM 1203 NLOS-C

Warianty

  • XM777 – oznaczenie prototypu zbudowanego w 1998 roku[3]
  • M777 – wersja podstawowa wdrożona do produkcji w roku 2002[3]
  • M777A1 – haubica z cyfrowym systemem kierowania ogniem[4]
  • M777A2 – haubica M777A1 z zaktualizowanym oprogramowaniem, które przystosowuje system kierowania ogniem do wystrzeliwania naprowadzanego pocisku M982 Excalibur[4]

Modyfikacje

  • M777 Portee – prototypowy system transportu haubicy M777, oparty na umieszczeniu haubicy na podwoziu óśmiokołowym. Dzięki takiemu rozwiązaniu zwiększono mobilność działa, jednakże przed strzałem wymagane było częściowe wyładowanie haubicy z pojazdu. M777 Portee został opracowany przez BAE Systems dla British Army w roku 2005. Z powodów finansowych projekt przerwano w roku 2007[14].
  • XM1203 NLOS-C – projekt lekkiego samobieżnego zestawu artyleryjskiego wykorzystującego system uzbrojenia haubicy M777[3]. Jako część programu Future Combat Systems projekt został anulowany w 2009 roku[15].

Możliwości transportowe

Transport haubicy śmigłowcem CH-47

Haubica M777 może być holowana przez wszystkie pojazdy o napędzie 4x4 o masie powyżej 2,5 t, wyposażone w pneumatyczny układ hamulcowy. Na krótkie odległości działo może być holowane także przez pojazdy klasy humvee czy Land Rover Defender[3].

Do transportowania taktycznego haubicy drogą powietrzną można użyć śmigłowców ciężkich: CH-47 i CH-53, średnich: UH-60L, AS 532, AW101, UH-60A, AS 530, Westland Sea King i Bell 214ST. Ponadto istnieje możliwość zastosowania śmigłowców lżejszych po rozłożeniu haubicy na dwie części[3].

Transport strategiczny możliwy jest z użyciem samolotów: C-130, C-141, C-5 i V-22[3].

Transport morski haubicy możliwy jest przez wszystkie rodzaje okrętów i poduszkowców desantowych[3].

Użytkownicy

Zobacz też

  1. E-RAPORT MSPO 2/2008 - EXCALIBUR NA LIŚCIE PRZEBOJÓW US ARMY (pol.). www.altair.com.pl. [dostęp 2013-03-30].
  2. a b 500 haubic M777 (pol.). www.altair.com.pl, 2009-04-17. [dostęp 2013-03-30].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Mariusz Magier. Lekka 155 mm haubica M777 (UFH) i jej warianty. „Nowa Technika Wojskowa”. 12/2005, s. 38-45, grudzień 2005. Andrzej Kiński – redaktor naczelny. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.). 
  4. a b c d e f g M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer, United Kingdom (ang.). www.army-technology.com. [dostęp 2013-03-30].
  5. Ostatnie zamówienie? (pol.). www.altair.com.pl, 2011-10-03. [dostęp 2013-05-10].
  6. a b c Tysiąc haubic M777 (pol.). www.altair.com.pl, 2011-02-24. [dostęp 2013-04-24].
  7. Marika Dubé: Improved M777 howitzer to enter service this summer (ang.). www.forces.gc.ca, 2011-07-20. [dostęp 2013-05-10].
  8. a b 37 Additional 155mm M777 Light-Weight Towed Howitzers US Foreign Military Sale Notice — A Proposed Sale to Canada (ang.). www.casr.ca. [dostęp 2013-05-10].
  9. M777 dla Australii (pol.). www.altair.com.pl, 2008-07-21. [dostęp 2013-05-10].
  10. M777 155 millimetre Light Weight Towed Howitzer (ang.). www.army.gov.au. [dostęp 2013-05-10].
  11. a b Australia kupuje dodatkowe M777A2 (pol.). www.altair.com.pl, 2012-10-17. [dostęp 2013-04-24].
  12. Australian Department of Defence: Australia Orders Additional M777 Howitzers (ang.). www.defencetalk.com, 2012-10-17. [dostęp 2013-05-10].
  13. Lt-Col Mitch Kennedy, LCpl Mark Doran. Changes in artillery. „Army - The Soldiers' Newspaper”. 1253, s. 3, 3 marca 2011. Australian Army (ang.). [dostęp 2013-05-10]. 
  14. M777 Portee - 155-mm self-propelled howitzer (ang.). www.military-today.com. [dostęp 2013-05-10].
  15. NLOS-C Being Put Down (ang.). www.strategypage.com, 21-08-2009. [dostęp 2013-03-30].
  16. 155mm Howitzer M777A1 (ang.). www.artillery.net. [dostęp 2013-03-30].
  17. Kym Bergmann: Push is on to bring out the big guns (ang.). The Australian, 2010-10-23. [dostęp 2013-03-30].
  18. Australijczycy stawiają na artylerię holowaną (pol.). www.defence24.pl, 2012-10-17. [dostęp 2013-03-30].

Linki zewnętrzne